Wrzesień ma kiepską sławę wśród giełdowych inwestorów. Miesiąc ten ponadprzeciętnie często przynosi spadki cen akcji i to nie tylko na warszawskim parkiecie. W tym roku jednak sytuacja jest szczególnie wyjątkowa.
- Jaki pierwszy wrzesień, taka będzie jesień – jeśliby to staropolskie przysłowie odnieść do giełdowej koniunktury, to… niewiele nam z tego wyjdzie. I nie tylko dlatego, że w tym roku 1 września przypadł w niedzielę. Natomiast 2 września (czyli pierwsza sesja września przy Książęcej) WIG20 wzrósł o 1,82%. Ale co z tego, skoro już 3 września spadł o 1,90%? Na dodatek pierwsza wrześniowa sesja na Wall Street przypadła dopiero 3 września i tego dnia nowojorskie indeksy zaznały pokaźnych spadków. To jaka w końcu ma być ta jesień? Spadkowa czy jednak może wzrostowa?
Gdy sierpień przemija, to zajmij shorta
Może odłóżmy na bok przysłowia i przyjrzyjmy się giełdowej statystyce. W potocznej opinii wrzesień kojarzony jest jako miesiąc przynoszący spadki cen akcji. I ta opinia nie wzięła się znikąd. W latach 1994-2023 średnia geometryczna wrześniowa stopa zwrotu z indeksu WIG20 wyniosła -2,89% i był to zdecydowanie najgorszy wynik ze wszystkich miesięcy roku. Co więcej, spadki giełdowych indeksów we wrześniu przytrafiają się częściej niż w prawie wszystkich innych miesiącach. 18 z 30 poprzednich wrześni przyniosło spadek WIG20. Równie zły w tej statystyce jest tylko maj.
Także na Wall Street wrześniowe stopy zwrotu wyraźnie odstają od wszystkich pozostałych miesięcy. W latach 1928-2023 indeks S&P500 (a przed rokiem 1957 jego mniej liczni protoplaści) we wrześniu przynosił średnio -1,17%. Dla porównania, w drugim statystycznie najgorszym miesiąc roku (czyli w lutym) S&P500 spadał średnio tylko o 0,14%.
Z racjonalnego punktu widzenia trudno wyjaśnić, skąd bierze się ta sezonowość. Czy to efekt pourlopowej chandry wśród inwestorów? Czy może jakiś efekt powakacyjnego rebalansowania portfela? A może ma to jakiś związek z kończącym się w październiku rokiem budżetowym w USA? Nieważne. Ważne, że w ostatnich latach giełdowy grudzień bywał szczególnie okrutny. Zwłaszcza dla inwestujących na GPW.
Cztery poprzednie wrześnie WIG20 zakończył pod kreską. I to nierzadko dość sporo pod kreską. Zeszłoroczny wrzesień przyniósł utratę 5,5%, a dwa lata temu aż 9,8%. Podobnie było na giełdzie nowojorskiej. Rok temu we wrześniu S&P500 spadł o 4,9%, w 2022 zaliczył regres aż o 9,3%, w 2021 stracił 4,8%, a w 2020 oddał 3,9%. Ostatni wzrostowy wrzesień na Wall Street mieliśmy zatem w roku 2019.
Podobnie było na GPW, gdzie we wrześniu 2019 roku WIG20 zyskał 1,8%. Ale poprzednie cztery wrześnie podobnie jak cztery następne kończył na minusie. A to i tak nie były najgorsze wrześnie w historii warszawskiego parkietu. We wrześniu 1994 roku WIG20 zaliczył tąpnięcie o 17,9% w ramach gwałtownej bessy po swej dziewiczej hossie. Wrzesień ’99 to regres rzędu 15,9%. Rok później (pęknięcie bańki internetowej) to strata 11,7%, a pamiętny wrzesień 2001 indeks naszych blue chipów zakończył ze stratą 10,2%. Także ponad 10% WIG20 stracił we wrześniu 2011, gdy rynkiem wstrząsnęła pierwsza w historii obniżka ratingu kredytowego Stanów Zjednoczonych. Coś zatem jest na rzeczy z tym wrześniem, który tak często przynosi inwestorom głębokie spadki. Dla kontrastu, najwyższa wrześniowa stopa zwrotu z indeksu WIG20 wyniosła 10,9% i pojawiła się podczas tzw. wielkiej hossy pokoleniowej w 2005 roku.
Gdy spada, to potem będzie rosło?
Wrześniowe perturbacje, po których od czasu do czasu następuje październikowy krach (jak w 1929, 1987 czy 2008), kończą statystycznie słaby dla rynków akcji okres wiosenno-letni, gdy od maja do października giełdowe indeksy spisują się wyraźnie słabiej niż w okresie od października do kwietnia. Na wykorzystanie tej sezonowości w tym roku może nastawiać się wielu inwestorów. Wszakże to w maju zobaczyliśmy dotychczasowy szczyt hossy na GPW, a na początku sierpnia doświadczyliśmy mocnych spadków i później równie dynamicznego odbicia. Czyli wszystko jak w zegarku (a raczej jak w kalendarzu). Jeśli i wrzesień przyniósłby pogłębienie korekty, to spora część inwestorów może uznać to za okazję do akumulacji przecenionych akcji.
- W kolejnych tygodniach podtrzymujemy prognozę wzrostu zmienności na rynkach akcji ze względu na efekt sezonowy (wrzesień to statystycznie słabszy miesiąc), zbliżające się wybory w USA oraz wojnę w Ukrainie. Wstępnie oczekujemy udanego listopada i grudnia – uważają analitycy Quercus TFI.
Dodatkowo w tym roku zmienności służy kalendarz wyborczy w USA, gdzie na początku listopada odbędą się wybory prezydenckie. Wrzesień ma być też miesiącem, który przyniesie początek cyklu obniżek stóp procentowych w USA. Przez poprzednie 30 lat takie wydarzenie poprzedzało istotne spadki cen akcji na warszawskiej giełdzie. Również zaawansowany wiek panującej nam od października ’22 hossy potęguje zagrożenie spadkowym wrześniem. Jest więc czego się obawiać i nikt nie da żadnej gwarancji, że giełdowa jesień będzie lepsza. Niewątpliwie jednak zapowiadają się bardzo ciekawe tygodnie i miesiące na rynkach finansowych.
