Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poinformował we wtorek na konferencji prasowej po rozmowach w Oslo, że jednym z głównych tematów był system gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy, które miałaby zaakceptować Moskwa.
Zełenski powiedział, że w rozmowach uczestniczyli wysłannik prezydenta USA Steve Witkoff, prezydent Finlandii Alexander Stubb i premier Norwegii Jonas Gahr Stoere. Zdalnie wziął w nich także udział zięć Donalda Trumpa - Jared Kushner.
Wśród omawianych rozwiązań miały znaleźć się również kwestie relacji Ukrainy z NATO i stosowania wobec Kijowa artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego.
Potrzebujemy silnych gwarancji bezpieczeństwa po zakończeniu tej wojny. W środę Steve Witkoff przedstawi nasze oczekiwania Rosjanom – zapowiedział Zełenski.
Stubb ocenił, że po zeszłotygodniowych napięciach między Waszyngtonem a Kijowem „negocjacje wróciły na właściwe tory” po wtorkowym spotkaniu.
– Udało się nam wypracować elementy przyszłego porozumienia pokojowego. Dotyczą one m.in. bezpieczeństwa i gospodarki – powiedział prezydent Finlandii.
Premier Norwegii zauważył, że Europa w dotychczasowym procesie negocjacyjnym nie była właściwie reprezentowana.
– Europa musi zasiadać przy stole negocjacyjnym. Ten konflikt rozgrywa się w Europie. To Europa będzie żyła z jego konsekwencjami. Dlatego potrzebujemy bardziej zjednoczonej Europy również przy stole negocjacyjnym – podkreślił Stoere.
Przeczytaj także
Zełenski o propozycji spotkania USA-Chiny-Rosja: Nic o Ukrainie bez Ukrainy
Zełenski ponowił propozycję trójstronnego spotkanie przywódców Ukrainy, USA i Rosji, które pozwoliłoby rozstrzygnąć najbardziej wrażliwe sprawy.
Natomiast pomysł szczytu amerykańsko-rosyjsko-chińskiego ocenił jako możliwy, ale wyłącznie z udziałem Ukrainy.
– Jeśli miałyby być omawiane kwestie, które dotyczą nas i naszej przyszłości, byłoby to dopuszczalne wyłącznie pod warunkiem, że zasiadalibyśmy przy stole negocjacyjnym – podkreślił prezydent Ukrainy.
Zełenski ponowił też inicjatywę wzajemnego wstrzymania ataków na infrastrukturę energetyczną. Przypomniał jednak, że podobne propozycje do tej pory Kreml odrzucał.
– Nie przegrywamy tej wojny. Jednak tracimy ludzi i czas. Nasze dzieci nie śpią, nie mają normalnego życia ani dzieciństwa – powiedział ukraiński prezydent.
Zełenski: Witkoff leci do Rosji. Zobaczymy, co Putin ma do powiedzenia
Witkoff ma w środę spotkać się w Petersburgu z przedstawicielami władz Rosji i przekazać propozycje omawiane w Oslo.
Zełenski poinformował również, że ponownie uruchomione zostało przekazywanie amerykańskich danych wywiadowczych, dzięki którym ukraińska ludność cywilna jest ostrzegana przed rosyjskimi atakami.
W kontekście porannej rozmowy z sekretarzem stanu USA Marco Rubio o opóźnieniach w dostawach rakiet Patriot i funkcjonowaniu łączności satelitarnej przekazał, że strona amerykańska ma wrócić z nowymi informacjami na ten temat w ciągu najbliższych dni.
Spotkanie w Oslo zorganizowano na prośbę Zełenskiego. Miało ono przywrócić rozmowy na poziomie dyplomatycznym po pogorszeniu stosunków między Waszyngtonem a Kijowem.
Negocjacje 9 października w Miami zakończyły się przedwcześnie, a Trump zarzucił Zełenskiemu brak woli zakończenia wojny. W odpowiedzi ukraiński prezydent oskarżył USA o próby wymuszenia kapitulacji Ukrainy.
Budanow podczas negocjacji w Oslo: ważna jest realistyczna sytuacja na froncie
Szef kancelarii prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego Kyryło Budanow, który w Oslo uczestniczy w negocjacjach z USA oświadczył we wtorek, że są one trudne, jednak należy podczas nich realistycznie oceniać sytuację dotyczącą wojny z Rosją i przekazywać sobie prawdziwe informacje.
„W tej chwili trwają trudne negocjacje na rzecz trwałego pokoju, którego potrzebuje nie tylko Ukraina. W tym trudnym momencie konieczne jest, aby wszystkie strony działały rozważnie, w tym realistycznie oceniały sytuację i przekazywały prawdziwe informacje” – napisał na Facebooku.
Budanow zaprzeczył, jakoby Rosja odnosiła sukcesy na froncie i miała tam nowe zdobycze terytorialne. Według komentatorów Rosjanie mówią o swoich sukcesach w wojnie, by wzmocnić własną pozycję w negocjacjach na temat pokoju.
„Obiektywnym faktem jest to, że Dobropilla (w obwodzie donieckim) pozostaje pod kontrolą Ukrainy, dlatego nie ma mowy o żadnym zdobyciu tego ukraińskiego miasta przez wojska rosyjskie” – zaznaczył.
Wyjaśnił, że dowódca rosyjskiego zgrupowania wojsk „Centrum”, generał pułkownik Andriej Iwanajew, świadomie dezinformuje przywódcę Rosji Władimira Putina „zastrasza własnych podwładnych i stawia im nierealne zadania, żądając, by za wszelką cenę wykazali zdobycie ukraińskiego Dobropilla, ponieważ sam Iwanajew już o tym zameldował”.
„Siły obrony Ukrainy utrzymują pozycje, chroniąc interesy państwa i naszą ziemię. Żadne nieprawdziwe oświadczenia nie zmienią rzeczywistości” – oświadczył Budanow.
Szef kancelarii Zełenskiego towarzyszy mu w negocjacjach w stolicy Norwegii, Oslo, gdzie odbywają się rozmowy ze Steve'em Witkoffem, wysłannikiem prezydenta USA Donalda Trumpa. Zełenski spotyka się tam również z premierem Norwegii Jonasem Gahrem Stoerem i prezydentem Finlandii Alexandrem Stubbem.
Sesję negocjacyjną w Oslo zorganizowano na prośbę ukraińskiego prezydenta. Zaplanowano też rozmowy Zełenskiego ze Stoerem i Stubbem, osobne spotkanie z Witkoffem oraz rozmowy wszystkich delegacji. Drugi amerykański wysłannik, Jared Kushner, dołączy zdalnie.
Z Kijowa Jarosław Junko
Z Oslo Mieszko Czarnecki
