Nominalne przeciętne wynagrodzenia weszły na nowy, rekordowy poziom. Płace rosły jednak wolniej niż miesiąc wcześniej, co przy płaskim odczycie inflacji za listopad przełożyło się na niższą dynamikę wzrostu realnych wynagrodzeń. GUS tłumaczy wzrost nominalnych płac premiami kwartalnymi, w tym z okazji Dnia górnika.
Przeciętne wynagrodzenie brutto w dużych firmach niefinansowych w listopadzie 2023 roku wyniosło 7670,12 zł brutto i było nominalnie (tzn. bez uwzględnienia inflacji) o 11,8% wyższe niż przed rokiem – poinformował Główny Urząd Statystyczny. To rekordowy poziom nominalnego przeciętnego wynagrodzenia w historii.
„Średnia krajowa” była zarazem o 1,7% wyższa niż w październiku, kiedy także ustanowiła ówczesny rekordowy nominalny poziom na 7544,98 zł. Miało to związek z wypłacanymi w październiku przyspieszonymi ze względu na wybory nagrodami rocznymi w spółkach Skarbu Państwa. W listopadzie także wypłaty kolejnych premii i nagród podbiły płace.
Ekonomiści zakładali się, że „średnia krajowa” wzrośnie o 11,2% rdr po tym, jak miesiąc wcześniej odnotowano wzrost o 12,8%. Od lutego 2022 roku nominalne płace w dużych firmach niefinansowych rosną w dwucyfrowym tempie. Absolutny rekord padł w lipcu zeszłego roku, gdy były one aż o 15,8% wyższe rok do roku.
Wzrost ten spowodowany był m.in. wypłatami premii kwartalnych, rocznych i świątecznych, nagród rocznych oraz nagród z okazji Dnia Górnika (obchodzony 4 grudnia, przyp. red.), które obok wynagrodzeń zasadniczych także zaliczane są do składników wynagrodzeń – tłumaczy komunikat GUS.
Największy nominalny wzrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w stosunku do poprzedniego miesiąca wystąpił w sekcji „Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę” (o 27,2%). Najwyższą wartość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w listopadzie 2023 r. podobnie jak w ubiegłym miesiącu odnotowano w sekcji „Górnictwo i wydobywanie” (16688,36 zł), a najniższą w sekcji „Zakwaterowanie i gastronomia” (5444,54 zł).
Narastająco w okresie jedenastu miesięcy 2023 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw w stosunku do analogicznego okresu 2022 r. nominalnie wzrosło o 12,1%. Wzrost wystąpił we wszystkich sekcjach PKD. Wahał się od 7,3% w sekcji „Budownictwo” do 17,9% w sekcji „Górnictwo i wydobywanie”.
Realne płace rosną wciąż w szybkim tempie
Pokazując dane w ujęciu nominalnym, nie można zapominać o inflacji, która od miesięcy niweluje wzrost płac i osłabia siłę nabywczą oszczędności ulokowanych w polskim złotym. W listopadzie inflacja CPI utrzymała się na poziomie 6,6%, jednak przy wciąż z dwucyfrowym wzroście dynamiki płac nominalnych, w ujęciu realnym płace rosną nieprzerwanie od czterech miesięcy. Realne płace w sektorze przedsiębiorstw w listopadzie były więc o 4,9% wyższe niż rok wcześniej. Miesiąc wcześniej dynamika wyniosła 5,8% i była najwyższa od lutego 2019 r.
Opublikowane dane dotyczą tylko firm niefinansowych zatrudniających ponad 9 pracowników. Badanie to nie obejmuje m.in. administracji publicznej, edukacji, opieki zdrowotnej i mikrofirm. Statystyki te obejmują więc niespełna 40% pracujących. Dodatkowo z innych badań wiemy też, że ok. 2/3 zatrudnionych otrzymuje pensje niższe od tzw. średniej krajowej.
Nieco lepiej opisujący realia polskiego rynku pracy raport o medianie wynagrodzeń GUS publikuje tylko raz na 2 lata. Najnowsze dane zostały upublicznione 12 października 2023 r., ale dotyczyły stanu na październik 2022 roku. Z tego opracowania wynika, że połowa zatrudnionych pracowników otrzymywała 5701,62 zł brutto, czyli 4217 zł na rękę. Był to wynik o 1000 zł wyższy od odnotowanego w 2020 roku, kiedy mediana płac w Polsce wynosiła 4702,66 zł brutto.
Dane, na podstawie których GUS oblicza statystyki przeciętnego wynagrodzenia i zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw, pochodzą z „Meldunku o działalności gospodarczej” (DG-1). W ramach tego sprawozdania podmioty o liczbie pracujących 50 lub więcej osób badane są metodą pełną, a podmioty o liczbie pracujących od 10 do 49 osób – metodą reprezentacyjną. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule „Kto tak dużo zarabia? Wynagrodzenia w Polsce – jak GUS to liczy? [Tłumaczymy]”.
Roczna dynamika zatrudnienia znów na minusie
Liczba zatrudnionych (w przeliczeniu na pełne etaty) w sektorze przedsiębiorstw w listopadzie 2023 roku wyniosła 6494 tys. i była o 0,1 tys. niższa niż miesiąc wcześniej – wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego.
W listopadzie 2023 r. przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw zmniejszyło się więc minimalnie do odnotowanego w październiku, podczas gdy w październiku względem września spadło o 0,1%., a we wrześniu o 0,18 proc. do sierpnia. Był to kosmetyczny, ale jednak 4 z rzędu spadek miesiąc do miesiąca oraz ósmy w tym roku.
W skali roku odnotowane przeciętne zatrudnienie spadło o 0,1%. W listopadzie 2023 r. przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw w porównaniu z listopadem 2022 r. było niższe o 0,2%. Roczna dynamika wciąż pokazuje spadek zatrudnienia.
"Solidny wzrost płac utrzyma się także w przyszłym roku. Będzie on napędzany w dużej mierze przez podwyżki płacy minimalnej oraz wynagrodzeń w sektorze publicznym. Oznacza to, że największe zmiany w 2024 roku będą dotyczyć sektorów usługowych oraz prostszych prac fizycznych. Podwyżki w tych sektorach będą częściowo wyrównaniem zdolności nabywczej utraconej ze względu na inflację. Spodziewamy się, że płace w całej gospodarce wzrosną w przyszłym roku o 10,3 proc." - napisali ekonomiści Polskiego Instytutu Ekonomicznego.
"Zatrudnienie spadło o 0,2 proc. rdr, po -0,1 proc. w X. To wciąż niewielkie spadki, firmy "chomikują zatrudnienie" w czasie spowolnienia, bo w planach na 2024 dominują te, które chcą zatrudniać, dlatego nie warto rozstawać się z pracownikami teraz" - to z kolei komentarz analityków ING z platformy X.
Wzrost płac w XI nadal wysoki (11,8%r/r), choć nieco słabszy niż w X (12,8%). Prawdopodobnie utrzyma się na dwucyfrowym poziomie także w 2024 przez ożywienie koniunktury, czy wysoką podwyżkę płacy minimalnej.
— ING Economics Poland (@ING_EconomicsPL) December 20, 2023
Zatrudnienie spadło o 0,2%r/r, po -0,1% w X. To wciąż niewielkie… pic.twitter.com/byXIlSyM1n
"W zatrudnieniu nadal dość ponuro. Dynamika obniżyła się w listopadzie do -0,2 proc. rdr z -0,1 proc., zgodnie z oczekiwaniami. Liczymy, że poprawa nastrojów przedsiębiorstw przełoży się w najbliższych miesiącach na odbudowę zatrudnienia w ujęciu absolutnym (w ujęciu rocznym nadal spadki)" - skomentowali kolejny spadek zatrudnienia rdr analitycy Pekao.
Wcześniejsze wypłaty premii barbórkowych i premie w energetyce podbiły dynamikę płac w XI o 0,7 pkt. proc. W konsekwencji płace wzrosły o 11,8 %r/r wobec konsensusu 11,2%(my 11,7%). Po wyłączeniu wspomnianych sekcji dynamika płac oscylowała w ostatnich miesiącach w okolicy 10,5%. pic.twitter.com/5BcD1bAoqn
— Analizy Pekao (@Pekao_Analizy) December 20, 2023
"Płace, nawet wyłączając sektory bardzo podatne na premie i dodatki, rosną w tempie, który jest spójny nadal z dynamikami dwucyfrowymi, gdy baza statystyczna się wyczyści. Na to należy nałożyć podwyżki płacy minimalnej, podwyżki dla nauczycieli i w budżetówce od stycznia. Szykuje się kolejny rok, w którym wynagrodzenia w gospodarce narodowej grubo przekroczą 10%" - prognozują analitycy mBanku.
🇵🇱 Na listopadowym rynku pracy widać stabilizację. Dotyczy ona zatrudnienia oraz wzrostów płac. Co prawda wskaźniki roczne obniżyły się, ale potencjał do dalszej redukcji jest ograniczony.
— mBank Research (@mbank_research) December 20, 2023
Zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw przestało spadać. Przypomnijmy, że cała… pic.twitter.com/8mcM7wrkFx
"Na rynku pracy utrzymuje się pogodowy mix – w płacach pełnia lata, w zatrudnieniu – zima. Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wzrosło w listopadzie o 11,8% r/r – dynamikę nadal podbijało górnictwo (barbórki), do którego dołączyła energetyka" - tłumaczą eksperci z PKO.
Na rynku pracy utrzymuje się pogodowy mix – w płacach pełnia lata, w zatrudnieniu – zima. Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wzrosło w listopadzie o 11,8% r/r – dynamikę nadal podbijało górnictwo (barbórki), do którego dołączyła energetyka. Wysokie wzrosty… pic.twitter.com/rx2FV1rlIK
— PKO Research (@PKO_Research) December 20, 2023
