Polskie urzędy regulacyjne działają źle. Dlatego zdaniem Pracodawców RP czas zacząć debatę nad zmianą sposobu ich funkcjonowania. Po raz kolejny przekonuje się, że Polska powinna czerpać wzorce ze starej UE.
Pracodawcy RP słusznie zauważają, że urzędy regulacyjne mają często olbrzymi wpływ na całą gospodarkę i konsumentów. Prezesi tych instytucji pośrednio wpływają na zawartość naszego portfela - decydują m.in.: o tym ile zapłacimy za prąd, ilu będzie operatorów komórkowych oraz czy dana klauzula w umowie w znaczny sposób nie narusza interesów konsumentów.
Sposób w jaki zapadają istotne dla większości z nas decyzje budzi wątpliwości. Podejmowane są one jednoosobowo, przy użyciu klasycznych metod oceny urzędniczej. Co istotne, nie ma prawnego obowiązku zasięgania opinii środowisk eksperckich lub uznanych autorytetów. Zatem decyzja prezesa może opierać się tylko na jednostronnych przekonaniach. W związku z tym Pracodawcy uważają, że taki model nadzoru nad rynkami się zdewaluował i należy go zmienić na inny, podobny do tych stosowanych np. we Francji i Niemczech.
W państwach tych decyzje zapadają w sposób kolegialny, pod wpływem wewnętrznej dyskusji ekspertów. Często urzędy odwołują się do środowisk naukowych, uznanych autorytetów oraz przedstawicieli sektora gospodarczego. W Polsce taka praktyka jest bardzo rzadka.
Polskie urzędy „regulatory” to:
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta,
- Urząd Komunikacji Elektronicznej,
- Urząd Regulacji Energetyki,
- Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji,
- Urząd Lotnictwa Cywilnego,
- Urząd Transportu Kolejowego.
Urzędy kontroli
Urzędy „regulatory” powstały po to, by naprawiać niedoskonałości wolnego rynku w sferach, gdzie efekty jego działania są społecznie nieakceptowalne. Innymi słowy, chodzi o to, by „chroniły” obywateli przed wielkimi monopolami oraz firmami, które wykorzystują swoją przewagę rynkową do stosowania niekorzystnych praktyk wobec zmuszonych do korzystania z ich usług klientów. Zapewne liberałowie uznają, że urzędy te nie powinny w ogóle powstać, jednak uwzględniając obecny porządek prawny i niedoskonały system gospodarczy, ich funkcjonowanie jest w pełni uzasadnione.
Obecnie przyjmuje się, że rozwiązania stosowane na zachodzie są lepsze i bardziej demokratyczne niż w Polsce. Jednak w przypadku regulatorów głównym wskaźnikiem efektywności powinna być skuteczność, a nie liczba osób w zarządzie. Usankcjonowanie prawem obowiązku zwrócenia się o opinię do danej organizacji eksperckiej wydaje się nieuzasadnione, ponieważ eksperci często sami zgłaszają swoje zastrzeżenia, a ich ewentualne sprzeciwy są szeroko nagłaśniane w mediach.
Biorąc to pod uwagę, prezesi poszczególnych instytucji i tak są zmuszeni do znalezienia konsensusu – decyzja taka podejmowana jest quasi-kolegialnie bez konieczności tworzenia specjalnych, złożonych z wielu etatów i niestety wolno działających komisji eksperckich. Co najważniejsze, taki system ma jedną zasadniczą zaletę - „opinie autorytetów” nic nie kosztują.
| Przykłady działań podejmowanych przez niektóre urzędy: | ||
| Urząd Komunikacji Elektronicznej | Urząd Regulacji Energetyki
| Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów |
| Do zadań Prezesa UKE należy m.in.:
2. zapewnienie użytkownikom, także użytkownikom niepełnosprawnym, osiągania maksymalnych korzyści w zakresie cen oraz różnorodności i jakości usług,
3. efektywne inwestowanie w dziedzinie infrastruktury oraz promocję technologii innowacyjnych,
4. wspieranie rozwoju rynku wewnętrznego, w tym usuwanie istniejących barier rynkowych w zakresie działalności telekomunikacyjnej,
| Do zadań Prezesa URE należy m.in.:
2. zatwierdzanie i kontrolowanie stosowania taryf paliw gazowych, energii elektrycznej i ciepła, w tym analizowanie i weryfikowanie kosztów przyjmowanych przez przedsiębiorstwa energetyczne jako uzasadnione do kalkulacji cen i stawek opłat w taryfach,
3. wyznaczanie operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych,
4.kontrolowanie standardów jakościowych obsługi odbiorców,
5. nakładanie kar pieniężnych na zasadach określonych w ustawie,
6. współdziałanie z właściwymi organami w przeciwdziałaniu praktykom przedsiębiorstw energetycznych ograniczającym konkurencję,
| Do zadań Prezesa UOKiK należy m.in.:
2. prowadzenie postępowań w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów,
3. ochronie słabszych uczestników rynku służą również działania zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego niedozwolonych postanowień umownych. |
Łukasz Piechowiak
Bankier.pl
l.piechowiak@bankier.pl
» Kredyt a leasing
» Rządowe programy aktywizacji zawodowej nie przynoszą korzyści
» To dobrze, że ZUS się reformuje
