Amerykańska firma Bechtel oficjalnie ogłosiła we wtorek rozpoczęcie badań geologicznych w lokalizacji pod pierwszą polską elektrownię jądrową na Pomorzu. Bechtel podpisał już kontrakt na pracę z polskim wykonawcą, badania obejmą ok. 30 ha i potrwają do listopada.
Wykonanie pogłębionych badań terenowych jest częścią kontraktu na zaprojektowanie elektrowni (ESC - Engineering Service Contract), którą konsorcjum Bechtel-Westinghouse podpisało z inwestorem i przyszłym operatorem siłowni, spółką Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ).
Prace obejmą obszar o powierzchni ok. 30 ha w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino w pomorskiej gminie Choczewo. W ich ramach wykonanych zostanie ok. 220 odwiertów o głębokości od 20 do 210 m. Teren pod badania został odpowiednio przygotowany, do końca kwietnia trwać będzie tzw. mobilizacja, czyli ustawianie zaplecza badawczego. Właściwe badania rozpoczną się w maju i potrwają do listopada.
Celem jest uszczegółowienie przeprowadzonego dotychczas rozpoznania warunków geologiczno-inżynierskich i hydrogeologicznych terenu. Dzięki odwiertom poznamy strukturę gruntu, jego odporność i wiele innych parametrów, istotnych dla końcowego projektu - powiedział we wtorek szef polskiego oddziału Bechtela Leszek Hołda. Wyniki posłużą również do sporządzenia Raportu Lokalizacyjnego, który jest podstawą do uzyskania przez inwestora zezwolenia na budowę od dozoru jądrowego - Państwowej Agencji Atomistyki.
Jak podkreślał szef nuklearnej linii biznesowej Bechtela John Howanitz, budowa elektrowni jądrowej to inwestycja dla Polski strategiczna i musi zostać wykonana z zachowaniem najwyższych standardów. "W pełni popieramy dążenia Polski do dekarbonizacji i niezależności energetycznej i mamy nadzieję, że nawiązując współpracę z lokalnymi dostawcami, przyczynimy się do osiągnięcia tych celów" - dodał Howanitz.
Pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Maciej Bando wyraził nadzieję, że polski projekt stanie się przykładem, jak można odwrócić tendencje występujące ostatnio we wszystkich projektach jądrowych, czyli opóźnienia i przekroczenia kosztów. Zapewniał wszystkich interesariuszy, że polska administracja zrobi wszystko, aby nie było żadnych przeszkód o charakterze biurokratycznym. Gotowość administracji do współpracy deklarowała też wojewoda pomorski Beata Rutkiewicz. Zadaniem administracji jest też pokazanie korzyści, takich jak miejsca pracy; infrastruktura, jak drogi i koleje; nowe kierunki w szkołach i na uczelniach.
Prokurent PEJ Jan Chadam dodał, że to najbardziej skomplikowany rodzaj projektu w inżynierii lądowej - wymaga kompetencji, zarówno finansowych i inżynieryjnych, determinacji, niezwykle potrzebne będą też wzajemne zaufanie i zrozumienie stron.
Projekt nabiera tempa, do tej pory prace wykonywane przez stronę amerykańską ograniczały się głównie do kwestii przygotowawczych i analitycznych - zwrócił uwagę p.o. prezesa PEJ Leszek Juchniewicz.
Według ambasadora Stanów Zjednoczonych w Warszawie Marka Brzezinskiego, to kolejny ważny krok naprzód na wspólnej polsko-amerykańskiej drodze do stworzenia w Polsce cywilnego sektora jądrowego, oraz dowód, że Stany Zjednoczone realizują wspólne zobowiązanie na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Polski i wspierania polskiej transformacji energetycznej.
Bezpieczeństwo energetyczne to bezpieczeństwo narodowe, a wybór Bechtela i Westinghouse sprawia, że bezpieczeństwo energetyczne stanowi podstawę polsko-amerykańskiej współpracy - zaznaczył Brzezinski. "To, co oferujemy, przyniesie Polsce ogromne korzyści, zwłaszcza biorąc pod uwagę, jak duża część pracy zostanie wykonana przez polskie firmy" - dodał ambasador, zapewniając, że rząd USA i amerykańskie firmy są gotowe do działania.
Również w opinii wiceministra klimatu Miłosza Motyki inwestycja jest bardzo potrzebna, a nie doszłoby do niej bez wzajemnego zaufanie między Polską a USA. "Jestem przekonany, że polskie firmy będą solidnym partnerem w tej największej od dziesiątek lat inwestycji" - dodał Motyka.
Obecna wersja Programu Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ) z 2020 r. zakłada budowę dwóch elektrowni jądrowych o łącznej mocy 6-9 GW, z należącą w 100 proc. do Skarbu Państwa spółką PEJ jako inwestorem i operatorem. Jako partnera dla pierwszej elektrowni poprzedni rząd wskazał konsorcjum Westinghouse-Bechtel. Budowa w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino miałaby się zacząć w 2026 r., pierwszy reaktor AP1000 w technologii Westinghouse miałby ruszyć w 2033 r., a kolejne dwa w ciągu następnych trzech lat. Ministerstwo klimatu zapowiada zaktualizowanie PPEJ w 2024 r. (PAP)
wkr/ mmu/
