Jak wynika z raportu serwisu DealWatch, w 2010 roku wartość transakcji fuzji i przejęć w Polsce wyniosła 21 mld euro wobec 9,6 mld euro rok wcześniej. W tym czasie liczba transakcji M&A zwiększyła się o 8 proc. do 659 umów. Polscy doradcy oczekują dalszego wzrostu w obszarze fuzji i przejęć w 2011 roku, zarówno pod względem liczby transakcji, jak i ich średniej wartości. Ich zdaniem, wzrost będzie widoczny i w transakcjach private equity, i w konsolidacji polskich firm.
Pierwszy ruch
W 2007 r. czesko-słowacki fundusz inwestycyjny Penta Investements kupił 1,8 tys. sklepów Żabka za ponad 500 mln zł. Wtedy przychody poznańskiego operatora oscylowały wokół 1,24 mld zł. Po trzech latach od zakupu Żabka Polska jest siecią 2,35 tys. sklepów samoobsługowych i 35 supermarketów Freshmarket. Łączne przychody sieci wynoszą rocznie około 600 mln euro, a zysk EBITDA 31 mln euro. W międzyczasie fundusz w dwa lata uruchomił ponad 100 sklepów Żabka w Czechach oraz kupił 45 sklepów Koruna, które pod koniec 2010 r. sprzedał brytyjskiemu Tesco za 52,9 mln USD.
Penta pod koniec lutego zrealizowała zyski, sprzedając sieć funduszowi Mid Europa za 400 mln euro. Realizacja transakcji wymaga jeszcze zgody Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Oznacza to, że Penta na tej transakcji zarobiła ok. 1,1 mld zł. Nie bierzemy tu pod uwagę dodatkowych 52,9 mln dolarów ze sprzedaży czeskiej części sieci handlowej. Jak na trzy lata zamrożenia pieniędzy wydaje się, że inwestycja przyniosła godziwą stopę zwrotu, a partnerzy funduszu mogą sobie gratulować wyczucia inwestycyjnego.
Komentując transakcje, Zbigniew Rekusz, partner, szef polskiego biura funduszu Mid Europa, powiedział - Byliśmy pod wrażeniem sposobu zarządzania spółką Żabka Polska, która zwiększyła swoją zyskowność w ostatnich trzech latach o 40 proc. oraz uruchomiła w tym czasie 460 nowych sklepów. Zamierzamy blisko współpracować z zarządem Żabki i wspierać jego działania w rozwoju organicznym, jak i akwizycjach rynkowych firmy - powiedział. Matthew Strassberg, partner Mid Europa, powiedział, że widzi duże szanse na rozwój organiczny firmy i możliwości konsolidacyjne w sektorze handlowym. Jacek Roszyk, prezes Żabki, dodał - Jesteśmy entuzjastycznie nastawieni do współpracy z Mid Europa Partners, który podziela naszą wizję rozwoju i widzi dobre perspektywy przed Żabką oraz chce wspierać nasze ambicje swoimi radami eksperckimi i zasobami w procesie dochodzenia do tytułu pozycji wiodącej sieci handlowej w Polsce.
O ile strony transakcji są pełne entuzjazmu, o tyle rynek podchodzi do inwestycji z mieszanymi uczuciami. - Mid Europa Partners to fundusz private equity, który zapewne będzie chciał zwiększyć wartość sieci i za około 3-4 lata ją sprzedać. Dlatego też transakcja nie wywoła, moim zdaniem, większej rewolucji na rynku - mówi Kamil Szlaga, analityk KBC Securities. - Mid Europa Partners widzi perspektywę rozwoju Żabki, ponieważ marka jest rozpoznawalna wśród klientów. Ciekawe są oczywiście szczegóły transakcji. Istnieje jednak pewna obawa, że Mid Europa mógł lekko przepłacić - dodaje analityk.
Za nimi poszli inni
Do spółki Organic Farma Zdrowia zarządzającej siecią 19. delikatesów ekologicznych w maju 2010 r. wszedł fundusz Avalon MBO Find, który zainwestował 9,3 mln zł. Dzięki pieniądzom z funduszu przyspieszy rozwój sieci. Poza tym inwestor jest gotowy wydać dodatkowe 2 mln zł na kolejne akwizycje. Trzyletni plan rozwoju sieci zakłada otwieranie 2-3 nowych delikatesów rocznie, przejęcia sklepów specjalistycznych (3-5 rocznie) oraz firm uzupełniających rozwój sklepu internetowego, a także sprzedaż większej ilości produktów pod marką własną. Na koniec 2011 r. firma chce mieć zysk netto.
Fundusz Avallon wiąże ze spółką duże nadzieje, bo rynek żywności ekologicznej w Polsce jest we wczesnym stadium rozwoju.
- Nasz wkład nie będzie się ograniczał jedynie do wsparcia kapitałowego. Pomożemy również w poszukiwaniu i analizie celów akwizycyjnych - deklaruje przedstawiciel funduszu, który wszedł do rady nadzorczej Organic Farma Zdrowia.
Zdaniem Katarzyny Sermanowicz-Gizy, analityka firmy Deloitte, właśnie takie działania przyniosą funduszom największe zyski. - Fundusze private equity szukają spółek, które dają szanse na ekspansję i w przyszłości wyjście z inwestycji z zyskiem. Fakt, iż fundusze dostrzegły, że rynek handlu detalicznego może być atrakcyjny dla nich, świadczy o tym, że widzą możliwości wzrostu poprzez otwarcie nowych placówek i konsolidacje na rynku, czyli zwiększenie skali działalności, oraz ulepszenie efektywności zarządzania w przejętych firmach.
Jak ocenia analityk Delloitte'a, dodatkowo fundusze, oprócz otwierania nowych placówek oraz potencjalnych przejęć mniejszych placówek i wcielania ich do już istniejących struktur, będą analizowały działalność i marżowość działających sklepów.
- Fundusze będą aktywnie "szukały" możliwości zwiększenia marżowości sieci poprzez efektywniejsze zarządzanie kapitałem obrotowym, zamykanie nierentownych placówek, analizę zasad dystrybucji, negocjowanie dłuższych terminów płatności, tak aby za kilka lat odsprzedać znacznie większą spółkę generującą wyższe marże - podsumowuje Katarzyna Sermanowicz- Giza.
Jak poinformował PAP Jacek Pogonowski, partner w Societe General Asset Management, jego fundusz obecnie pracuje nad kilkoma transakcjami w Polsce i w Rumunii. Celem są głównie firmy usługowe. Fundusz, do którego należy m.in. sieć piekarni Fornetti, liczy na sfinalizowanie 2-3 transakcji.
Możliwości skokowego wzrostu
Fundusz private equity Resource Partners ma do wydania 1,2 mld zł na wsparcie średnich firm z sektora konsumenckiego i dóbr konsumpcyjnych, m.in. sieci handlowych. Fundusz inwestuje od 5 mln do 45 mln euro w firmy z EBITDA co najmniej 2,5 mln euro.
- Interesują nas inwestycje w takie sektory spożywczego rynku, które dynamicznie się rozwijają, bo szukamy możliwości skokowego wzrostu. Szukamy firm, które mają potencjał rozwoju organicznego i poprzez akwizycje oraz takie, których ofertę można poszerzać o innowacyjne kategorie - komentuje Ryszard Wojtkowski, prezes funduszu Resource Partners. - Dlatego przekonujemy właścicieli spożywczych firm do współpracy. Akceptujemy mniejszościowe udziały w firmach, które chcemy dokapitalizować.
Fundusz po zakupie SPS Handel z Ostrołęki, chce zbudować ponadregionalną sieć, która w przyszłości wejdzie w system franczyzowy.
- Zależy nam na przejęciu jak najszybciej kolejnych sieci, a także dystrybutorów. Jeśli nasz cel akwizycyjny będzie atrakcyjny, jesteśmy w stanie wydać więcej niż zaplanowaliśmy - mówi Ryszard Wojtkowski.
Dzięki inwestorowi SPS Handel zamierza przyspieszyć bieżące inwestycje oraz zintensyfikować działania prowadzące ku poszerzeniu udziału w rynku. Obecnie należy do niej 41 sklepów pod marką Zielony Market. Na 2011 r. zaplanowano otwarcie 15 nowych placówek sieci.
Dotąd fundusz wydał 53,7 mln euro na inwestycje w takie spółki, jak: SPS Handel (60 mln zł), Melvit (30 mln zł), Interchem - Drogerie Aster oraz Mavit. Resource Partners to inwestor średniookresowy, angażuje się w podmioty od 3 do 5 lat.
Spółka Polish Sigma Group, należąca do grupy kapitałowej funduszu inwestycyjnego Enterprise Investors, w połowie 2010 roku nabyła 49 proc. udziałów w sieci sklepów Dino za 200 mln zł. W 2009 r. grupa Dino miała 420 mln zł obrotów, o 30 proc. więcej niż przed rokiem. W 2010 roku prognoza mówi o 540 mln zł obrotów. - Jesteśmy bardzo zadowoleni z efektów działania sieci Dino w 2010 roku. Jestem przekonany, że firma będzie beneficjentem pozytywnych trendów, jakie zachodzą obecnie na rynku handlu detalicznego w Polsce - mówi Michał Rusiecki, partner w funduszu Enterprise Investors. Pozyskany kapitał ma pozwolić na otwieranie 30-40 sklepów rocznie. Jak długo fundusz będzie związany z siecią? Najprawdopodobniej od 3 do 5 lat. - Uznaliśmy Dino za atrakcyjną inwestycję, bo zrobił na nas wrażenie bardzo szybki rozwój firmy w ciągu ostatnich trzech lat, w którym to czasie potroiła ona zyski.
Widzimy możliwość dalszego szybkiego wzrostu Dino przez rozbudowę sieci w różnych częściach Polski - deklarował Michał Rusiecki w momencie zaangażowania funduszu w spółkę. Obecnie firma przygląda się rynkowi handlowemu w Polsce, szukając atrakcyjnych podmiotów. - Prowadzimy rozmowy z sieciami handlowymi, ale spoza rynku spożywczego. Sądzimy, że uda się nam wkrótce sfinalizować te negocjacje - deklaruje Michał Rusiecki.
Długoterminowa inwestycja w Ruch
Do Ruchu, największej sieci detalicznej w Polsce, która zarządza ok. 7 tys. punktów sprzedaży detalicznej i siecią 129 hurtowni, wszedł fundusz Eton Park. Fundusz zapłacił za tę transakcję 630 mln zł. - W najbliższych latach konieczne jest przeprowadzenie restrukturyzacji oraz inwestycji niezbędnych do wprowadzenia spółki na ścieżkę wzrostu, do czego, jesteśmy przekonani, ma ona potencjał - skomentował inwestycję Erland Karlsson, prezes Eton Park International.
Spółka celowa Lurena wraz z firmą doradczą Incentis Capital opracowały strategię restrukturyzacji i rozwoju Ruchu, która zakłada poniesienie przez spółkę znaczących nakładów inwestycyjnych w obszarach sieci detalicznej, hurtu i logistyki, systemów IT, marki i struktur sprzedażowych oraz zarządzania nieruchomościami. Eton Park Capital Management zarządza obecnie aktywami o wartości ok. 13 mld USD.
Kto policzy zyski?
Czy wszystkie inwestycje funduszy w polskie sieci handlowe okażą się tak samo zyskowne, jak te zrealizowane przez Pentę, trudno przewidzieć. Jedno jest pewne, dzięki tym inwestycjom sieci handlowe dostały pieniądze i wiedzę, do których do tej pory nie miały dostępu.
Do ich władz weszły osoby, które mają doświadczenie biznesowe i kontakty na międzynarodowym szczeblu. Ten transfer wiedzy zaowocuje na pewno zmianą stylu zarządzania sieciami handlowymi na długie lata, także po wyjściu z nich funduszy inwestycyjnych.
Edyta Kochlewska
Zobacz też:
» UOKiK zgodził się na przejęcie Żabki Polska przez Lontano Investments
» Żabka buduje lojalność klientów dzięki programowi FURORA
» Żabka Polska SA współpracuje z MCX Systems
» UOKiK zgodził się na przejęcie Żabki Polska przez Lontano Investments
» Żabka buduje lojalność klientów dzięki programowi FURORA
» Żabka Polska SA współpracuje z MCX Systems
Źródło:
