Administracja prezydenta USA Joe Bidena jest zaniepokojona tym, że plan wygrania wojny z Rosją przygotowany przez prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego nie zawiera wyczerpującej strategii i koncentruje się na prośbie o większą ilość broni i swobodzie jej użycia – poinformował dziennik „Wall Street Journal”.
„WSJ” pisze, że Zełenski od miesięcy określał ten dokument jako ramowy plan pokonania Rosji, a konkrety ma przedstawić Bidenowi w czwartek w Białym Domu.
Wysocy rangą urzędnicy USA i UE zaznajomieni z zarysem planu twierdzą jednak, że nie zawiera on jasnej wizji drogi do ukraińskiego zwycięstwa, zwłaszcza biorąc pod uwagę powolne, ale stałe sukcesy sił rosyjskich na froncie.
„Nie jestem pod wrażeniem; nie ma tam wielu nowych rzeczy” – powiedział jeden z wysokich rangą urzędników.
Zełenski przyjeżdża do Waszyngtonu w momencie, gdy ze strony Republikanów nasila się krytyka pod jego adresem za ingerowanie w politykę wewnętrzną USA. Prezydent Ukrainy był niedawno atakowany m.in. za krytykowanie kandydata Republikanów na wiceprezydenta J.D. Vance’a.
„USA i Ukraina miały nadzieję na jedność odnośnie dalszych działań, ale teraz w kluczowym momencie wojny nie mają wspólnej wizji. Te różnice zdań między Kijowem i Waszyngtonem zbiegają się w czasie ze sporami między USA a ich sojusznikami o zdjęcie ograniczeń w stosowaniu przez Ukrainę pocisków dalekiego zasięgu na terytorium Rosji” – pisze dziennik.
Rdzeniem planu jest zgoda Waszyngtonu na używanie broni w sposób, który Kijów uzna za stosowny – powiedział prezydent Finlandii Alexander Stubb w wywiadzie dla „WSJ”. Bez tego - jego zdaniem - propozycje Kijowa będą miały „mniejsze znaczenie”, gdyż Ukraina będzie miała trudności z odpieraniem ciągłych rosyjskich ataków.
Waszyngton od wielu miesięcy odmawia spełnienia tej prośby Kijowa mimo apeli ze strony władz brytyjskich i przywódców krajów unijnych, którzy uważają, ze po 2,5 roku wojny Ukraina zdobyła prawo do walki z siłami rosyjskimi bez żadnych przeszkód.
„WSJ” pisze, że niektórzy przywódcy byli wyraźnie sfrustrowani z tego powodu podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ w tym tygodniu, ale kanclerz Niemiec Olaf Scholz 5tanął po stronie Bidena.
Amerykańscy urzędnicy twierdzą, że plan Zełenskiego w obecnej postaci zniechęcił głównych doradców Bidena, liczyli oni bowiem na konkretne szczegóły, które mogliby poprzeć.
Według przedstawiciela Departamentu Stanu USA, z którym rozmawiał „WSJ”, plan wyszczególnia potrzeby Ukrainy na polu walki oraz opisuje sytuację polityczną i gospodarczą Ukrainy. Ale według amerykańskich i unijnych urzędników najbardziej rozwinięta jest część dotycząca broni, a reszta kluczowych elementów zawiera mniej szczegółów.
Prezydent Zełenski rozmawiał z przedstawicielami obu partii USA
Ukraiński prezydent spotkał się najpierw z grupą kilkunastu senatorów, w tym liderami partii Chuckiem Schumerem i Mitchem McConnellem, a później z szerszym gronem kongresmenów. W tej drugiej grupie znaleźli się przywódca Demokratów Hakeem Jeffries oraz czołowy Demokrata w komisji spraw zagranicznych Gregory Meeks, lecz nie było w niej spikera Izby i zarazem najwyżej postawionego Republikanina Mike'a Johnsona.
Johnson zażądał w środę od Zełenskiego odwołania ambasadorki Ukrainy w Waszyngtonie Oksany Markarowej w związku z organizacją wizyty ukraińskiego prezydenta w fabryce amunicji w Scranton, w kluczowym dla wyniku wyborów stanie Pensylwania. Zełenski odwiedził fabrykę w towarzystwie dwóch Demokratów, gubernatora stanu Josha Shapiro i reprezentującego stan senatora Boba Caseya, lecz nie było z nim żadnego Republikanina. Według Johnsona stało się tak na skutek celowego braku zaproszenia dla polityków tej partii. Część Republikanów - w tym były prezydent Donald Trump - oburzyła się też krytyką Zełenskiego pod adresem kandydata na wiceprezydenta, senatora JD Vance'a i jego planu pokojowego.
Mimo to członek kierownictwa Republikanów w Senacie John Cornyn stwierdził po spotkaniu, że tematy te nie zostały poruszone podczas rozmów. Inny republikański senator, Lindsey Graham, powiedział później dziennikarzom, że spotkanie było "bardzo dobre", a ukraiński prezydent prosił tylko o jedną rzecz: rozluźnienie restrykcji na użycie amerykańskiej broni dalekiego zasięgu do ataków na cele wewnątrz Rosji.
"Prezydent Zełenski mówi, że chce zakończyć tę wojnę poprzez negocjacje. Jedyny sposób, aby zmusić Rosję do przystąpienia do rozmów to uderzyć w nią mocniej. (...) (Zełenski) uważa, że gdyby mógł zniszczyć rosyjskie bazy lotnicze i rakietowe atakujące jego kraj, dałoby mu to przewagę. Ja też tak sądzę. Nie ma więc takiej kwoty pieniędzy, którą możemy wydać, jeśli nie zmienimy zdolności Ukrainy do skuteczniejszego prowadzenia walki z Rosją" - powiedział Graham. Ocenił przy tym, że ze względu na możliwe podjęcie kluczowych decyzji dotyczących zniesienia restrykcji, "ten tydzień będzie najważniejszy" dla losów konfliktu.
Przyznał też, że odbył prywatną rozmowę z Zełenskim na temat jego wizyty w Pensylwanii i słów prezydenta na temat Trumpa i Vance'a, lecz stwierdził, że sprawę uważa za zamkniętą. Nie poparł też wezwania Johnsona do zwolnienia ambasadorki Markarowej. Polityk przyznał jednocześnie, że wciąż niewykluczone jest spotkanie Zełenskiego z Donaldem Trumpem, które - według informacji przekazywanych przez sztab Trumpa w środę - zostało odwołane.
mw/ ap/
