Ogólne informacje dotyczące kształtowania się poziomu wynagrodzeń wśród księgowych
W 2004 roku w działach księgowości 50% osób zarabiało poniżej 2100 PLN, rok później 2250 PLN. Wynagrodzenia księgowych wzrosły więc, ale tylko o 7%. Tymczasem mediana płac finansistów wzrosła z 3300 PLN do 3900 PLN, co oznacza 18% wzrost wynagrodzeń w przeciągu minionego roku.Ile dokładnie zarabiali księgowi? Mediana płac wyniosła 2250 PLN. 25% zatrudnionych w tym zawodzie zarabiało poniżej 1500 PLN, 25% najlepiej zarabiających księgowych otrzymywało powyżej 3450 PLN.
Statystyczny księgowy zarobił w 2005 roku 57% tego co finansista. Dokładne porównanie ich wynagrodzeń znajduje się na wykresie pierwszym.
Wykres 1. Wynagrodzenia całkowite w działach księgowości i finansowych w 2005 roku (podane wartości to mediany).
Zarobki zależały oczywiście od szczebla zarządzania. Największe dochody odnotowali kierownicy i dyrektorzy. Mediana ich płac wyniosła odpowiednio dla kierowników: 4000 PLN, a dla dyrektorów 4800 PLN. 25% z dyrektorów zarabiało powyżej 8000 PLN. Warto wspomnieć, że wśród dyrektorów finansistów znacznie więcej, bo aż 64% osób zarabiało powyżej tej kwoty.
Zostawmy jednak na chwilę porównania z finansistami i przyjrzyjmy się jak zarabiali księgowi w porównaniu do innych badanych. Mediany oraz dolny i górny kwartyl wynagrodzeń w dziale księgowości pokazuje tabela 1. Powyżej średniej krajowej zarabiało więc tylko 17% pracowników szeregowych, ok. 40 % specjalistów i ponad 75% kierowników.
Tabela 1. Wynagrodzenia całkowite w działach księgowości w 2005 roku.
Wynagrodzenia ponad połowy pracowników szeregowych księgowości mieściły się w granicach 1000 do 2000 PLN. Pensja w tych granicach wydaje się być standardem na tym poziomie stanowisk. Płace 18% szeregowych księgowych nie przekraczały 1000 PLN. Powyżej 4000 PLN zarabiało tylko 4% z nich.
Wykres 2. Odsetek pracowników szeregowych w księgowości zarabiających w danym przedziale.
Wykres zarobków kierowników jest wyraźnie przesunięty w prawo. Płace 50% z nich mieściły się w przedziale od 2500 PLN do 5500 PLN. Ok. 10% z nich zarabiało powyżej 9000 PLN. Poniżej 1000 PLN zarabiało 2,2 % z nich. Szczegóły można zobaczyć na wykresie 3.
Wykres 3. Odsetek kierowników w księgowości zarabiających w danym przedziale.
Dodatkowe gratyfikacje w grupie księgowych
Przyjrzyjmy się teraz dodatkowym gratyfikacjom, które w 2005 roku przysługiwały kierownikom w księgowości. Najpopularniejszym z nich był telefon komórkowy do własnego użytku, który przysługiwał co czwartemu z nich. Czy jest to duży odsetek, raczej nie, szczególnie kiedy porównamy to do wszystkich kierowników z badania. Wśród tej populacji aż 50% miało zapewniony przez pracodawcę własny telefon komórkowy. Jeśli chodzi o inne dodatki, także księgowi kierownicy wydają się nie docenieni. Udziały czy akcje przysługiwały tylko jednemu na 100, ubezpieczenie dodatkowe 8 na 100. Samochód przysługiwał tylko 4%, tymczasem wśród ogółu kierowników 17%. O ile niepopularność tego dodatku nie jest zaskoczeniem, w końcu można pomyśleć, że księgowi pracują raczej na miejscu, w firmie, o tyle dziwi fakt, że osobisty komputer przysługiwał jedynie 9% kierowników. Nawet jeśli chodzi o dofinansowanie do nauki przysługiwało one mniejszemu odsetkowi księgowych niż innych kierowników. Jedyną formą dodatkowych gratyfikacji, która częściej im przysługiwała były szkolenia wybierane według własnego uznania (18% księgowych vs 13% wszystkich kierowników).Wykres 4. Dodatki jakie przysługiwały kierownikom w 2005 roku.
Wynagrodzenia w sektorach
Z naszego badania wynika, że istnieją znaczące różnice pomiędzy zarobkami księgowych w poszczególnych branżach. Najwięcej w 2005 roku zarabiali księgowi zatrudnieni w firmach związanych z technologiami informatycznymi (mediana 4000 PLN) i usługami (3430 PLN). Przy czym wysokość zarobków księgowych w usługach jest znacznie bardziej zróżnicowana. Aż 25% z nich zarabiała powyżej 5700 PLN. 25% najlepiej zarabiających w sektorze IT otrzymywało wynagrodzenie większe niż 5500 PLN. Z kolei najniższe płace otrzymywali księgowi w sektorze publicznym (mediana 1910 PLN), w służbie zdrowia (1950 PLN) i szkolnictwie (2046 PLN). W pozostałych sektorach mediany wynagrodzeń oscylowały wokół średniej krajowej. Dokładne dane pokazane są w tabeli 2.Tabela 2. Wynagrodzenia całkowite w księgowości w wybranych sektorach.
Wynagrodzenie a kapitał firmy
Kolejny raz niebagatelne znaczenie dla zarobków księgowych okazały się mieć takie czynniki jak wielkość firmy, jej położenie geograficzne oraz pochodzenie kapitału. Zależności wynagrodzeń od tego ostatniego pokazuje wykres 6. W firmach polskich mediana wynagrodzeń szeregowych pracowników wyniosła 1500 PLN, co stanowi 68% wynagrodzenia pracowników szeregowych zatrudnionych w firmie z przewagą kapitału zagranicznego. Specjalista z firmy polskiej zarabiał w 2005 roku 2130 PLN, tymczasem jego kolega z zagranicznej korporacji już 3200 PLN. Na stanowiskach kierowniczych różnice te jeszcze bardziej się uwypuklają: 5500 PLN w firmie zachodniej i o 2000 PLN mniej w firmie polskiej. Kierownicy z zagranicznych korporacji zarabiali nawet więcej niż dyrektorzy z rodzimych firm (4400 PLN). Mediana pensji dyrektorów organizacji z kapitałem zagranicznym wynosiła 7425 PLN. Tylko 59% tego był w stanie zarobić dyrektor firmy polskiej.Wykres 5. Wynagrodzenia całkowite pracowników księgowości w firmach z przewagą kapitału polskiego i zagranicznego (podane wartości to mediany).
Zarobki księgowych uzależnione były także od wielkości firmy w jakiej pracowali. Generalną zasadą była "im większa firma, tym lepiej płaci". Na wykresie 7 pokazane zostały dane dla pracowników szeregowych, specjalistów i kierowników w organizacjach różnej wielkości od mikroprzedsiębiorstw do firm bardzo dużych zatrudniających ponad 1000 pracowników. Różnice w wynagrodzeniach nie są jednak takie same na poszczególnych stanowiskach. I o ile pracownik szeregowy w małym przedsiębiorstwie zarabiał 67% tego co ten w największym (porównanie median), o tyle specjalista 72%, a kierownik tylko 62%.
Wykres 6. Wynagrodzenia całkowite pracowników księgowości w firmach z przewagą kapitału polskiego i zagranicznego (podane wartości to mediany)
Wynagrodzenia księgowych w różnych regionach
Podobnie jak w zeszłym roku zaobserwowaliśmy różnice wynagrodzeń tej grupy zawodowej w poszczególnych regionach. Najlepiej zarabiano w mazowieckim. Mediana pensji pracowników szeregowych wyniosła tam 2339 PLN, specjalistów 3000 PLN, a kierowników 6000 PLN. Tymczasem w województwach wschodnich mediany te wynosiły kolejno dla pracowników szeregowych 1300 PLN, czyli 44 % mniej niż w najbogatszym regionie; 1935 PLN dla specjalistów, mniej o 35% i 2650 PLN wśród kierowników, 56 % mniej. O ile w mazowieckim ponad 75% kierowników zarabiało powyżej 4000 PLN, o tyle w województwach wschodnich tylko 25%. Dokładne dane przedstawia tabela 3.Tabela 3. Wynagrodzenia całkowite księgowych w regionach.
W 2005 roku różnie wynagradzano także w największych miastach. Najlepiej płacono oczywiście w Warszawie. Połowa pracowników szeregowych zarabiała tam 2700 PLN miesięcznie. 50% specjalistów zarabiało powyżej 3500 PLN miesięcznie, a kierownicy 6000 PLN. W pozostałych miastach mediany wynagrodzeń pracowników szeregowych nie przekraczały 2000 PLN.
Poza Warszawą specjaliści byli najlepiej opłacani w Gliwicach (mediana 2536 PLN), Krakowie (2575 PLN), Poznaniu (2475 PLN) i Wrocławiu (2500 PLN). Szczegółowe dane pokazuje tabela 4.
Tabela 4. Wynagrodzenia całkowite księgowych w poszczególnych miastach.
Wynagrodzenia a staż pracy
Nie bez wpływu na wynagrodzenie pozostał także staż pracy księgowych. Najwięcej, mediana 2930 PLN, zarabiali księgowi ze stażem 15-19 letnim. Najmniej, 1500 PLN, dopiero zaczynający pracować. Jeśli chcielibyśmy doszukiwać się jakiejś reguły powiedzieć by można, że największego wzrostu płac księgowi mogą spodziewać się po zakończeniu pierwszego roku pracy. Różnice pomiędzy zarobkami osób pracujących mniej niż rok, a osobami z 2 i 3 letnim stażem wyniosły 13%. Dokładne dane pokazuje wykres 8.Wykres 7. Wynagrodzenia całkowite w księgowości a staż pracy (podane wartości to mediany).
Wynagrodzenia a wykształcenie
Powszechnie uważa się, że wysokość wynagrodzenia uzależniona jest od znajomości języków obcych, w tym najpopularniejszego: angielskiego. W przypadku księgowych umiejętność porozumiewania się w języku angielskim wydaje się nie mieć jednak żadnego znaczenia. Obrazuje to wykres 9. Niezależnie od tego czy księgowi mówią po angielsku bardzo dobrze, średnio czy słabo ich pensje są podobne. Zupełnie inaczej, niż np. w grupie finansistów, gdzie znajomość angielskiego znacznie różnicuje poziom zarobków. Finansiści nie mówiący po angielsku wcale w 2005 roku odnotowali dochody na poziomie 2800 PLN (mediana), mówiący bardzo dobrze 4700 PLN. W tej grupie zawodowej różnice te są bardzo duże.Jak zinterpretować taki wynik? Oznaczać to może, że wśród obowiązków księgowych nie ma takich, które zasadniczo wymagają znajomości języka obcego. Skoro kompetencje językowe nie są na tym stanowisku potrzebne, nikt za nie dodatkowo nie płaci. Czy mały zakres obowiązków nie jest świadectwem tego, że profesja ta traci na znaczeniu?
Wykres 8. Wynagrodzenia całkowite w księgowości a znajomość języka angielskiego (podane wartości to mediany).
Kiedy przypatrzymy się danym wszystkich respondentów Internetowego Badania Wynagrodzeń zobaczymy, że wyższy poziom wykształcenia idzie w parze z wyższymi zarobkami. I tak osoby ze średnim wykształceniem zarabiały miesięcznie 1800 PLN (mediana), przy czym w grupie księgowych mediana ta była większa i wyniosła 1950 PLN. W roku 2005, księgowi ze średnim wykształceniem zarabiali lepiej niż inne osoby legitymujące się zdaną maturą. Jednak księgowi z niepełnym wyższym i wyższym wykształceniem zarabiali już mniej niż inne osoby (nie księgowi) z takim samym poziomem wykształcenia.
Co interesujące księgowi jeszcze uczący się zarabiali mniej od tych ze średnim wykształceniem, mediana w tej grupie wyniosła 1636 PLN. Choć w trakcie studiów księgowi zarabiali mniej niż ci ze średnim wykształceniem, to dyplom w kieszeni oznaczał znaczne zwiększenie zarobków (mediana 2400 PLN).
Wykres 9 . Wynagrodzenia całkowite w księgowości a poziom wykształcenia (podane wartości to mediany).
Wynagrodzenia a płeć
Jeszcze jednym z czynników różnicujących wynagrodzenia księgowych okazała się być płeć. Wynagrodzenia były zróżnicowane na wszystkich szczeblach zarządzania. Generalnie na wszystkich szczeblach mężczyźni zarabiali lepiej. Im wyższe stanowisko tym rozbieżności były większe. Na stanowiskach wykonawczych mediana wynagrodzeń wyniosła 1900 PLN wśród mężczyzn i 1600 PLN wśród kobiet. Tym samym kobiety zarabiały tylko 84% tego co mężczyźni. Na stanowiskach specjalistycznych kobiety zarabiały w 2005 roku 2250 PLN 86% tego co mężczyźni (2600 PLN). Różnice są większe na stanowiskach kierowniczych. Kobiety kierowniczki (3700 PLN) zarabiały 77% tego co mężczyźni (4750 PLN). Mediana wynagrodzeń pań dyrektorek (4500 PLN) była niższa nawet od mediany kierowników mężczyzn. Kobiety dyrektorki zarabiały 67% tego co ich koledzy na podobnych stanowiskach (6200 PLN).Tabela 5. Wynagrodzenia całkowite w księgowości a płeć (podane wartości to mediany).
Podsumowanie
Powyższe dane pokazują, że powoli maleje rola księgowych w przedsiebiorstwach. Nie zarabiają oni jak dawniej znacznie lepiej od innych osób. Co więcej mediana ich płacy jest mniejsza od mediany płacy z całego Internetowego Badania Wynagrodzeń. Wydaje się, że rolę księgowych zaczynają przejmować finansiści, którzy są znacznie lepiej wynagradzani.Podsumowując: wpływ na wysokość pensji księgowych miały w 2005 roku czynniki związane z firmą w jakiej pracują, jej lokalizacją, także inne takie jak staż pracy czy wykształcenie. I tak lepiej zarabiano w firmach dużych, z kapitałem zagranicznym. Największe dochody odnotowali księgowi z mazowieckiego i samej Warszawy.
Zależność pomiędzy poziomem pensji a wykształcenia okazała się nieliniowa, jednak najwięcej zarabiały osoby z wyższym wykształceniem. Co interesujące, znajomość języka angielskiego okazała się nie mieć wpływu na poziom dochodów.
W 2005 roku istniały zasadnicze różnice pomiędzy wynagrodzeniami kobiet i mężczyzn, ci drudzy zarabiali znacznie lepiej.
Malwina Raducka
wynagrodzenia.pl
Sedlak & Sedlak
Artykuł pochodzi z portalu wynagrodzenia.pl
Źródło:
