Coraz więcej młodych Polaków nie pracuje ani nie uczy się. Z danych przedstawionych przez Eurofound wynika, że do grupy nieaktywnych należy niemal co szósta osoba w wieku 15-29 lat. Ten marnowany potencjał słono kosztuje nas wszystkich.
Źródło: Digital Vision/Thinkstock
Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound) bije na alarm. Prawie 14 mln młodych obywateli państw Unii Europejskiej jest zaliczanych do grupy NEET. Mianem tym określa się ludzi bez wykształcenia, pracy i wyszkolenia zawodowego (ang. No Education, Employment and Training). Wzrost ich liczby jest spowodowany głównie europejskim kryzysem gospodarczym. Sytuacja w Polsce też nie jest dobra.
Biernych przybywa
Chociaż największą część osób zaliczanych do grupy NEET stanowią osoby dotknięte bezrobociem, pojęcia te nie są tożsame. Do NEET zaliczane są również osoby, które pracować po prostu nie chcą, kształcą się na własną rękę lub amatorsko zajmują się sztukami plastycznymi czy muzyką. Publikowana statystyka uwzględnia także chorych i niepełnosprawnych, którzy nie mogą podjąć pracy.
Największy odsetek młodych osób zaliczanych do grupy NEET utrzymuje się w Bułgarii, Grecji, Irlandii i Hiszpanii. W krajach tych „nic nie robi” co piąta osoba w wieku 15-29 lat. Najlepiej pod tym względem jest w Holandii (5,5%), jednak nawet w tym kraju kryzys przyniósł wzrost liczby osób biernych. Jedynymi krajami, w których grupa NEET nie wzrosła w ostatnich latach, są Niemcy, Austria, Luksemburg i Szwecja.
| Liczba osób z grupy NEET w wieku 15-29 (2011) | Odsetek NEET wśród osób w wieku 15-29 (2011) | Procentowy wzrost liczby NEET od 2008 | Całkowite koszty związane z NEET (2011) | Całkowite koszty związane z NEET jako % PKB (2011) | |
| Austria | 124 894 | 8,2% | -4,7% | 3,17 mld € | 1,06% |
| Belgia | 278 610 | 13,8% | 15,0% | 5,2 mld € | 1,42% |
| Bułgaria | 316 901 | 24,6% | 33,0% | 1,2 mld € | 3,31% |
| Cypr | 23 799 | 14,7% | 34,9% | 0,4 mld € | 2,29% |
| Czechy | 242 213 | 12,2% | 14,0% | 1,8 mld € | 1,16% |
| Dania | 76 201 | 7,6% | 52,0% | 1,3 mld € | 0,54% |
| Estonia | 41 764 | 14,9% | 29,6% | 0,3 mld € | 1,93% |
| Finlandia | 98 625 | 10,0% | 12,4% | 2,0 mld € | 1,07% |
| Francja | 1 634 599 | 14,5% | 16,9% | 22,2 mld € | 1,11% |
| Grecja | 419 102 | 23,2% | 54,7% | 7,1 mld € | 3,28% |
| Hiszpania | 1 643 928 | 21,1% | 34,4% | 15,7 mld € | 1,47% |
| Holandia | 166 254 | 5,5% | 19,6% | 4,00 mld € | 0,66% |
| Irlandia | 193 606 | 22,0% | 37,5% | 4,3 mld € | 2,77% |
| Litwa | 102 226 | 15,2% | 41,7% | 0,3 mld € | 1,07% |
| Luksemburg | 6 163 | 6,6% | -28,3% | 0,01 mld € | 0,23% |
| Łotwa | 90 361 | 18,7% | 41,7% | 0,5 mld € | 2,67% |
| Niemcy | 1 350 524 | 9,7% | -11,8% | 15,4 mld € | 0,60% |
| Polska | 1 253 504 | 15,5% | 22,1% | 7,5 mld € | 2,04% |
| Portugalia | 260 392 | 14,0% | 17,7% | 2,6 mld € | 1,57% |
| Rumunia | 849 452 | 19,1% | 44,7% | 2,1 mld € | 1,54% |
| Słowacja | 226 340 | 18,7% | 22,2% | 0,6 mld € | 0,99% |
| Słowenia | 34 969 | 9,4% | 25,3% | 0,5 mld € | 1,31% |
| Szwecja | 142 918 | 7,8% | -2,5% | 0,7 mld € | 0,33% |
| Węgry | 329 915 | 17,7% | 12,0% | 2,1 mld € | 2,12% |
| Wielka Brytania | 1 872 403 | 15,5% | 18,3% | 18,3 mld € | 1,05% |
| Włochy | 2 157 052 | 22,7% | 17,6% | 32,6 mld € | 2,06% |
| UE26* | 13 941 264 | 15,4% | 17,6% | 153 mld € | 1,21% |
* UE bez Malty | źródło: Eurofound |
Zmarnowany potencjał kosztuje
Problem osób, które ani się nie kształcą, ani nie pracują, ma wymiar nie tylko społeczny, ale i ekonomiczny. Zgodnie z szacunkami Eurofoundu koszty związane z grupą NEET w całej UE wyniosły w 2011 r. 153 mld euro. Na kwotę tę składają się zarówno wypłacane świadczenia, jak i szacunkowe potencjalne wpływy z podatków, które zasilałyby budżet, gdyby osoby nieaktywne podjęły pracę.
Nie we wszystkich krajach problem jest równie poważny i kosztowny. Nominalnie najwięcej tracą Włosi (32,6 mld), Francuzi (22,2 mld) i Brytyjczycy (18,3 mld). Mierząc te same koszty jako odsetek produktu krajowego brutto, najwięcej do zrobienia mają Grecja (3,3% PKB), Bułgaria (3,2% PKB) i Irlandia (2,2% PKB). W Polsce koszty związane z NEET wyniosły 7,5 mld euro (2,04% PKB). Ponad 90% tej kwoty to środki, które zasiliłyby polską gospodarkę, gdyby sytuacja na rynku pracy była lepsza.
Michał Żuławiński
Bankier.pl
