Odpowiedź: Kierowcy zatrudnieni przy transporcie mleka z gospodarstw rolnych do mleczarni czy skupu nie są wyłączeni spod ustawy o czasie pracy kierowców.
Do wszystkich kierowców pozostających w stosunku pracy stosuje się ustawę o czasie pracy kierowców.
Natomiast w zakresie nieuregulowanym tą ustawą zastosowanie mają przepisy Kodeksu pracy.
W przypadku pracowników - kierowców problem może pojawić się tylko odnośnie do kwestii, czy regulacje rozporządzenia unijnego w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, dotyczące m.in. okresów odpoczynku, mają zastosowanie do kierowców przewożących mleko.
Odpowiedź na to pytanie jest negatywna. Rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych m.in. pojazdami używanymi do odbioru mleka w gospodarstwach rolnych lub odwożące do tych gospodarstw pojemniki na mleko bądź produkty mleczne przeznaczone do karmienia bydła.
Jeżeli natomiast kierowcy wykonują transport, np. w ramach własnej działalności gospodarczej, to wtedy nie mają do nich zastosowania przepisy dotyczące czasu pracy kierowców pozostających w stosunku pracy. Kierowca - przedsiębiorca sam we własnym zakresie organizuje sobie pracę, także w zakresie czasu, który będzie na ten cel poświęcał.
Do kierowców - pracowników, może być stosowany równoważny system czasu pracy, w którym dla kierowców zatrudnionych w transporcie drogowym dopuszczalne jest przedłużenie wymiaru czasu pracy do 10 godzin na dobę, a do pozostałych kierowców - do 12 godzin na dobę.
Pojęcie transportu drogowego (krajowy i międzynarodowy) jest wyjaśnione w ustawie o transporcie drogowym.
Krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. "Pozostali kierowcy" to osoby uprawnione do kierowania pojazdem silnikowym niewykonujący przewozów drogowych w ramach prowadzonej przez daną firmę działalności gospodarczej. Przykładowo, będą to kierowcy wykonujący przewozy dla organizacji charytatywnych czy gmin.
System równoważnego czasu pracy dopuszcza przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy w okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż 1 miesiąc.
Ustalając rozkład czasu pracy dla pracowników zatrudnionych w takim systemie czasu pracy, musi Pan pamiętać przede wszystkim o dwóch zasadach:
- przedłużony dobowy wymiar czasu pracy obowiązujący pracowników zatrudnionych w tym systemie musi być równoważony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy,
- niezależnie od tego, jeżeli w ramach tego systemu rozkład czasu pracy, który sporządzi Pan dla pracowników - kierowców będzie obejmował pracę w niedziele i święta, musi im Pan zapewnić - w okresie rozliczeniowym - łączną liczbę dni wolnych od pracy odpowiadającą co najmniej liczbie: niedziel, świąt i dni wolnych od pracy z tytułu pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy, przypadających w tym okresie.
Okres rozliczeniowy obowiązujący w ww. opisanym systemie równoważnego czasu pracy może być przedłużony do 3 miesięcy - w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych - maksymalnie do 4 miesięcy.
Ani ustawa o czasie pracy kierowców, ani Kodeks pracy nie podają definicji "szczególnie uzasadnionego przypadku" pozwalającego na przedłużenie okresu rozliczeniowego ani też "prac uzależnionych od warunków atmosferycznych lub od pory roku". Co do zasady przyjmuje się, że prace w rolnictwie są uzależnione od pory roku. Jeżeli w okresie letnim zachodzi konieczność, żeby pracownicy dłużej pracowali, ponieważ trzeba zwieść do skupu większą ilość mleka niż w okresie zimowo-wiosennym, to przedłużenie okresu rozliczeniowego do 4 miesięcy jest uzasadnione.
Systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy. Obwieszczenie wchodzi w życie po upływie 2 tygodni od dnia podania go do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy. Pracodawca jest zobowiązany zapoznać pracownika z treścią obwieszczenia przed rozpoczęciem przez niego pracy.
Podstawa prawna:
- art. 1, art. 15, art. 18 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. nr 92, poz. 879),
- art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym,
- art. 150 § 4 Kodeksu pracy oraz art. 1043 Kodeksu pracy,
- art. 4 pkt 13 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
Tekst pochodzi z „Portalu Finansowo - Księgowego”.
www.portalfk.pl
Źródło:
