Sytuacja ekonomiczna w sektorze przedsiębiorstw w I kwartale pozostała dobra i stabilna, choć nieco gorsza niż w poprzednim kwartale. Kolejny kwartał obniżył się optymizm przedsiębiorstw w odniesieniu do kierunku zmian sytuacji w przyszłości - wynika z "szybkiego monitoringu" NBP.
"Sytuacja ekonomiczna w sektorze przedsiębiorstw w I kwartale bieżącego roku pozostała dobra i stabilna, choć nieco gorsza, niż w poprzednim kwartale, nadal pod wpływem utrzymującej się niepewności co do wprowadzenia nowych podatków i zmian przepisów" - napisano w raporcie NBP.
"Krótkoterminowe prognozy pogorszyły się nieznacznie względem poprzedniego kwartału, co było powiązane z jednej strony z obawami przed skutkami zmian polityki fiskalnej, jak też z korektą w dół prognoz popytu. Pozytywnym zjawiskiem była lekka poprawa prognoz sytuacji o horyzoncie rocznym" - dodano.
NBP podał, że wskaźnik surowy BOSE (stanowi różnicę sald odsetka firm w bardzo dobrej i dobrej sytuacji oraz odsetka firm w słabej, złej i bardzo złej sytuacji - PAP) spadł o 0,5 pp. kw/kw, zaś wskaźnik BOSE po korekcie sezonowej wzrósł o 1,6 pp. kw/kw. Oba wskaźniki pozostały powyżej swoich wartości sprzed roku i powyżej średniej długookresowej.
"Wzrost optymizmu widać było szczególnie w branży budowlanej, dalszy spadek - w firmach przemysłowych oferujących dobra energetyczne. W większości pozostałych sekcji i klas sytuację można uznać za stabilną, choć o bardzo zróżnicowanym poziomie (w najlepszej kondycji znajdują się obecnie firmy przemysłowe, poza górnictwem, zaś budownictwo - w najsłabszej)" - napisano.
Jak podaje NBP negatywny wpływ na oceny kondycji firm w I kwartale mogły mieć obawy przed zapowiadanymi przez rząd zmianami, w tym głównie możliwość wzrostu niektórych podatków, ale też nowelizacja kodeksu pracy.
"Szczególnie duży wzrost niepewności obserwowano w usługach, choć w samym handlu, po gwałtownym zwiększeniu się niepewności w grudniu 2015 r., sytuacja pogorszyła się już tylko nieznacznie. Wyraźny wzrost niepewności odnotowały zaś firmy transportowe. Z najmniejszą niepewnością zmaga się obecnie przemysł przetwórczy, w tym szczególnie duże przedsiębiorstwa oferujące swoje produkty na rynkach międzynarodowych" - napisano.
Z raportu NBP wynika, że na początku bieżącego roku największym problem dla badanych firm były wahania kursu złotego i jego niekorzystny z ich punktu widzenia poziom.
"Kurs złotego osłabiał się do końca stycznia br., a jego poziom, mimo że atrakcyjny z punktu widzenia eksporterów powodował problemy z uzyskaniem opłacalności w grupie importerów, w tym też wśród firm eksportujących i importujących jednocześnie" - napisano.
"Natomiast problemy ze znalezieniem odbiorcy oraz wysoka konkurencja osłabiły się w ciągu kwartału, sytuując się na czwartej i piątej pozycji +czarnego+ rankingu barier" - dodano.
Prognozy sytuacji ekonomicznej
Według NBP kolejny kwartał obniżył się optymizm przedsiębiorstw w odniesieniu do kierunku zmian sytuacji w przyszłości (wskaźnik WPSE pozbawiony wahań sezonowych na II kw. zmniejszył się o 2 pp. kw/kw i przyjął wartość o 2,6 pp. niższą niż przed rokiem, poniżej średniej długookresowej).
"Do spadku mogła się przyczynić korekta w dół prognoz popytu i produkcji. Nadal niekorzystnie na optymizm prognoz oddziaływała ponadto zwiększona niepewność - skutek zapowiadanych zmian podatków" - napisano.
"Natomiast prognozy o horyzoncie rocznym, choć nadal słabe, nieznacznie poprawiły się względem poprzedniego kwartału. Oczekiwania te są również bardziej optymistyczne niż prognozy o horyzoncie kwartalnym. Najwięcej optymizmu wykazują firmy budowlane, a ponadto sektor usługowy. Najwięcej pesymizmu w ocenie przyszłości widać w oczekiwaniach firm z sektora energetycznego" - dodano.
Przeczytaj także
Popyt i produkcja
Autorzy raportu wskazują, że pomimo osłabienia, które powinno mieć charakter przejściowy, koniunktura wciąż rozwija się w sposób zrównoważony, na poziomie bliskim obecnych możliwości rozwojowych sektora przedsiębiorstw.
"Koniunktura w sektorze przedsiębiorstw nieznacznie osłabiła się, ale wciąż kształtuje się na poziomie zbliżonym do długookresowej średniej. Na osłabienie koniunktury wskazują spadki prognoz popytu ogółem, zamówień oraz produkcji. Pozwala to spodziewać się nieznacznego osłabienia dynamiki sprzedaży w najbliższym kwartale" - napisano.
Eksport i jego opłacalność
Według raportu NBP konkurencyjność cenowa oraz opłacalność eksportu utrzymują się na bardzo wysokim poziomie.
"Silna w okresie ostatnich dwóch lat deprecjacja złotego względem dolara stwarza jednak zagrożenie dla opłacalności importu rozliczanego w tej walucie" - napisano.
"Prognozy formułowane przez eksporterów sugerują nieznaczne osłabienie dynamiki eksportu, która jednak powinna kształtować się na poziomie zbliżonym do długookresowej średniej" - dodano.
Z monitoringu NBP wynika, że kurs euro, przy którym eksport staje się nieopłacalny to 3,93 PLN, a kurs dolara, przy którym eksport staje się nieopłacalny to 3,21 PLN.
Zatrudnienie i wynagrodzenia
Z raportu wynika, że prognozy na II kwartał 2016 r. nieco się poprawiły i wskazują na dalszy wzrost zatrudnienia.
"Prognozy zatrudnienia na II kw. 2016 r. są nieco wyższe od prognoz z poprzedniego kwartału (dane po uwzględnieniu korekty sezonowej). Od dwu i pół roku nieprzerwanie więcej firm planuje wzrost zatrudnienia niż jego spadek (spadek - ok. 6 proc., wzrost - ok. 17 proc.), a wskaźnik prognoz zatrudnienia jest zdecydowanie wyższy od swojej długoterminowej średniej" - napisano.
"Nadal dobre i optymistyczne oceny i oczekiwania, w tym zwłaszcza sytuacji ekonomicznej i popytu, podobnie jak rosnący eksport, zwiększanie inwestycji, rosnąca produkcja, przekładają się na plany wyraźnego wzrostu zatrudnienia. Jednakże, nawet przedsiębiorstwa przewidujące stabilizację sytuacji, w tym popytu, również planują wzrost liczby pracowników (choć w mniejszej skali). Pesymizm ocen wiąże się zwykle z planowaną redukcją zatrudnienia" - dodano.
Z monitoringu NBP wynika, że planowane na II kwartał 2016 r. podwyżki wynagrodzeń obejmą nieco większą część zatrudnionych niż w poprzednim kwartale, ale będą miały nieco mniejsza skalę.
"Presja płacowa powoli rośnie i nadal utrzymuje się na relatywnie niewysokim poziomie. Nadal zdecydowanie więcej przedsiębiorstw deklaruje szybciej rosnącą wydajność niż wynagrodzenia, choć wyraźnie spadł udział firm, w których relacja pomiędzy wzrostem płac i wzrostem wydajności poprawiła się" - napisano.
Inwestycje
NBP podał, że W II kwartale nastąpiła niewielka poprawa w krótkookresowych ocenach aktywności inwestycyjnej.
"Poza wzrostem liczby rozpoczynanych przedsięwzięć można spodziewać się również niewielkiego wzrostu skali inwestycji realizowanych w najbliższym kwartale" - napisano.
"Nieco słabsze są natomiast roczne prognozy inwestycji, ale dodatnie i nadal relatywnie wysokie saldo dużych zmian nakładów może zapowiadać kontynuowanie wzrostu inwestycji" - dodano.
Zapasy, wykorzystanie mocy produkcyjnych
Przemysł sygnalizuje pewien przyrost niesprzedanych produktów, ale ogólna ocena dopasowania zapasów, ze względu na korzystny poziom wyjściowy, pozostaje dobra.
"Zarówno w handlu, jak i w przemyśle poprawił się stopień dopasowania zapasów towarów" - napisano w raporcie NBP.
Zgodnie z raportem NBP od ponad dwóch lat wykorzystanie majątku wytwórczego pozostaje na względnie stabilnym poziomie.
"W I kwartale stopień wykorzystania mocy produkcyjnych po usunięciu wahań sezonowych nieznacznie wzrósł i wyniósł 81,5 proc." - napisano.(PAP)
jba/
