Wojna jest dla jednych źródłem wielkich tragedii, innych zaś czyni milionerami. Nie inaczej było z Wielką Wojną, która toczyła się na świecie w latach 1914-18. Jakie były jej gospodarcze skutki?
Największą pracą poświęconą zagadnieniu finansowania wojny i jej konsekwencji gospodarczych była wydana w 1921 r. książka Ernesta Ludlowa Bogarta "War costs and their financing: a study of the financing of the war and the after-war problems of debt and taxation". Dowiadujemy się z niej między innymi, że PKB wzrósł we trzech państwach uczestniczących w konflikcie: USA, Wielkiej Brytanii oraz Włoch. Spadek w państwach pozostałych był natomiast wyjątkowo głęboki - sięgał nawet 40 proc.
Dotkliwa była również inflacja: w 1919 r. w Wielkiej Brytanii ceny były 2,11 razy wyższe niż w 1913 r.
We wszystkich krajach konfliktu zwiększył się udział państwa w PKB. W Wielkiej Brytanii doszedł do 39 proc., a w Niemczech i Francji przekroczył 50 proc. Ogromne pożyczki potrzebne do sfinansowania zakupów uzbrojenia zaciągane były w bankach na Wall Street. Wilson już w 1916 r. chciał odciąć aliantów od tej możliwości, wkrótce sam musiał przystąpić do wojny po ich stronie., co uruchomiło także rządową linię kredytową.
W latach 1914-19 dług Wlk. Brytanii wzrósł z 26 do 128 proc. PKB. Po 1919 r. Stany Zjednoczone zażądały spłaty pożyczek, które Anglia i Francja finansowały głównie z reparacji wojennych uiszczanych przez Republikę Weimarską, której rozwój był z kolei wspierany przez kredyty amerykańskie. To krążenie pieniędzy załamało się w 1931 r.
Do końca wojny koszty prowadzenia wojny przez Niemcy - włącznie z obsługą zadłużenia - wyniosły 164 miliardy marek, z czego 97 mld pochodziło z 9 pożyczek wojennych, a 57 mld z weksli skarbowych, obligacji i innych krótkoterminowych należności dłużnych Rzeszy.
Zima stulecia 78/79 (GALERIA)
Zima stulecia, która zaatakowała Polskę na przełomie 1978 i 1979 roku była wyjątkowo śnieżna, choć nie pobiła rekordu mrozu. Olbrzymie opady śniegu sparaliżowały komunikację, utrudniły transport węgla i w konsekwencji zadały dotkliwy cios niewydolnej gospodarce PRL.
W ciągu wojny fabryki przemysłu zbrojeniowego wyprodukowały ogromne ilości broni i amunicji. Siedem głównych państw (Niemcy, Austro-Węgry, Francja, Wlk. Brytania, USA, Rosja i Włochy) wyprodukowało przez całą wojnę w sumie: 27,6 mln karabinów, 1,076 mln karabinów maszynowych, 151,7 tys. dział, 18,1 tys. moździerzy, 340 tys. samochodów, 181,9 tys. samolotów, 9,2 tys. czołgów, 1051 mln pocisków artyleryjskich i 47,7 mld nabojów karabinowych. Ponadto sama tylko Wielka Brytania wyprodukowała 784 tys. ton materiałów wybuchowych.
W sumie, według Bogarta, wydatki bezpośrednie na wojnę wyniosły 186 mld USD, a pośrednie (straty w ludziach, zniszczone środki trwałe, stracona produkcja itp.) wyniosły 152 mld USD. Daje to kwotę 338 mld USD, czyli w przeliczeniu na dzisiejszą wartość dolara 3 507 mld USD.
MPD
