Do Trybunału Konstytucyjnego trafił wniosek, w którym skarżone są przepisy odnoszące się do procedury wyboru sędziów TK przez Sejm. Jak wynika z ogólnej informacji na stronie TK, wniosek złożyła na początku lutego grupa posłów.
Kto wybierze sędziów TK?
Dotychczas TK nie zamieścił na stronie druku wniosku. Z informacji na stronie Trybunału dołączonej do nadanej wnioskowi sygnatury (K 3/26) wynika, że zaskarżone zostały dwa przepisy ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz trzy przepisy Regulaminu Sejmu.
Pierwszy z zaskarżonych przepisów stanowi, że „sędziego Trybunału wybiera Sejm”, „kadencja sędziego trwa 9 lat”, a „zasady wyboru i związane z tym terminy procedowania określa Regulamin Sejmu”.
Przepis ten zakwestionowano w zakresie, w jakim przyznaje on Sejmowi „kompetencję do regulowania w uchwale jako akcie wewnętrznej organizacji prac Sejmu zasad oraz trybu zgłaszania kandydata oraz wyboru sędziego TK, w tym do dowolnego określenia większości głosów wymaganej dla wyboru sędziego TK”.
Ponadto - według wnioskodawców - przepis ten „dopuszcza wybór sędziego TK z naruszeniem zasady ciągłości działania TK oraz ciągłości i indywidualnego charakteru kadencji sędziego TK z powodu pominięcia mechanizmu zapewniającego urzeczywistnienie tych zasad”, a także „z pominięciem wyboru proporcjonalnie do liczby miejsc wolnych w TK (...) kandydata zgłoszonego przez grupę posłów działających w imieniu klubu parlamentarnego z najliczniejszą liczbą posłów w danej kadencji Sejmu”.
Co istotne, zaskarżony został także jeden z kolejnych przepisów ustawy mówiący, że „osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec Prezydenta RP ślubowanie”.
Przepis ten został zaskarżony w zakresie, w jakim „nakłada na Prezydenta RP obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm RP w trybie i na zasadach, o podstawie prawnej wadliwości których orzekł TK, jak również mimo zaskarżenia przepisów stanowiących podstawę wyboru do TK przed wydaniem ostatecznego orzeczenia przez Trybunał”.
Ostatni z punktów wniosku odnosi się do trzech zapisów Regulaminu Sejmu mówiących m.in. o wyborze przez Sejm sędziów TK.
O wniosku grupy posłów poinformowało wcześniej w poniedziałek RMF.
Trybunał ma ocenić własny wybór
W końcu stycznia Sejm po raz czwarty nie wybrał zgłoszonych przez klub PiS posła Marka Asta oraz profesora nauk prawnych Artura Kotowskiego na sędziów Trybunału Konstytucyjnego. - W związku z tym, że Sejm nie wybrał sędziów TK, procedurę wyboru przeprowadzimy ponownie - informował marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty.
Jeszcze w połowie stycznia br. PAP pisała, że kolejny termin zgłaszania kandydatów do TK zostanie ogłoszony w lutym. Według rozmówców PAP, liderzy ugrupowań koalicji rządzącej uzgodnili, że tym razem zaproponują kandydatów. - Lewica zgłosi sędziego na jeden wakat, PSL i Polska 2050 pewnie też po jednym, a KO pozostaje zarekomendować trzy nazwiska - mówiło źródło z otoczenia Czarzastego.
Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek na początku lutego, wyraził nadzieję, iż w lutym uda się wybrać sześciu niezależnych prawników na sędziów TK. Jego zdaniem, TK może stać się „przyczółkiem przywracania praworządności”.
W przyjętej jeszcze w marcu 2024 r. uchwale Sejm podkreślił, że „uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy”. Sejm uznał też m.in., że dwaj obecnie orzekający w TK - Jarosław Wyrembak i Justyn Piskorski - nie są sędziami Trybunału Konstytucyjnego.
Od czasu podjęcia tamtej uchwały przez Sejm wyroki TK nie są publikowane w Dzienniku Ustaw. Rząd w przyjętej w grudniu 2024 r. uchwale wskazał, że ogłaszanie w dziennikach urzędowych rozstrzygnięć TK mogłoby doprowadzić do utrwalenia stanu kryzysu praworządności. Jak dodano, „nie jest dopuszczalne ogłaszanie dokumentów, które zostały wydane przez organ nieuprawniony”. (PAP)
mja/ par/
