Nowy rekord bankructw konsumentów. Upadają i dzieci, i seniorzy

Rok 2025 zakończył się podwójnym szczytem w upadłościach konsumenckich. Liczba bankructw w całym roku była najwyższa w historii, a IV kwartał ustanowił nowy rekord. Najmłodszy upadający dłużnik miał 12 lat, a najstarszy – 94 lata.

Minęło 10 lat od debiutu regulacji prawnych otwierających szerzej drogę do upadłości konsumenckiej w Polsce. W tym czasie liczba bankructw rosła niemal nieprzerwanie, z jednym tylko wyjątkiem wynikającym ze zmian proceduralnych. 2025 r. nie wyróżnił się na tym tle i ustanowił nowy rekord wszech czasów. Ponownie jednak tylko o przysłowiowy włos.

Jak wynika z danych opublikowanych przez Centralny Ośrodek Informacji Gospodarczej, w 2025 r. upadłość konsumencką ogłosiło 21266 osób. Oznacza to niewielki (poniżej 100 przypadków) wzrost w porównaniu z poprzednim rokiem.

Rekordowy okazał się również ostatni kwartał minionego roku. W okresie październik-grudzień 2025 r. z opcji „nowego startu” skorzystało 5869 dłużników. To oznacza przebicie poprzedniego maksimum, odnotowanego zaledwie kwartał wcześniej (5560 upadłości).

Kto i gdzie upada najczęściej?

Dane COIG wskazują, że na bankructwo decydują się najczęściej osoby pomiędzy 40 a 49 rokiem życia. Ten przedział odpowiada za blisko 27 proc. upadłości w 2025 r. Zbliżone udziały mają osoby mieszczące się w przedziale 30-39 lat.

Najmłodszy upadły w 2025 r. miał 12 lat, a najstarszy bankrut legitymował się wiekiem 94 lat. Seniorzy (po 60. roku życia) odpowiadają za ponad 22 proc. wszystkich upadłości konsumenckich.

Wśród dłużników decydujących się na „nowy start” przewagę mają mężczyźni (54,2 proc.). Najwięcej ogłoszeń o upadłości konsumenckiej odnotowano w województwach mazowieckim i śląskim.

W przeliczeniu na liczbę mieszkańców zdecydowanym liderem jest województwo kujawsko-pomorskie, w którym na 10 tys. ludności przypada aż 8,88 upadłości. Warto podkreślić, że oznacza to wyraźny wzrost w porównaniu z 2024 r., gdy analogiczny wskaźnik wynosił 7,65. Tym samym Kujawy wyprzedzają wcześniejszego lidera – województwo śląskie.

Historia w trzech aktach

Spojrzenie na dane kwartalne pozwala wyróżnić trzy fazy rozwoju upadłości konsumenckiej w Polsce po roku 2015. Przed tą cezurą bankructwo dla osób fizycznych było faktycznie niedostępne, mimo obowiązywania przepisów przewidujących takie rozwiązanie.

Pierwsza faza rozwoju upadłości konsumenckiej w Polsce charakteryzowała się stopniowym wzrostem liczby ogłoszeń. Działające w tym czasie „zliberalizowane” procedury nadal zniechęcały część zadłużonych osób, które w innych okolicznościach mogłyby skorzystać z możliwości ogłoszenia bankructwa. Odrzucano także znaczącą część wniosków.

W 2020 r. weszły w życie nowe przepisy, które uprościły dostęp do upadłości konsumenckiej osobom, które przyczyniły się do powstania niewypłacalności. Wina dłużnika przestała być przeszkodą w „nowym starcie”, a od jej stopnia zależne są raczej warunki ustalanego planu spłaty. Efekty zmian w prawie widać było z opóźnieniem. Dopiero po udrożnieniu pandemicznych zatorów w sądach, liczba ogłoszeń o upadłości konsumenckiej wystrzeliła, stabilizując się na poziomie zbliżonym do 4,5-5 tys. przypadków kwartalnie. Spadek widoczny na przełomie 2021 i 2022 r. był tymczasowy i wynikał z wprowadzenia nowych procedur postępowania.

Najnowsze dane potwierdzają, że stabilizacja liczby upadłości w latach 2023 i 2024 nie była krótkotrwałym „przystankiem”. Liczba bankructw zbliżona do poziomu 21 tys. rocznie utrzymuje się już trzeci rok, a dynamika przyrostów jest minimalna. Za kontynuacją tego trendu może przemawiać brak negatywnych sygnałów z rynku kredytowego. Jakość spłat zobowiązań śledzona przez Biuro Informacji Kredytowej pozostaje wysoka, a nawet uległa poprawie w minionym roku.

Źródło: