Czy Wszystkich Świętych i giełda mogą mieć ze sobą coś wspólnego? Okazuje się, że tak, i to sporo. Wyniki badań pokazują, że zakup akcji pod koniec października i sprzedaż ich w maju pozwala dobrze zarobić.
Źródło: Thinkstock
Teoria naukowa
Zastosowanie ma tu jeden z efektów kalendarzowych, które zaobserwować możemy na giełdowych parkietach. Otóż statystycznie stopa zwrotu w okresie zimowym jest dużo wyższa od tej w okresie letnim. Zjawisko to opisali Ben Jacobsen i Cherry Yi Zhang w swojej pracy The Halloween Indicator: Everywhere and all the time" [1]. Zauważyli oni, że taki efekt występuje na 81 spośród 108 badanych rynków. Obserwacje prowadzone były w okresie od 1693 do 2011 roku.
Z obliczeń wynika, że miesiące zimowe pozwalają osiągnąć stopę zwrotu wyższą o 4,52 proc. niż miesiące letnie. Dodatkowo efekt wzmocnił się w ostatnich 50 latach, a stopa zwrotu wzrosła o 6,25 proc. Badanie zostało przeprowadzone w 2012 roku. W horyzoncie pięcioletnim strategia pokonuje rynek w 80 proc. przypadków. Ponadto naukowcy doszli do wniosku, że sprzedaż akcji pod koniec kwietnia i zakup ich pod koniec października statystycznie przynosi większe zyski niż trzymanie akcji przez cały ten okres.
Jak to jest w Polsce?
Zobaczmy zatem, czy efekt Halloween widoczny jest również i na naszym rodzimym parkiecie? W okresie od 1995 do 2012 roku stopy zwrotu WIG z okresu zimowego były wyższe w 83% przypadków (wg danych Bloomberga). Co więcej, średnia stopa zwrotu liczona od końca października do końca kwietnia wyniosła 14% i była znacząco wyższa od średniej dla okresów od końca kwietnia do końca października ( -0,4%). Można pokusić się więc o stwierdzenie, że efekt działa.
| Rok
|
Stopa zwrotu WIG
|
|
| od końca X do
końca IV
|
od końca IV do
końca X
|
|
| 1995
|
12,4%
|
-11,0%
|
| 1996
|
59,6%
|
8,5%
|
| 1997
|
22,6%
|
-7,1%
|
| 1998
|
15,4%
|
-30,4%
|
| 1999
|
23,5%
|
-1,6%
|
| 2000
|
30,8%
|
-20,5%
|
| 2001
|
-2,1%
|
-10,0%
|
| 2002
|
10,1%
|
-6,8%
|
| 2003
|
1,2%
|
44,9%
|
| 2004
|
17,6%
|
4,6%
|
| 2005
|
1,6%
|
24,1%
|
| 2006
|
37,4%
|
7,6%
|
| 2007
|
26,3%
|
5,6%
|
| 2008
|
-26,0%
|
-39,2%
|
| 2009
|
2,2%
|
32,4%
|
| 2010
|
12,7%
|
6,8%
|
| 2011
|
8,2%
|
-17,7%
|
| 2012
|
-2,2%
|
3,1%
|
| Średnia
|
14,0%
|
-0,4%
|
| Mediana
|
12,6%
|
0,8%
|
Źródło: Bloomberg
Oczywiście wyliczenia obarczone są pewnym błędem. Historia notowań WIG-u jest zdecydowanie zbyt krótka w porównaniu do danych z rynku amerykańskiego. Liczba obserwacji jest mała. To może rodzić wątpliwości co do prawdziwości obliczeń. Ponadto efekt ten jest łatwy do wychwycenia dla inwestorów. Może dojść do sytuacji, że specjalnie będą "grać pod niego", a tym samym efekt zostanie wypaczony.
Skąd bierze się efekt Halloween?
Żeby poznać pochodzenie tego efektu, warto przytoczyć popularne giełdowe powiedzenie "sell in May and go away", które może sugerować, że maj jest miesiącem, w którym inwestorzy zazwyczaj realizują zyski i jadą na wakacje. Dodatkowo elementem składowym efektu Halloween wydają się być dwa inne giełdowe zjawiska, tj. "rajd Świętego Mikołaja" oraz "efekt stycznia". Bartłomiej Cendecki - zarządzający funduszami Quercus TFI - zwraca uwagę, że wyjaśnieniem może być tu fakt, że to zwykle na początku roku fundusze inwestycyjne dokonują przebudowy swoich portfeli. Stąd wynikać może wzmożony popyt na rynku. Dodatkowo w grę wchodzą kwestie podatkowe. Inwestorzy na koniec roku pozbywają się stratnych akcji, tym samym pomniejszają podstawę opodatkowania. A z początkiem stycznia odkupują akcje na nowo.
Oprócz tego fundusze inwestycyjne z końcem roku stosują tzw. windows dressing. Tym samym chcą wykazać lepsze wyniki inwestycyjne, gdyż to na ich podstawie wypłacane są premie dla zarządzających.
Przedstawione wyjaśnienia mogą być poddawane dyskusji. Nikt tak naprawdę nie jest w stanie stwierdzić, jaki jest rzeczywisty wpływ różnych czynników na występujące na giełdzie zjawiska. Jedno jest pewne, kończy się październik, a na parkiecie króluje kolor zielony. Duchy bessy nam nie straszne. Przynajmniej przez kilka najbliższych miesięcy.
Maciej RarógRedaktor Bankier.pl
[1] Źródło: http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2154873, (data dostępu: 31.10.2013)
