foto: Stockbyte/Thinkstock
Polska stała się dla obywateli Ukrainy czołowym rynkiem pracy wśród wszystkich państw członkowskich. Wpływ mają na to liberalne procedury legalizacji pobytu i pracy, bliskość geograficzna i kulturowa, a także stosunkowo duży potencjał kadrowy Ukrainy. W 2011 roku polscy pracodawcy zarejestrowali niecałe 260 tys. oświadczeń o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcom, z których prawie 240 tys. przypadało na obywateli Ukrainy. W 2012 roku prognozuje się utrzymanie liczby rejestrowanych oświadczeń dla obcokrajowców na podobnym lub nieco niższym poziomie co w roku poprzednim, przy jednoczesnym wzroście liczby zezwoleń na pracę wydawanych obcokrajowcom - szacuje się, że w tym roku w przypadku obywateli Ukrainy może ona wzrosnąć o nawet 60%. Oznacza to zarówno, że po obcokrajowców coraz częściej sięgają pracodawcy posiadający niedobór kadr w długim okresie, a także pracodawcy, którzy chcą się związać z zagranicznymi pracownikami na dłużej. Jednocześnie wyhamowuje dynamika krótkookresowego zatrudniania cudzoziemców - w III kwartale 2012 roku zarejestrowano w Powiatowych Urzędach Pracy zaledwie 48 738 oświadczeń, co oznacza regres o ponad 9 tysięcy w stosunku do III kwartału 2011 roku.
| »Cudzoziemcom można nie płacić? |
W przeprowadzonym przez EWL badaniu wzięli udział obywatele Ukrainy, stanowiący najliczniejszą na polskim rynku grupę cudzoziemców. Respondenci zapytani o sytuację na rynku zatrudnienia w Polsce i zmiany w polskiej polityce migracyjnej aż w 86% ocenili je pozytywnie. Tylko 10% ankietowanych oceniło zmiany w polskim prawie pracy w stosunku do obcokrajowców jako przeciętne, zaś 4% nie miało na ten temat zdania. Jednocześnie większość ankietowanych negatywnie oceniła sytuację na rynku pracy na Ukrainie - tylko 4% respondentów określiło ją jako pozytywną, aż 70% odpowiedzi badanych określało obecny stan ukraińskiego rynku pracy negatywnie. Na tak pesymistyczny obraz zatrudnienia na Ukrainie wpływ ma realny poziom bezrobocia, a także warunki zatrudnienia, takie jak niskie płace, czy nie wypłacanie pensji.
Branże, w których obywatele Ukrainy najchętniej szukają pracy w Polsce to sektor produkcyjny (33% badanych), gastronomia i hotelarstwo (30%), budownictwo (29%), przemysł ciężki i lekki (28%) oraz transport (25%). Preferowane stanowiska zawodowe to z kolei specjaliści i pracownicy niższego szczebla (odpowiednio 36 i 30 procent).
 | »10 tys. zł kary za zmuszanie cudzoziemca do pracy |
Na pytanie Czemu zdecydowali się Państwo ubiegać się o pracę w Polsce?" najwięcej (aż 47% badanych) wskazało jako główny powód aktualną sytuację na ukraińskim rynku pracy. Poza trudną sytuacją na rynku pracy, do najbardziej istotnych przyczyn podejmowania pracy w Polsce pracownicy z Ukrainy zaliczają przyczyny zarobkowe (45% respondentów) oraz chęć rozwoju zawodowego (44%). Prawie jedna trzecia ankietowanych wśród przyczyn wymienia również inne powody osobiste (31%) oraz bardziej atrakcyjne oferty pracy (26%).
Coraz więcej cudzoziemców myśli również o związaniu się z Polską w dłuższym okresie. Na pytanie o charakter wyjazdu do pracy w Polsce, większość (65% ankietowanych) odpowiedziało, że chcą zostać w Polsce na dłużej. Dla 35% respondentów wyjazd do Polski ma charakter zarobkowy i nie wiążą z nim żadnych dłuższych planów. Prawie połowa (49%) badanych zadeklarowała ponadto chęć podejmowania pracy przez okres od 3 lat wzwyż, zaś aż 96% respondentów wyraziło chęć rozpoczęcia nauki języka polskiego jako obcego.
Dodatkowe badanie zostało przeprowadzone przez szkołę języka polskiego dla cudzoziemców Edu & More na grupie cudzoziemców uczestniczących w zajęciach nauki języka polskiego jako obcego. Według większości (92% badanych) respondentów znajomość języka polskiego ma pozytywny wpływ na ich pobyt w Polsce. Na pytanie o powody podjęcia nauki języka polskiego, jako główną przyczynę aż 47% badanych wskazało chęć znalezienia lepszej pracy. Istotnymi powodami wg respondentów są również chęć osiedlenia się na stałę w Polsce (35% badanych), a także chęć poznawania nowych osób i przyczyny zawodowe, takie jak wymogi pracodawców (po 33%). Ponadto cudzoziemcy uważają, że znajomość języka polskiego wpływa na szereg kwestii zawodowych, z których najczęściej wymieniana była możliwość lepszego zaprezentowania się na rozmowie kwalifikacyjnej, dostęp do szerszego zakresu ofert pracy, większa satysfakcja płynąca z wykonywanej pracy oraz usprawnienie komunikacji z polskimi współpracownikami.
/MPiPS, EWL, Edu & More
