Zgodnie z powszechnymi oczekiwaniami Rada Prezesów EBC nie zmieniła podstawowych stóp procentowych. Od pewnego czasu uczestnicy rynku zastanawiają się, kiedy bank centralny eurolandu zacznie stopy procentowe obniżać.
- Rada Prezesów postanowiła dziś pozostawić trzy podstawowe stopy procentowe EBC bez zmian. Napływające informacje zasadniczo pokrywają się z jej wcześniejszą oceną średniookresowych perspektyw inflacji. Nie licząc dodatniego efektu bazy związanego z energią w inflacji ogółem, inflacja bazowa w dalszym ciągu wykazywała trend spadkowy, a wcześniejsze podwyżki stóp procentowych wciąż mocno oddziałują na warunki finansowania. Zacieśnienie warunków finansowania działa hamująco na popyt, co przyczynia się do spadku inflacji – głosi styczniowy komunikat Europejskiego Banku Centralnego.
Stopa procentowa podstawowych operacji refinansujących pozostanie zatem na poziomie 4,50 proc., stopa kredytu w banku centralnym wynosić będzie 4,75 proc., a stopa depozytu 4,00 proc. Są to najwyższe poziomy stóp procentowych w strefie euro od sierpnia 2001 roku.
- Rada Prezesów jest zdeterminowana w dążeniu do tego, by inflacja szybko powróciła do średniookresowego docelowego poziomu 2%. Na podstawie aktualnej oceny Rada Prezesów uważa, że podstawowe stopy procentowe EBC znajdują się na poziomach, które – jeśli zostaną utrzymane przez dostatecznie długi okres – istotnie przyczynią się do osiągnięcia przyjętego celu. W przyszłych decyzjach Rada Prezesów dopilnuje, by podstawowe stopy procentowe EBC były na wystarczająco restrykcyjnych poziomach tak długo, jak będzie to konieczne.– napisano w komunikacie EBC.
W grudniu inflacja HICP w strefie euro podniosła się do 2,9% po tym, jak w listopadzie wyniosła 2,4% i znalazła się już blisko celu władz monetarnych. Dla porównania, jeszcze rok temu inflacja w eurolandzie sięgała 10% i była najwyższa w historii. Niemniej jednak według grudniowych prognoz EBC średnia stopa inflacji HICP wyniesie 5,4% w 2023 (względem 5,6% w prognozie z września), 2,7% w 2024 (poprzednio: 3,2%) oraz 2,1% w 2025 (poprzednio: 2,1%). Dopiero w roku 2026 inflacja HICP ma się ukształtować w celu EBC (1,9%).
Wyżej już było. Kiedy EBC zacznie ciąć stopy?
Po tym jak we wrześniu EBC zakończył cykl podwyżek, na rynku niemal od razu ruszyły spekulacje, kiedy stopy zaczną być obniżane. Tych rachub nie są w stanie powstrzymać deklaracje oficjeli z EBC, którzy jak mantrę powtarzają, że relatywnie wysokie stopy procentowe w strefie euro ze względu na dość silną presję inflacyjną zostaną utrzymane przez dłuższy czas.
Ekonomiści ankietowani przez agencję Reuters zakładają, że pierwsza obniżka kosztów kredytu w strefie euro nastąpi w kwietniu lub w czerwcu. Rynki finansowe wyceniają, że do końca 2024 roku koszty kredytu w EBC spadną o 127 pb., co implikowałoby aż pięć 25-puntkwoych obniżek stopy referencyjnej. Ale jeszcze dwa tygodnie temu rynek wyceniał aż sześć obniżek (czyli -150 pb.), które miałyby się rozpocząć już w marcu bądź w kwietniu.
Teraz taki scenariusz wydaje się być mniej prawdopodobny. W krajach eurolandu presja inflacyjna pozostaje silna. Silne są także roszczenia płacowe pracowników. Zwłaszcza w głęboko uzwiązkowionych branżach we Francji czy w Niemczech, gdzie regularnie dochodzi do strajków i żądań płacowych. Taka sytuacja grozi nakręceniem spirali cenowo-płacowej, czego każdy bank centralny bardzo chciałby uniknąć.
Równocześnie strefa euro najprawdopodobniej od pół roku znajduje się w płytkiej recesji. Nieznacznie ujemnej dynamice PKB towarzyszy jednak rekordowo niskie bezrobocie i wciąż mocny wzrost cen w sektorze usług.
EBC płaci za „strusią” politykę monetarną
Decydenci z Frankfurtu byli bardzo mocno spóźnieni z odpowiedzią na falę pocovidowej inflacji. Cykl zacieśnienia (czy raczej normalizacji) polityki pieniężnej został rozpoczęty dopiero w czerwcu 2022 roku, gdy inflacja HICP sięgała aż 8,6%. Do tego czasu stopy w EBC były ujemne! Po serii 10 podwyżek z rzędu stopa referencyjna EBC „dojechała” do 4,50% i sięgnęła najwyższego poziomu od przeszło dwóch dekad. Było to też najsilniejsze zacieśnienie monetarne w krótkich dziejach eurolandu.
- W przyszłych decyzjach Rada Prezesów dopilnuje, by podstawowe stopy procentowe EBC były na poziomach wystarczająco restrykcyjnych tak długo, jak będzie to konieczne – dodano w komunikacie.
Równolegle EBC prowadzi politykę „ilościowego zacieśniania” (QT) warunków monetarnych. W ramach QT portfel programu APP jest zmniejszany w określonym i przewidywalnym tempie, ponieważ Eurosystem nie reinwestuje już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych. Od lipca 2023 Rada Prezesów zaprzestała reinwestycji w ramach programu APP.
- W pierwszym półroczu 2024 Rada Prezesów zamierza nadal w całości reinwestować spłaty kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych nabytych w ramach programu PEPP. W drugim półroczu zamierza zmniejszać portfel PEPP średnio o 7,5 mld EUR miesięcznie. Rada Prezesów planuje zakończenie reinwestycji w ramach programu PEPP z końcem 2024. - głosi styczniowy komunikat EBC. Decyzja o redukcji portfela PEPP zapadła w grudniu.
Następne „decyzyjne” posiedzenie Rady Prezesów EBC zaplanowane jest dopiero na 7 marca. Za to 21 lutego odbędzie się „niedecyzyjne” spotkanie kierownictwa frankfurckiej instytucji.
