Rada Unii Europejskiej przyjęła przepisy dotyczące równouprawnienia w organach spółek giełdowych. Nowe regulacje mają zwiększyć równowagę płci m.in. w zarządach i radach nadzorczych. To realizacja postanowień zapisanych w traktatach UE oraz Europejskim Filarze Praw Socjalnych.
Chcąc pomóc przebić "szklany sufit", UE przyjęła nowe przepisy zwiększające równowagę płci wśród dyrektorów spółek giełdowych. Rada UE 17 października 2022 r. przyjęła ostateczną wersję dyrektywy o równowadze płci w organach spółek.
Teraz dokument musi przegłosować jeszcze Parlament Europejski, ale wydaje się to formalnością, po tym jak 7 czerwca bieżącego roku Rada i Parlament Europejski osiągnęły porozumienie polityczne co do ostatecznego kształtu nowych przepisów.
Minimalne wymogi procentowe
Na mocy nowych przepisów do 2026 r. spółki giełdowe powinny postarać się, aby osoby należące do niedostatecznie reprezentowanej płci zajmowały co najmniej 40 proc. stanowisk dyrektorów niewykonawczych. Jeśli państwa członkowskie zechcą zastosować nowe zasady zarówno do dyrektorów wykonawczych, jak i niewykonawczych, poziom docelowy na 2026 r. wyniesie co najmniej 33 proc. wszystkich stanowisk dyrektorskich.
„Nowe przepisy pomogą usunąć przeszkody w karierze zawodowej, z jakimi często borykają się kobiety. Także przedsiębiorstwa, jak sądzę, odniosłyby znaczne korzyści, gdyby kobiety miały szansę realizować swój potencjał na stanowiskach decyzyjnych. Pozytywny wpływ nowych przepisów z pewnością będzie odczuwalny na wszystkich szczeblach gospodarek krajowych – powiedział Marian Jurečka, wicepremier oraz minister pracy i spraw społecznych Republiki Czeskiej, która przewodniczy Radzie w drugim półroczu 2022r.
Dostosowanie krajowe i sprawozdawczość
Dyrektywa stanowi, że spółki giełdowe, które nie osiągną wyznaczonych celów, będą zmuszone dostosować swój proces selekcji. Będą musiały wprowadzić sprawiedliwe i przejrzyste procedury selekcji i mianowania, oparte na dokonywaniu porównawczej oceny poszczególnych kandydatów na podstawie jasnych i neutralnie sformułowanych kryteriów.
W przypadku konieczności wyboru spośród kandydatów posiadających równorzędne kwalifikacje spółki powinny dawać pierwszeństwo osobie płci niedostatecznie reprezentowanej – informuje komunikat prasowy Rady.
Państwo, które zbliży się do osiągnięcia celów dyrektywy lub wprowadzi równie skuteczne przepisy przed wejściem w życie dyrektywy, może zawiesić stosowanie jej wymogów dotyczących procesu mianowania lub selekcji.
Raz w roku spółki będą musiały informować o reprezentacji płci w swoich organach i o środkach, które podejmują, by osiągnąć odsetek 33 proc. lub 40 proc. Również raz w roku państwa członkowskie będą publikować listę spółek, które osiągnęły cele wyznaczone w dyrektywie – przewidują przepisy.
Statystyki na niekorzyść kobiet
Jak wskazuje Rada wśród absolwentów unijnych uczelni ok. 60 proc. to kobiety, jednak w procesie podejmowania decyzji gospodarczych, zwłaszcza na najwyższych szczeblach, jest ich nieproporcjonalnie mało. Według danych Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) tylko ok. 32 proc. pozycji w organach unijnych spółek giełdowych zajmują kobiety, a na stanowiskach prezesów to jedynie 8 proc.
W Polsce w organach spółek kobiety stanowiły zaledwie 25-proc. reprezentację. Najgorzej wśród badanych krajów wypadła pod tym względem Estonia gdzie odsetek kobiet w organach spółek stanowił nieco ponad 8 proc. Najlepiej wypadła Islandia z 47 proc. Druga była Francja z ponad 46 proc. miejscami zajmowanymi przez kobiety.
Korzyści które widzi Unia?
UE uważa, że coraz większy udział kobiet w rynku pracy jest niezbędny, by: pobudzić wzrost gospodarczy w Europie, zwiększyć konkurencyjność europejskich spółek, zaradzić wyzwaniom demograficznym w Europie. Rada szacuje się, że większa obecność kobiet w organach spółek, a zatem ich udział w procesie podejmowania decyzji gospodarczych pozytywnie wpłynie na zatrudnienie kobiet w spółkach i na całą gospodarkę.
Równe traktowanie i równe szanse kobiet i mężczyzn to zasady zapisane w traktatach UE, a także w Europejskim filarze praw socjalnych proklamowanym przez Radę, Parlament Europejski i Komisję Europejską w 2017 r. - podkreśla komunikat Rady.
Państwa członkowskie mają dwa lata od wejścia w życie dyrektywy na przyjęcie wymaganych środków krajowych. Dyrektywa wejdzie w życie 20. dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, po tym jak zatwierdzi ją Parlament Europejski.
