Rzecznik Komisji Europejskiej powiedział we wtorek w Brukseli, że UE przyspiesza integrację Ukrainy z rynkiem wewnętrznym, a nie jej proces akcesyjny do Wspólnoty. To odpowiedź na zarzuty szefa węgierskiego MSZ, że Unia próbuje przyspieszyć członkostwo Ukrainy.
Minister spraw zagranicznych Węgier Peter Szijjarto po poniedziałkowym posiedzeniu szefów unijnych MSZ w Luksemburgu zarzucił Brukseli chęć nadania szybszego tempa akcesji Ukrainy do Unii.
W zamieszczonym na X filmiku węgierski polityk przekonywał, że podczas posiedzenia spotkał się z ogromną presją ze strony swoich politycznych kolegów. „Niemal wszystkie kraje UE, z Brukselą na czele, próbowały nas zmusić, żebyśmy zgodzili się na otwarcie negocjacji akcesyjnych w Ukrainą. Prawie wszyscy mówili, że to nieakceptowalne, że Węgry nie zgadzają się na przyspieszenie członkostwa Ukrainy, że stoją po stronie swoich narodowych interesów i po stronie swojej mniejszości na Zakarpaciu. Mówili, że to nieakceptowalne, że korzystamy z prawa do weta zagwarantowanego nam przecież w traktatach” – powiedział szef węgierskiego MSZ. Podkreślił, że Węgry nie zmienią zdania i że przyspieszenie akcesji Ukrainy nie wchodzi w rachubę, gdy prawa mniejszości węgierskiej na Zakarpaciu są nadal naruszane. Szijjarto przypomniał też, że w jego kraju ruszyło referendum dotyczące członkostwa Ukrainy w UE; nie dodał jednak, że ma ono wyłącznie charakter konsultacyjny i nie jest prawnie wiążące.
Węgierski minister zarzucił też komisarce UE ds. rozszerzenia Marcie Kos, że chce przyspieszenia integracji gospodarczej z Ukrainą, mimo że ta nie ma jeszcze zagwarantowanego faktycznego członkostwa we Wspólnocie.
Rzecznik Komisji Europejskiej Guillaume Mercier skomentował we wtorek podczas briefingu prasowego w Brukseli zarzuty Węgra, mówiąc, że proces akcesyjny do UE realizowany jest za pośrednictwem reform, ale UE może wzmocnić współpracę z państwami kandydującymi, stopniowo włączając je np. w jednolity rynek. „UE stawia nie tylko na rozszerzenie, ale także pogłębienie relacji tak, żeby zarówno UE, jak i przyszłe państwa członkowskie były gotowe w momencie przystąpienia do Unii” – powiedział rzecznik.
Jak dodał, integracja z rynkiem unijnym oznacza, że państwa takie jak Ukraina dostosowują swoje ustawodawstwo i zasady do standardów UE. Przyznał, że w przypadku Ukrainy UE korzysta z różnych narzędzi, w tym Instrumentu na Rzecz Ukrainy, wspierającego m.in. wdrażanie w tym kraju reform kluczowych na drodze do członkostwa w UE. „Chcemy by nowe kraje rozwijały się szybciej we wspomnianym już sektorze rynkowym, ale także sektorze energetycznym, transportu, współpracy finansowej lub cyfrowej. Będziemy rozszerzać stopniową integrację krajów kandydujących do UE w przyszłości” – zapowiedział rzecznik.
Mercier przypomniał, że UE i Ukraina już od 2016 r. zacieśniały integrację gospodarczą, wprowadzając pogłębioną strefę wolnego handlu (DCFTA), co obniżało cła po obu stronach, upraszczało procedury celne i zbliżało ukraińskie i unijne procedury handlowe. W czasie wojny DCFTA zastąpiła umowa o bezcłowym handlu z Ukrainą (ATM). Ta wygasa 5 czerwca tego roku, ale KE pracuje nad nowym rozwiązaniem.
Rzecznik Komisji ds. handlu Olof Gill zdradził, że KE jest zaangażowana w konsultacje z Ukrainą w ramach układu stowarzyszeniowego. „Naszym celem jest wzajemna liberalizacja ceł. Finalizujemy prace nad tą propozycją i przedstawimy ją Ukrainie tak szybko, jak to możliwe. Celem jest zapewnienie stabilności gospodarczej oraz przewidywalności dla przedsiębiorstw i rolników zarówno w Ukrainie, jak i UE, ułatwienie obu stronom płynnego przejścia po wygaśnięciu ATM” – powiedział Gill.
Ale gospodarka to nie wszystko. Szefowa KE Ursula von der Leyen, która we wtorek spotkała się w Brukseli z ministrem transformacji cyfrowej Ukrainy Mychajło Fedorowem, napisała na X, że UE i Ukraina współpracują też nad lepszą integracją swoich przemysłów zbrojeniowych. "Większa współpraca między nami przyniesie ogromne korzyści Europie!" – skomentowała von der Leyen.
Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ mms/
