Pomyślenie wypadły pierwsze testy nowej generacji szczepionki na ludziach. Szczepionka ma postać proszku i nie trzeba jej przechowywać w chłodziarkach. Na razie badaniom poddano preparat skojarzony przeciwko tężcowi i błonicy. Próby te mogą zapoczątkować rewolucję w szczepieniach.
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) aż połowa szczepionek na świecie musi być utylizowana, głównie z powodu niewłaściwej temperatury ich przechowywania. Większość szczepionek musi być trzymana w chłodziarkach w temperaturze od 2 do 8 st. C. Reżim tzw. zimnego łańcucha trzeba zachować od zakończenia produkcji aż do chwili podania preparatu pacjentowi, zarówno podczas odległego transportu, jak i długiego magazynowania.
Często jednak to się nie udaje. Dlatego od wielu lat prowadzone są badania nad szczepionkami, które można byłoby przechowywać w wyższej temperaturze oraz – co równie ważne – w warunkach wysokiej wilgotności (sięgającej 75 proc.), nie narażając ich na uszkodzenia.
Jak informuje BBC News oraz eClinicalMedicine, brytyjscy specjaliści z National Institute for Health and Care Research (NIHR) przetestowali szczepionkę skojarzoną przeciwko tężcowi i błonicy, którą z postaci płynnej przekształcono w preparat proszkowy. W postaci proszku była ona przez rok przechowywana w temperaturze pokojowej, następnie zmieszano ją z wodą i podano 60 ochotnikom. Jej producentem jest firma Stablepharma.
Dla szczepionki niekorzystna jest zarówno zbyt niska temperatura, gdyż ulega wtedy zniszczeniu, jak i jej sproszkowanie. Aby uniknąć uszkodzenia zawartości leczniczej preparatu, dodano do niego trehalozę – naturalny dwucukier (zbudowany z dwóch cząsteczek glukozy). Substancja ta występuje w organizmach roślin, grzybów oraz owadów i chroni ich komórki przed wysuszeniem.
Prof. Saul Faust z NIHR zapewnił, że sproszkowana szczepionka u pacjentów uczestniczących w badaniach klinicznych wywołała podobną reakcję immunologiczną, co ta sama szczepionka w płynie. Okazała sią ona też „bezpieczna i dobrze tolerowana”. W najbliższych miesiącach planowane są kolejne testy na grupie 160 osób.
Z dotychczasowych ustaleń wynika, że szczepionka w proszku zachowuje swoje właściwości w temperaturze od minus 20 do plus 40 st. C. Może być zatem transportowana i magazynowana bez specjalnych zabezpieczeń zarówno w tropiku, jak i w warunkach polarnych.
Zbigniew Wojtasiński (PAP)
zbw/ agt/
