Etyka biznesu to filozoficzna refleksja nad zespołem cnót wyznaczających zakres działalności przedsiębiorców. Jest to zastosowanie naszego rozumienia tego co jest dobre i właściwe do oceny technologii, transakcji, zakresu działalności i pracy - czyli tego wszystkiego co składa się na działalność biznesową.
Etyka biznesu koncentruje się na relacjach międzyludzkich, które podlegają ocenie na podstawie panujących norm i wartości. Często jednak zachodzi niespójność między normami etycznymi a przepisami prawnymi. Ocena staje się wtedy bardzo trudna. Ta niespójność powoduje też, że etyka ma kłopot z oceną działań podejmowanych zgodnie z interesem własnym. Oczywiste jest, że racjonalność nakazuje ludziom działanie w ochronie ich własnych interesów. Czy jednak oznacza to, że cel ten uświęca środki? W jakich sytuacjach jest to dopuszczalne moralnie? Czy podąża za tym dopuszczenie prawne? Jak widać, efekty etycznego postępowania są trudne do kwantyfikacji, w związku z czym gospodarka ma tendencję do ich ignorowania.
 | Potrzebujesz więcej firmowych porad? Chcesz rozwiać swoje wątpliwości? Wejdź na zakładkę Firma |
Dlatego też w celu zapewnienia skuteczniejszej realizacji społecznych oczekiwań przez organizacje gospodarcze zaczęto poszukiwać bardziej adekwatnych mechanizmów oddziaływania na przedsiębiorstwa. Poszukiwane mechanizmy odnosiły się nie tyle do moralności menedżerów, ile do groźby utraty potencjalnych zysków. Wraz z sukcesem materialnym pojawiły się takie cechy jak: próżniactwo, rozrzutność, powiększanie długów, hedonizm, co przyczyniło się do upadku jednoczącej społeczeństwo etyki opartej na szacunku dla pracy, wysiłku i oszczędności.
Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa jest podejściem skupiającym się na stosunkach społecznych z punktu widzenia ekonomicznego. Podejście to jest ustalane w wyniku negocjacji z interesariuszami przedsiębiorstwa. Obejmuje również działania, które nie są sprzeczne z obowiązującymi normami prawnymi, ale mogą wywoływać społeczną dezaprobatę. Ich skutek jest wymierny i możemy go zaobserwować w podziale wartości dodanej, w cenie akcji, w badaniu reputacji w danej grupie społecznej.
Społeczna odpowiedzialność biznesu, która u początków byłą „atakiem na kapitalizm” i „motyw zysku” dziś zajmuje się konstruktywnym badaniem praw i sposobów działania. Zarządzanie można zdefiniować jako proces osiągania celów organizacyjnych, dokonujący się za pośrednictwem ludzkich i pozaludzkich zasobów przedsiębiorstwa połączonych ze stałym doskonaleniem wartości dodanej. Idea społecznej odpowiedzialności biznesu nie wiąże się zatem z potępianiem interesów ekonomicznych. W procesie podejmowania decyzji zarządczych pojawia się jednak pytanie o miejsce zysku w kontekście produktywności i odpowiedzialności społecznej, a także o to jak przedsiębiorstwa mogą najlepiej służyć społeczeństwu.
Tak więc oprócz ekonomicznej wymierności, najważniejszym kryterium odróżniającym etykę biznesu od społecznej odpowiedzialności biznesu jest sposób powstania: etyka należy do ponadczasowych kanonów kulturowych, natomiast odpowiedzialność społeczna to wynik negocjacji zainteresowanych stron. Pozwala to przede wszystkim na adaptację podejmowanych działań do lokalnych warunków np. w sytuacji, gdy pierwotne przyczyny przyjęcia takiego a nie innego rozwiązania etycznego zniknęły lub zmieniły się diametralnie.
Powyższe informacje pochodzą z książki „Odpowiedzialność społeczna w procesie zarządzania przedsiębiorstwem” Adriany Paliwody-Matiolańskiej (Wydawnictwo C.H. Beck, 2009). Książka jest dostępna w cenie ze zniżką w e-księgarni www.sklep.beck.pl. Wykorzystanie za wiedzą Wydawcy.
Mariusz Ludwiński dla Wydawnictwa C.H. Beck
» Public relations, etyka i wskaźniki efektywności
» Dobrobyt społeczeństwa w cenie
» Jak skutecznie wprowadzić CSR do firmy
