Piątek był pierwszym dniem konkursu FakeHunter Challenge, w którym internauci z całej Polski próbują swoich sił w demaskowaniu nieprawdziwych informacji na temat szczepionek przeciw Covid-19. Konkursowym zmaganiom towarzyszą spotkania online z ekspertami medycznymi, naukowcami, dziennikarzami oraz aktorami zaangażowanymi w kampanie na rzecz szczepień.
Trzydniowa rywalizacja #FakeHunter Challenge/Szczepienia organizowana jest przez Polską Agencję Prasową w dniach 12-14 marca, a zgłoszenia uczestników przyjmowane są do 14 marca do godz. 11 na portalu: fakehunter.pap.pl/challengeII.
W pierwszej kategorii konkursowej uczestnicy wyszukują potencjalne fake newsy z zakresu m.in. bezpieczeństwa i skuteczności szczepionek czy powikłań poszczepiennych. Drugi moduł rywalizacji to przygotowanie raportu weryfikującego, z podaniem wiarygodnych źródeł. Na zwycięzców czekają nagrody pieniężne: 6 tys. za pierwsze miejsce, 4 tys. - za drugie i 2 tys. zł - za trzecie.
Konkursowi towarzyszy dwudniowy cykl rozmów i debat (transmitowanych na portalu http://pap-mediaroom.pl), podczas których eksperci (m.in. lekarze, naukowcy, dziennikarze) oraz aktorzy zaangażowani w kampanię szczepień opowiadają m.in. o tym, jak fake newsy wpływają na kształtowanie świadomości użytkowników internetu.
"Cechą fake newsów jest to, że przekazujemy je dalej, chcąc pomóc. Bardzo często robimy to w dobrej wierze" – mówiła Anna Krzyszowska-Kamińska, lekarz, specjalistka medycyny rodzinnej. Podkreślała, że nierzadko styka się z takimi przypadkami, że młodzi ludzie – czerpiący wiedzę z mediów społecznościowych – informują swoich bliskich seniorów, np. o powikłaniach po szczepionce na COVID-19.
Zdaniem Anny Krzyszowskiej-Kamińskiej, jest to bardzo niebezpieczne dla starszych osób, którym potem bardzo trudno wytłumaczyć, że dowody naukowe wskazują na coś innego. "O ile młodzi ludzie łatwo ulegają fake newsom, ale też potrafią równie szybko zmienić zdanie, jeśli przeczytają coś innego, to starsze osoby, które raz się czegoś wystraszą, bardzo trudno jest przekonać" – mówiła ekspertka.
Jak stwierdził dr hab. Piotr Rzymski, biolog medyczny i środowiskowy, adiunkt w Zakładzie Medycyny Środowiskowej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, niektóre fake newsy są w stanie infiltrować nawet grupy złożone z ludzi mających do czynienia z nauką i medycyną.
"Wynika to z tego, że takie informacje są zmyślnie skonstruowane przy użyciu rozmaitych terminów naukowych. A to powoduje, że podświadomie traktujemy takie informacje jako bardziej wiarygodne" – powiedział Rzymski.
"Warto uruchomić wewnętrzna lampkę alarmowa, ten pierwiastek sceptycyzmu i zacząć weryfikować informacje samodzielnie, np. sprawdzając, czy ta informacja nie została już zweryfikowana przez ekspertów czy serwisy typu #Fake Hunter" – mówił Piotr Rzymski.
Jednym z gości specjalnych PAP podczas #FakeHunter Challenge/Szczepienia był prof. Cyrille Cohen, immunolog z Uniwersytetu Bar Ilan w Tel Awiwie i doradca rządu izraelskiego ds. szczepień. Według niego, dzięki zaangażowaniu wielu ludzi, w tym przede wszystkim ekspertów medycznych, fake newsy na temat szczepień tracą znaczenie i siłę oddziaływania na społeczeństwo.
Jego zdaniem, wśród fake newsów najgroźniejsze były treści opierające się na kłamliwych twierdzeniach, że szczepienia powodują bezpłodność lub poronienia oraz że zawarte w szczepionce tzw. białko kolcowe (czyli białko S, z którego zbudowane są kolce wirusa SARS-CoV-2), jest w rzeczywistości aktywnym wirusem i szczepienie równa się zakażeniu. Znacznie mniejszy wpływ na decyzje wywarły twierdzenia w stylu: "szczepionki zawierają mikrochipy Billa Gatesa".
"Pomogliśmy ludziom podjąć świadome decyzje oparte na faktach. Szczepienie jest dobrowolne, nikt do niego nie zmusza. 55 proc. całej populacji Izraela jest już zaszczepiona i ludzie widzą, że nic złego się nie dzieje" – podkreślił Cohen.
W sobotę z internautami spotkają się online m.in.: prof. Filip M. Szymański - prezes Polskiego Towarzystwa Chorób Cywilizacyjnych, prof. Krzysztof Tomasiewicz - wiceprezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych, prof. Piotr Kuna - past prezes Polskiego Towarzystwa Alergologicznego oraz prof. Piotr Gałecki - konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii oraz aktor Cezary Pazura.
rn/
