Po wielu latach dyskusji Sejm uchwalił we wrześniu ustawę o odwróconym kredycie hipotecznym. Kredyt taki pozwala skorzystać z kapitału, który zamrożony jest w nieruchomości, co mogą docenić osoby posiadające znaczny majątek, ale niewystarczające dochody.
Odwrócony kredyt hipoteczny będzie udzielany wyłącznie przez banki. Jednak w odróżnieniu od innych produktów kredytowych, w tym przypadku zdolność finansowa klienta nie będzie czynnikiem decydującym o możliwości podpisania umowy. Sednem rozwiązania jest ustanowienie na nieruchomości zabezpieczenia na rzecz kredytodawcy, za co klient uzyska na nieoznaczony czas określoną sumę środków pieniężnych.
Kto będzie mógł zaciągnąć kredyt?
Tylko osoba fizyczna, która jest właścicielem nieruchomości lub posiada spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu, ewentualnie prawo użytkowania wieczystego. Zaciągnąć odwrócony kredyt będą mogli także współwłaściciele.
Ile będzie można w ten sposób pożyczyć?
Punktem wyjścia do określenia wysokości kredytu będzie rynkowa wartość nieruchomości. Na pewno nie będzie można jednak „wypłacić” w ten sposób 100 proc. oszacowanej kwoty. Banki będą podejmować decyzję o wysokości wypłaty m.in. w oparciu o czynniki ryzyka (np. zmienność wartości zabezpieczenia) oraz uwzględniając swój zysk (oprocentowanie - podobnie jak przy zwykłym kredycie hipotecznym).
Jak będzie wypłacany kredyt?
Jednorazowo lub w ratach określonych w umowie. Transze kredytu będą wypłacane nie dłużej niż do dnia śmierci kredytobiorcy.
Jak trzeba będzie dbać o nieruchomość obciążoną odwróconym kredytem hipotecznym?
Warto podkreślić, że zaciągając odwrócony kredyt hipoteczny nadal pozostajemy właścicielami nieruchomości. Ustawa zakłada, że w trakcie trwania umowy będziemy musieli ubezpieczać nieruchomość od zdarzeń losowych (jeśli wymaga tego bank), dokonywać bieżących napraw i remontów na własny koszt (utrzymywać lokal w stanie niepogorszonym) oraz terminowo regulować podatki i opłaty.
Bank będzie okresowo monitorował stan zabezpieczenia i wzywał do dopełnienia obowiązków, jeśli zostanie to zaniedbane.
Co się stanie z nieruchomością po śmierci kredytobiorcy?
W umowie odwróconego kredytu hipotecznego klient będzie mógł wskazać osobę, z którą bank powinien skontaktować się w razie śmierci kredytobiorcy. Niezależnie od tego bank jest zobowiązany umieścić na swojej stronie internetowej ogłoszenie, w którym informuje spadkobierców o możliwości rozliczeniu kredytu i wskazuje termin tej operacji (12 miesięcy od śmierci kredytobiorcy).
Spadkobiercy będą mieli możliwość spłacenia należności bankowi i wykreślenia hipoteki lub roszczenia o przeniesienie prawa własności. Jeśli nie będą chcieli zachować nieruchomości, zawrą z bankiem umowę o przeniesienie własności. W terminie 30 dni od bank zleci rzeczoznawcy oszacowanie wartości mieszkania, a w ciągu kolejnych 30 dni poinformuje o wystąpieniu nadwyżki (gdy wartość nieruchomości będzie wyższa niż należności wobec banku). Ewentualna nadwyżka wejdzie w skład masy spadkowej.
Czym różni się renta dożywotnia od odwróconego kredytu hipotecznego?
Na rynku funkcjonuje już instytucja renty dożywotniej. Na razie nie jest ona jednak szczegółowo uregulowana w polskim prawie. Najważniejsze różnice pomiędzy odwróconym kredytem hipotecznym a rentą prezentujemy w materiale wideo:
Nie ma chętnych na rentę dożywotnią
Michał Kisiel
