Budowanie kapitału na przyszłość to proces, który wymaga od nas nie tylko wiedzy teoretycznej, ale przede wszystkim żelaznej dyscypliny i odpowiedniego nastawienia psychicznego. W ramach konkursu "Wakacje na Giełdzie", w rozmowie z Bankier.pl Bartosz Stolarczuk, ekspert Domu Maklerskiego BOŚ podzielił się kilkoma cennymi wskazówkami.
Zanim inwestor skieruje swoje pierwsze kroki w stronę giełdy, funduszy czy innych instrumentów finansowych, musi stworzyć solidną bazę. Jest nią poduszka finansowa. To nie tylko oszczędności na "czarną godzinę", ale przede wszystkim psychiczny bufor, który eliminuje presję podejmowania gwałtownych decyzji pod wpływem bieżących kryzysów.
Jak wskazuje Bartosz Stolarczuk z Domu Maklerskiego BOŚ, proces ten należy rozpocząć u samych podstaw:
należałoby rozpocząć od zbudowania sobie jakiejś poduszki finansowej. Ta poduszka finansowa może nam posłużyć do tego, żeby mieć te środki na jakieś nieprzewidziane sytuacje życiowe, tak, jakieś wypadki takie życiowe, gdzie tych pieniędzy będziemy potrzebowali
Ekspert zaznacza, że budowanie takiego bufora opiera się na dwóch uzupełniających się filarach. Z jednej strony kluczowa jest skrupulatna kontrola bieżących wydatków i świadoma rezygnacja z natychmiastowej konsumpcji części dochodów. Z drugiej strony równie istotna jest inwestycja w samych siebie. Jak mówi:
można to podzielić na dwa elementy. Jeden to z pewnością jakaś kontrola wydatków [...] i przeznaczyć jakąś część środków, których nie skonsumowaliśmy na zbudowanie dodatkowych oszczędności. [...] Natomiast drugim pewnie takim elementem to, moim zdaniem, też warto inwestować w siebie, budować swoje kompetencje, budować swoją karierę zawodową.
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych przekłada się na wyższe zarobki, a to z kolei generuje większe nadwyżki finansowe. Jeśli chodzi o samą wysokość poduszki bezpieczeństwa, ekspert sugeruje, że powinna ona stanowić kilkukrotność miesięcznego wynagrodzenia, co pozwala pokryć najważniejsze koszty życia w przypadku np. utraty pracy.
Trzy pytania, które musi zadać sobie każdy inwestor
Gdy poduszka finansowa jest już gotowa, można zacząć myśleć o inwestowaniu nadwyżek. Bartosz Stolarczuk podkreśla, że uniwersalna strategia idealna dla każdego nie istnieje. Sytuacja osobista, zawodowa i majątkowa każdego człowieka jest odmienna. Postawienie sobie odpowiednich pytań pozwala jednak stworzyć indywidualną strategię.
Po pierwsze: jaki mam cel inwestowania, czyli po co tak naprawdę ja chcę te środki inwestować? [...] Drugim pytaniem na pewno jest pytanie o to, jaki mam horyzont inwestycyjny [...] I trzecie pytanie [...] to jest pytanie o naszą skłonność do podejmowania ryzyka - wskazuje Stolarczuk.
Odpowiedzi na te pytania chronią przed podstawowym błędem: lokowaniem środków potrzebnych w krótkim okresie (np. za rok czy dwa lata) w aktywa o wysokiej zmienności (np. akcje), gdzie zalecany horyzont wynosi co najmniej kilka lat. Z kolei przy perspektywie długoterminowej warto wykorzystywać potęgę procentu składanego poprzez regularne dopłaty i reinwestowanie zysków.
Strategia i optymalizacja - dywersyfikacja, IKE/IKZE oraz ETF-y
Niezależnie od wybranego celu, istnieją dobre praktyki rynkowe, które sprawdzają się u większości inwestorów. Jedną z najważniejszych jest szeroka dywersyfikacja, czyli podział kapitału pomiędzy różne klasy aktywów, sektory czy waluty, co pomaga wygładzić wahania portfela.
Kolejnym obszarem jest dbanie o efektywność podatkową i kosztową:
z pewnością dywersyfikacja, czyli podzielenie też sobie tego naszego majątku na różne klasy aktywów. [...] No a czwarta sprawa, być może skorzystanie też z rachunków, które pozwalają nam obniżyć koszty. Na przykład korzystanie z rachunków, które wiążą się z preferencjami podatkowymi, na przykład rachunki IKE i IKZE.
Zapytany o konkretne instrumenty na start, ekspert wskazał na rosnącą popularność rozwiązań pasywnych:
na pewno takim trendem widocznym, tak, również wśród klientów Domu Maklerskiego BOŚ, jest inwestowanie pasywne, tak. Korzystanie z takich rozwiązań jak ETF-y.
Fundusze ETF pozwalają w łatwy sposób naśladować całe indeksy akcyjne, obligacyjne czy surowcowe, co dla osób początkujących stanowi świetne wejście na rynek bez konieczności samodzielnego wyboru pojedynczych spółek.
Psychologia rynku - opanować emocje i trzymać się planu
Nawet najlepiej skonstruowany portfel nie przyniesie zysków, jeśli inwestor ulegnie rynkowym panikom. Rynki finansowe poruszają się w sposób cykliczny — okresy hossy i spokoju przeplatają się z spadkami, a w dobie szumu informacyjnego emocje są dodatkowo podgrzewane przez media.
Kluczem do sukcesu jest konsekwentna realizacja założonego wcześniej planu:
mając opracowany plan inwestycyjny, powinniśmy się go po prostu trzymać, tak. Czyli być wówczas w pewien sposób odpornym na emocje. No bo emocje są naturalną rzeczą, które będą się pojawiać podczas inwestowania.
Ekspert zachęca, by w chwilach zwątpienia spoglądać na rynek z perspektywy kilku lat. Krótkoterminowe zawirowania z perspektywy dekady często stają się jedynie drobnym epizodem na wykresie rosnącego kapitału.
