Niedozwolona klauzula umowna (zwana też zakazaną klauzulą umowną, klauzulą abuzywną) może pojawić się przy zawieraniu umów konsumenckich. W takich umowach, jedną ze stron jest przedsiębiorca – podmiot profesjonalny, drugą zaś konsument, czyli osoba, która dokonuje czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio ze swoją działalnością gospodarczą lub zawodową.
Istotę niedozwolonych klauzul umownych wyznaczają zapisy w kodeksie cywilnym. Zgodnie z nimi postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, które zostały sformułowane w sposób jednoznaczny: cenę, wynagrodzenie itp.
Przykłady niedozwolonych klauzul w zależności od wybranych branż
| 1. Dostawa energii, wody, gazu i ciepła:
2. Usługi edukacyjne:
3. Handel elektroniczny:
4. Nieruchomości:
5. Turystyka:
6. Usługi bankowe:
7. Usługi finansowe:
8. Usługi ubezpieczeniowe:
Tabela zawiera tylko wybrane „klauzule niedozwolone”. Pełny rejestr znajduje się(ponad 2000 klauzul) na stronie Urzędu Ochrony Konsumenta i Konkurencji. |
Do kogo po pomoc?
W momencie, gdy umowa z klauzulami niedozwolonymi zostanie podpisana i przedsiębiorca nie uzna praw konsumenta, istnieje możliwość zwrócenia się do sądu rejonowego lub okręgowego w celu uznania danego postanowienia za niezobowiązujące. W dochodzeniu swoich praw, konsument może skorzystać z bezpłatnej pomocy miejskich lub powiatowych rzeczników konsumentów.
Najlepiej zgłosić się do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ale pomóc mogą także organizacje konsumenckie:
To sąd orzeka o tym, że klauzula jest niedozwolona
O sprzeczności postanowień orzeka Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK). Pozew może złożyć osoba, która rzeczywiście zawarła daną umowę lub też osoba, która potencjalnie mogłaby ją zawrzeć, organizacja konsumencka, miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów oraz Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Prawomocny wyrok SOKiK, uznający postanowienia umowne za niedozwolone jest publikowany w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Następnie trafia do rejestru klauzul niedozwolonych. Wpisanie określonego postanowienia umownego do rejestru, wiąże się z zakazem jego stosowania przez wszystkie podmioty, a nie tylko ten, którego dotyczyło orzeczenie będące podstawa dokonania wpisu.
Zobacz także
Przedsiębiorcy zwykle są uczciwi
Konsument podejrzewający, że umowa, którą zaproponował mu przedsiębiorca, zawiera postanowienia niedozwolone, w pierwszej kolejności powinien go o tym powiadomić. Być może nie zdaje on sobie sprawy z tego, że warunki jakie proponuje są niezgodne z prawem. W tej sytuacji większość firm reaguje natychmiast i zmienia niezgodne z prawem zapisy. W końcu należy pamiętać, że w przedsiębiorstwach też pracują ludzie, którzy niestety nie są nieomylni.
Karolina Kluszczyńska
Bankier.pl

» Czas zmienić działanie urzędów regulacyjnych
» UOKiK Ponad 600 tys. zł kary dla Generali
» Gdy usługodawca nie wywiązuje się ze zobowiązań





























































