Dynamika wzrostu płacy minimalnej w Polsce w latach 2012-2025 była jedną z najwyższych w Europie - zwraca uwagę Polski Instytut Ekonomiczny. W ocenie Instytutu wzrost minimalnego wynagrodzenia nie wpłynął jednak ani na poziom zatrudnienia, ani liczbę zarejestrowanych przedsiębiorstw.
Między 2012 a 2025 r. wynagrodzenie minimalne w Polsce wzrosło z 1500 do 4666 zł, czyli o 211 proc. - wskazano w raporcie PIE „Płaca minimalna i jej wpływ na rynek pracy w Polsce w latach 2012-2025”. Eksperci Instytutu podkreślili, że jest to jeden z najwyższych wyników w Europie.
Dwie Polski na liście płac
Analitycy PIE przypomnieli, że do 2009 r. płaca minimalna stanowiła równowartość niecałych 40 proc. przeciętnego wynagrodzenia brutto w Polsce, zaś w latach 2009-2019 jej stosunek do średniej płacy wahał się w przedziale od 42 do 44 proc. Do 2024 r. wzrósł on natomiast do 47 proc., zaś w 2025 r. osiągnął poziom 52,4 proc. Jak zauważono, przekroczył on tym samym wartość wskazaną w unijnej Dyrektywie o adekwatnych wynagrodzeniach minimalnych, która zakłada, że płaca minimalna nie powinna być niższa niż 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia.
ReklamaZobacz także
W raporcie zwrócono równocześnie uwagę, że w Polsce relacja minimalnego wynagrodzenia do przeciętnego jest silnie zróżnicowana terytorialnie. Najniższa była ona w pow. lubińskim, gdzie siedzibę ma spółka KGHM Miedź - płaca minimalna w 2024 r. stanowiła równowartość 31 proc. średniego wynagrodzenia w tym powiecie. 4 666 zł minimalnego wynagrodzenia stanowiło z kolei równowartość największej części przeciętnej płacy w pow. krotoszyńskim (woj. wielkopolskie) - 70 proc.
Stosunek płacy minimalnej do przeciętnego wynagrodzenia w Warszawie, Wrocławiu, Krakowie, Gdańsku i Poznaniu nie przekroczył 50 proc. W stolicy wyniósł on 40 proc.
Brak rąk do pracy i szara strefa zamortyzowały skokowy wzrost płacy minimalnej
Analitycy PIE podkreślili, że algorytm ustalania płacy minimalnej określony w ustawie o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wyznacza jedynie minimalny pułap podwyżki płacy minimalnej, ale nie określa jej maksymalnego poziomu, co umożliwiło w ostatnich latach znaczne podwyżki minimalnego wynagrodzenia. Z przeprowadzonej przez PIE symulacji wynika, że gdyby od 2012 r. podnoszono je tylko o minimalną wynikającą z ustawy wartość, w 2025 r. płaca minimalna stanowiłaby równowartość tylko 36 proc. przeciętnego wynagrodzenia.
W raporcie uwzględniono również analizę wpływu dynamiki minimalnego wynagrodzenia na zatrudnienie, przedsiębiorczość oraz ogólną wysokość płac w Polsce w latach 2013-2024. Analiza wykazała, że wzrost płacy minimalnej nie miał istotnego statystycznie wpływu na poziom zatrudnienia ani liczbę zarejestrowanych firm w poszczególnych regionach Polski, natomiast przekładał się on na wzrost przeciętnych wynagrodzeń.
W ocenie kierowniczki Zespołu Analiz Procesów Społecznych w PIE dr. Pauli Kukołowicz fakt, że wzrost płacy minimalnej nie wpłynął na zatrudnienie w latach 2013-2024 może wynikać ze specyficznej sytuacji ekonomicznej i społecznej tego okresu. Jak wyjaśniła ekspertka, chodzi m.in. o pogłębiający się niedobór pracowników, szybki wzrost produktywności w polskiej gospodarce. Jako kolejny możliwy czynnik wskazała ona, że w Polsce część najniższych wynagrodzeń wypłacanych jest poza oficjalną ewidencją.
Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think tank ekonomiczny, prowadzący badania w obszarach m.in. makroekonomii, energetyki i klimatu, gospodarki światowej oraz ekonomii behawioralnej. (PAP)
wst/ mick/
