Poziom płac i premie specjalistów
Powyższy wykres ukazuje, że w 2004 roku przeciętne zarobki specjalistów wahały się od 2 200 do 2 800 złotych. Starszy specjalista z racji większych kompetencji zarabiał około 600 złotych więcej od fachowca, który dopiero rozpoczyna swoją karierę na danym stanowisku (młodszego specjalisty).
Ogólne wynagrodzenie specjalistów bez podziału na młodszych i starszych wynosiło 2 346 zł brutto. Wysokość ich płacy znajduje się mniej więcej w połowie pomiędzy stanowiskiem kierowniczym a pracownikiem szeregowym. Przeciętny kierownik za swoją pracę otrzymuje ponad 650 złotych więcej niż specjalista, ten ostatni natomiast niemal 750 złotych więcej niż pracownik szeregowy. Taka hierarchia zarobków nie jest zaskakująca - im wyższe i bardziej odpowiedzialne stanowisko, tym wyższe wynagrodzenie.
Na podstawie ogólnych danych nie można stwierdzić ile naprawdę zarabiają specjaliści. Znacznie więcej pokazuje poniższy wykres rozkładu zarobków.
Jak wynika z wykresu tylko 16% specjalistów zarabia granicach 2 000 zł a 2 500 zł, czyli mediany wynagrodzenia dla tego stanowiska. Bardzo duża grupa (około 44% specjalistów) otrzymuje miesięcznie mniej niż 2 000 zł brutto. I tylko nieliczni (4,5%) szczęśliwcy zarabiają powyżej 5 000 zł.
Niestety aż 38% specjalistów „nie wie, czym jest premia”. Kolejne 32,4% osób z tej grupy otrzymuje od 200 do 400 zł miesięcznej premii. Średnie miesięczne premie około 10% specjalistów przekraczają 1 000 zł. I to jest już całkiem solidna premia, przy założeniu, że pensja zasadnicza tych pracowników jest odpowiednio wysoka.
Zmiany w wynagrodzeniach specjalistów
Ponad 1/3 specjalistów i starszych specjalistów zarabiała w 2004 roku więcej niż w 2003. Szczególnie wysoki wynik zanotowano w grupie młodszych specjalistów, gdyż aż 38% z nich otrzymało podwyżki. Warto jednak zwrócić uwagę, że pensje połowy pracowników nie zmieniła się w stosunku do poprzedniego roku.
W porównaniu z innymi stanowiskami, odsetek specjalistów, których zarobki wzrosły, nie różni się znacząco od pozostałych grup. Najwięcej podwyżek dostali prezesi a najmniej pracownicy szeregowi.
Czy we wszystkich branżach i zawodach specjaliści wynagradzani są podobnie?
Największa różnica pomiędzy zarobkami młodszych i starszych specjalistów zarysowuje się w branży telekomunikacyjnej (1 700 zł) oraz bankowości (1 450 złotych). Branże te należą również do najlepiej opłacanych. Starsi specjaliści w telekomunikacji zarabiają 5 000 zł a młodsi - 3 300 zł. Banki oferują swoim fachowcom odpowiednio 4 200 oraz 2 750 zł miesięcznie. Na dalszych miejscach plasuje się branża IT, gdzie starszy specjalista otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 3 800 zł a młodszy 2 700 zł. Jedynie pracując w branży telekomunikacyjnej zwykły specjalista jest w stanie otrzymać pensję powyżej 3 000 zł brutto. Nie jest zaskakującym fakt, że telekomunikacja, bankowość, IT oraz ubezpieczenia oferują najwyższe pensje specjalistom. Jest to związane z prężnym rozwojem tych sektorów.
Tradycyjnie nisko opłacani są pracownicy służby zdrowia, naukowcy i ludzie związani z kulturą. Wśród starszych specjalistów tylko w służbie zdrowia pensje nie przekraczają 2 000 zł brutto.
Jeżeli rozbijemy powyżej opisane branże na mniejsze podgrupy (obszary działalności) okaże się, że nawet w branżach płacących bardzo mało znajdują się podgrupy, w których zarobki są zaskakująco wysokie.
Najbardziej zadowoleni ze swoich zarobków mogą być specjaliści zatrudnieni w firmach zajmujących się konsultingiem technicznym. Ich miesięczne pensje są o 550 zł wyższe od zarobków specjalistów w telekomunikacji. Również specjaliści w branży petrochemicznej otrzymują dość wysokie wynagrodzenia - 3 900 zł, co jest również kwotą wyższą od zarobków specjalistów w telekomunikacji. Wysokie wynagrodzenia wypłacają także firmy farmaceutyczne - specjaliści w tej branży zarabiają przeciętnie 3 650 zł miesięcznie.
Wielkość firmy a wynagrodzenia specjalistów
Na wielkość wynagrodzeń w znaczący sposób wpływa wielkość firmy.
Powyższe dane nie pozostawiają złudzeń, co do możliwości zarobkowania w małych firmach. Oczywiście, na największe wynagrodzenie mogą liczyć starsi specjaliści zatrudnieni w największych firmach. Ich przeciętna pensja wynosi ponad 3 200 złotych.
Kapitał firmy a wynagrodzenia specjalistów
Młodszy specjalista w firmie z kapitałem zagranicznym jest w stanie zarobić przeciętnie 700 zł więcej niż starszy specjalista w firmie z kapitałem rodzimym. Na najwyższe zarobki może liczyć starszy specjalista w firmie z kapitałem zagranicznym (około 4 500 zł brutto).
Wynagrodzenia specjalistów w wybranych miastach
Duże firmy z kapitałem zagranicznym mają swoje siedziby przede wszystkim w dużych miastach. Ich dobrze rozbudowana infrastruktura sprzyja tworzeniu nowych miejsc pracy i rozwijaniu działalności. Na jakie zarobki mogą więc tam liczyć specjaliści?
Warszawa jest bezkonkurencyjna biorąc pod uwagę pensje nie tylko specjalistów. Nawet młodsi specjaliści są tam lepiej opłacani niż starsi specjaliści w jakimkolwiek innym mieście. Przy porównaniu zarobków starszych specjalistów z poszczególnych miast (z wyjątkiem Warszawy) widać wyraźnie, że rozbieżności nie są większe niż 300 zł brutto. Między specjalistami różnice są nieznacznie większe i sięgają 550 zł.
Można więc stwierdzić że, najlepiej zarabiający specjaliści pracują w dużych warszawskich firmach z kapitałem zagranicznym.
Płeć a wynagrodzenia specjalistów
Jak w takim razie zdobyć takie stanowisko? Czy istnieją jakieś wyznaczniki, jakie specyficzne umiejętności i cechy trzeba posiadać, aby liczyć na wysokie zarobki w dużej firmie?
Żeby liczyć na wysokie zarobki niestety wciąż lepiej być mężczyzną niż kobietą. Starsza specjalistka zarabia przeciętnie tyle, co młodszy specjalista. Na stanowisku starszego specjalisty kobiety zarabiają około 600 złotych mniej niż mężczyźni, natomiast, gdy pełnią funkcję młodszego specjalisty ich pensja jest niższa o złotych 400.
Wykształcenie a wynagrodzenia specjalistów
Poniższy wykres pokazuje dosyć logiczny rozkład zarobków w zależności od wykształcenia specjalisty. Starszy fachowiec z tytułem magistra zarabia przeciętnie prawie 1 000 zł więcej niż osoba na podobnym stanowisku posiadająca wykształcenie podstawowe lub średnie. Różnice pomiędzy młodszymi specjalistami nie są takie duże i wynoszą 600 zł. Warte zwrócenia uwagi są różnice pomiędzy licencjatem a wykształceniem wyższym. O ile różnice pomiędzy wykształceniem podstawowym a licencjatem wynoszą 180 zł (młodsi specjaliści) oraz 475 (starsi specjaliści) to już pomiędzy ostatnimi dwoma poziomami wykształcenia różnica ta wynosi odpowiednio 400 i 450 zł.
Staż pracy a wynagrodzenia specjalistów
Najwyższe wynagrodzenie osiągają osoby, których staż pracy wynosi od 6 do 15 lat. Jest to szczególnie wyraźne wśród starszych specjalistów. Interesującym jest spadek wynagrodzenia osób pracujących więcej niż 15 lat. Prawdopodobnie jest to konsekwencją wieku i zaszłości politycznych.
Podsumowanie
W świetle zebranych danych zarobki specjalistów są niejednolite. Wewnętrzny podział na młodszych i starszych specjalistów wyraźnie różnicuje obie grupy pod względem wynagrodzenia. Dalsze porównania unaoczniają, jak duży wpływ na dochody tej grupy mają takie zmienne jak wiek, wykształcenie czy branża, w jakiej jest się zatrudnionym. Najwyższe dochody osiągają mężczyźni z dużych miast, a w szczególności z Warszawy.
Jan Kłusak
wynagrodzenia.pl
Internetowe Badanie Wynagrodzeń 2005 - zapraszamy do wypełnienia ankiety.
Artykuł powstał w oparciu o wyniki Internetowego Badania Wynagrodzeń przeprowadzonego przez portal wynagrodzenia.pl wraz z wp.pl, interia.pl, bankier.pl, pracuj.pl, jobs.pl, gazetaprawna.pl, jobuniverse.pl, biznesnet.pl, kobiety.pl, cvonline.pl, bestoferta.pl, prawo-pracy.pl, ipis.com.pl, jobmed.pl, modernmarketing.pl.
Źródło:
