Zakres ocen zawartych w opinii Rady Fiskalnej na temat projektu budżetu na 2027 r. jest szerszy niż zapisany w ustawie o tej instytucji – stwierdziło w opublikowanym w środę stanowisku MF. Według resortu RF nie może zgodnym z prawem działaniom zarzucać „wadliwości prawnej”.
W środę Ministerstwo Finansów wyjaśniło na swojej stronie, dlaczego nie zastosowało się do opinii Rady Fiskalnej na temat projektu budżetu. Została ona opublikowana pod koniec sierpnia br. i zawierała m.in. zarzut, że projekt nie jest zgodny z zapisami ustawy o finansach publicznych, dotyczącymi stabilizującej reguły wydatkowej, ponieważ minister finansów nieprawidłowo ustalił korektę wydatków budżetu i w efekcie zapisano w niej zbyt dużą kwotę wydatków. Poza tym – wg opinii RF - choć zgodnie z projektem państwowy dług publiczny nie przekroczy 60 proc. PKB, to w projekcie „nie zapewniono koniecznego marginesu bezpieczeństwa gwarantującego nieprzekroczenie progu 55 proc. PKB”. Przekroczenie tego progu oznacza konieczność wdrożenia procedur sanacyjnych w finansach publicznych.
MF poinformowało, że ustawa o Radzie Fiskalnej (URF) nakazuje ministrowi finansów wyjaśnienie, czemu nie stosuje się do opinii Rady.
„Przedstawione przez Radę Fiskalną zastrzeżenia dotyczące wybranych elementów prognozy wynikają z niepełnego uwzględnienia przez Radę Fiskalną zmian systemowych i jednorazowych oraz dostępnych danych makroekonomicznych. Uwzględnienie tylko tych najważniejszych zmian tłumaczy 2,7 pkt proc. przyrostu dochodów z VAT wobec 0,5 pkt proc. w opinii Rady Fiskalnej” – czytamy w wyjaśnieniu MF.
MF podkreśliło, że Rada Fiskalna potwierdziła, że państwowy dług publiczny nie przekroczy 60 proc. PKB, i że w projekcie poprawnie zastosowano stabilizującą regułę wydatkową oraz że wydatki budżetu są zgodne z tą regułą.
„Negatywną opinię w zakresie zgodności projektu ustawy budżetowej na rok 2027 ze stabilizującą regułą wydatkową Rada Fiskalna formułuje nie odnośnie do zgodności z obowiązującymi przepisami ustawy o finansach publicznych (…), lecz w zakresie niemającego podstaw prawnych sposobu obliczania korekty w stabilizującej regule wydatkowej, który został zawarty w Opinii Rady Fiskalnej” – wskazał resort finansów.
Według ministerstwa „rekomendowane przez Radę Fiskalną oparcie korekty w stabilizującej regule wydatkowej na pierwotnym wyniku strukturalnym było analizowane w Ministerstwie Finansów w lutym 2025 r. i zostało odrzucone z uwagi na brak podstaw prawnych do jego zastosowania”. W opinii MF zastosowana korekta sugerowana przez Radę Fiskalną byłaby łagodniejsza niż korekta zastosowana w projekcie budżetu, co groziłoby m.in. większymi wydatkami.
„Argumenty Rady Fiskalnej stanowią więc de facto negatywną ocenę reguł unijnych i podejścia stosowanego przez Radę UE w Zaleceniu Rady UE mającym na celu zlikwidowanie nadmiernego deficytu w Polsce” – zaznaczyło MF.
Resort zwrócił też uwagę, że RF potwierdziła w swojej opinii, że projekt ustawy budżetowej jest zgodny z zalecaną przez Radę UE ścieżką wydatków netto.
„Po reformie europejskich ram zarządzania gospodarczego z 2024 r., jedynym wskaźnikiem służącym do oceny zgodności z regułami UE stała się dynamika wzrostu wydatków netto. Wobec tego dokonywanie przez Radę Fiskalną oceny zgodności polityki fiskalnej z regułami UE poprzez odniesienia do celów w zakresie poziomu długu i deficytu zawartych w Średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 205-2028, jest sprzeczne z podstawowym założeniem reformy unijnej z 2024 r.” – wskazało MF.
Resort finansów podkreślił, że odwoływanie się do przepisów ustawy o Radzie Fiskalnej w opublikowanym w środę stanowisku to „wyraz fundamentalnej zasady legalizmu”.
„Rada Fiskalna działa na podstawie i w granicach prawa, które jasno określają zakres opiniowania projektu ustawy budżetowej. Szerszy przedmiot ocen zawartych w Opinii Rady Fiskalnej nie oznacza rozszerzenia kompetencji Rady do opiniowania projektu ustawy budżetowej ponad zakres określony w (...) URF ani do kształtowania katalogu informacji, które powinny zostać zamieszczone w uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej w sposób odmienny od wynikającego z przepisów ustawowych. Rada Fiskalna nie może też działaniom zgodnym z obowiązującym prawem zarzucać wadliwości prawnej” – podsumowało ministerstwo.
Zgodnie z projektem budżetu na 2027 r. w przyszłym roku dochody budżetu państwa mają wynieść 696,4 mld zł, wydatki powinny ukształtować się na poziomie 977,6 mld zł, a deficyt budżetu państwa nie przekroczy 281,2 mld zł. Dochody państwa z CIT w 2027 r. zaplanowano w wysokości 94,6 mld zł, dochody z VAT w kwocie 363,7 mld zł, a dochody z PIT prognozowane są na 33,4 mld zł. Dochody samorządów związane z udziałem w podatku PIT wzrosną ze 193,8 mld zł w 2026 r. do 206,7 mld zł w 2027 r., czyli o 6,6 proc. (PAP)
ms/ mmu/
