Założenie firmy nieodłącznie wiąże się z koniecznością opłacania składek ZUS. To jedyna danina na rzecz państwa, która nie zależy od kwoty przychodu, czy też od posiadanych nieruchomości. Nie można zrezygnować z usług ZUS-u, ani wybrać innego ubezpieczyciela. A ponieważ jest to obowiązkowa opłata warto dobrze poznać jej zasady, które decydują o tym kto i jaką kwotę ZUS-u płaci po założeniu firmy.
Kto w ogóle nie płaci ZUS-u lub płaci tylko składkę zdrowotną?
Co ciekawe, istnieje jednak bardzo wąska grupa przedsiębiorców, którzy w ogóle nie płacą składek ZUS w związku z prowadzeniem firmy. Aby tak się stało, muszą być spełnione dwa warunki:
1. firmę prowadzi emeryt lub rencista, którego świadczenia z ZUS-u nie przekraczają miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia,
ReklamaZobacz także
oraz
2. jego przychody z działalności gospodarczej nie przekraczają 50% kwoty najniższej emerytury
lub
3. emeryt lub rencista opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej.
Oprócz tego są także przedsiębiorcy, którzy płacą tylko składkę zdrowotną, co oznacza, że nie muszą opłacać składek społecznych i Funduszu Pracy. Dotyczy to:
1. emerytów i rencistów, którzy nie kwalifikują się do powyższej grupy;
2. osób, które jednocześnie prowadzą firmę i pracują na etacie, z którego zarabiają co najmniej pensję minimalną (1680 zł brutto w 2014 r.).
Kto płaci „mały ZUS” a kto „duży”?
Oczywiście, zdecydowanie największa grupa nowych przedsiębiorców nie spełnia powyższych kryteriów, a to oznacza, że muszą płacić zarówno składki zdrowotne, jak i społeczne. Tacy przedsiębiorcy mają możliwość opłacania jednej z dwóch wersji ZUS-u przedsiębiorcy, określanych potocznie „małym” i „dużym ZUS-em”. W obu przypadkach same stawki procentowe składek są takie same, ale oblicza się je od innej podstawy, co sprawia, że mają inną wysokość. W przypadku małego ZUS-u ta podstawa jest dużo niższa.
Składki „małego ZUS-u”, zwanego też ZUS-em preferencyjnym, oblicza się jako procent od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2104 r. jest to 504 zł. Co za tym idzie, składki te są stosunkowo niskie – w 2014 r. łącznie wynoszą 431,18 zł z ubezpieczeniem chorobowym lub 418,83 zł bez chorobowego.
Prawo do „małego ZUS-u” przysługuje przez 24 pełne miesiące prowadzenia działalności gospodarczej (jeśli pierwszy miesiąc jest niepełny, to za niego także płaci się „mały ZUS”).
Składki „małego ZUS-u” mogą opłacać nowi przedsiębiorcy, którzy spełniają łącznie dwa warunki:
1. Nie świadczą usług dla byłego pracodawcy, których zakres pokrywa się z obowiązkami na etacie wykonywanymi w bieżącym lub poprzednim roku podatkowym.
2. Nie prowadzili działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 5 lat.
Przykład 1: Przedsiębiorca pracował na etacie jako grafik, po czym zrezygnował z etatu i otworzył działalność gospodarczą. Jeżeli teraz, będąc przedsiębiorcą, chce świadczyć usługi graficzne dla byłego pracodawcy, to nie może korzystać z „małego ZUS-u”.
Przykład 2: Przedsiębiorca w styczniu 2011 r. założył działalność, po czym zamknął ją w grudniu 2011 r. Jeśli otworzy działalność ponownie w maju 2014 r. to nie będzie miał prawa do „małego ZUS-u”.
Dlaczego nie zakładać firmy 1. dnia miesiąca?
Duży ZUS
Każdy przedsiębiorca, któremu nie przysługuje „mały ZUS” musi opłacać
tzw. duży ZUS. Wówczas składki społeczne są obliczane jako procent od podstawy,
którą stanowi 60% przeciętnego wynagrodzenia. W 2014 r. ta podstawa wynosi
2247,60 zł. Dodatkowo, przedsiębiorca opłaca także składkę na Fundusz Pracy.
W związku z tym składki „dużego ZUS-u” są znacznie wyższe niż „małego”. W tym roku wynoszą 1042,46 zł z ubezpieczeniem chorobowym lub 987,39 zł bez chorobowego.
Składka zdrowotna ma jednakową wysokość – ale odejmuje się ją od podatku
W przywołanych kwotach składek ZUS jedna suma nie zmienia swojej wysokości. Jest to ubezpieczenie zdrowotne. Dla wszystkich przedsiębiorców oblicza się je jako procent od podstawy stanowiącej 75% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za IV kwartał poprzedniego roku ogłaszanego przez GUS. Składka zdrowotna to 9% tej podstawy, co w 2014 r. daje kwotę 270,40 zł.
Warto jednak pamiętać, że przepisy przewidują, że 7,75% wspomnianej podstawy można odjąć wprost od podatku dochodowego – w 2014 r. jest to kwota 232,85 zł. Można ją odejmować nie tylko od podatku dochodowego wynikającego z prowadzonej firmy, ale także od podatku płaconego z innych powodów, np. od zarobków z etatu, z umów o dzieło, zleceń, itd.
Ubezpieczenie chorobowe – jedyna dobrowolna składka
Początkujący przedsiębiorca powinien także znać podstawy dotyczące ubezpieczenia chorobowego, gdyż jest to jedyna dobrowolna składka ZUS. Opłacanie ubezpieczenia chorobowego daje prawo do:
- Zasiłku na wypadek choroby (wymaga to podlegania ubezpieczeniu chorobowemu przez co najmniej 90 dni).
- Zasiłku macierzyńskiego (wymaga to opłacenia co najmniej jednej składki).
Na czas pobierania zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego konieczność opłacania składek społecznych ZUS zostaje zawieszona, co w praktyce daje dodatkowe oszczędności.
Ubezpieczenie chorobowe - czy warto je opłacać?
Rejestracja w ZUS-ie – kluczowa dla wysokości składek
Opisane zasady ZUS-u przedsiębiorcy znajdują odzwierciedlenie w sposobie rejestracji w ZUS-ie. Nowy przedsiębiorca musi dopełnić tego obowiązku do 7 dni od złożenia wniosku o wpis do CEIDG.
Rejestracji dokonuje się za pomocą jednego z dwóch formularzy:
- ZUS ZZA – składają przedsiębiorcy, którzy płacą tylko składkę zdrowotną.
- ZUS ZUA – składają pozostali przedsiębiorcy.
Z danych uzupełnionych w formularzach rejestracji do ZUS wynika prawo do „małego ZUS-u” oraz decyzja o tym, czy przedsiębiorca chce opłacać chorobowe.
Jeżeli przedsiębiorcy przysługuje prawo do „małego ZUS-u”, to powinien podać kod ubezpieczenia 05 70 00. Natomiast gdy opłaca „duży ZUS” podaje kod ubezpieczenia 05 10 00 . Decyzję o chorobowym zaznacza się w sekcji VI, w której zaznaczenie ubezpieczenia chorobowego jest opcjonalne.
/ Ogólnopolskie Biuro Rachunkowe InFakt.pl
