REKLAMA

Ubezpieczyciele wciąż płacą miliony za wypadki sprzed lat. Warto sprawdzić, czy nie należy się nam odszkodowanie za "stare" zdarzenie

2022-11-27 06:00
publikacja
2022-11-27 06:00

Dane UFG wskazują, że nadal wiele wypłat z OC dotyczy szkód, które miały miejsce jeszcze przed 2008 r. Wyjaśniamy, dlaczego ubezpieczyciele płacą tak dużo za stare wypadki. 

Ubezpieczyciele wciąż płacą miliony za wypadki sprzed lat. Warto sprawdzić, czy nie należy się nam odszkodowanie za "stare" zdarzenie
Ubezpieczyciele wciąż płacą miliony za wypadki sprzed lat. Warto sprawdzić, czy nie należy się nam odszkodowanie za "stare" zdarzenie
fot. Marcin Szkodziński / / FORUM

Po sprawdzeniu kwartalnych danych, które podaje Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, można dostrzec ciekawą zależność. Mianowicie Biuletyn Informacyjny Ośrodka Informacji UFG wskazuje, że wypłaty z OC za szkody osobowe zaistniałe przed 3 sierpnia 2008 r. wciąż są dość częste. Według danych za II kw. 2022 roku takie wypłaty dotyczące „starych” szkód osobowych stanowiły 15,4% sumy świadczeń z OC kierowców za śmierć oraz uszkodzenia ciała w wypadkach. Rekord padł w latach 2015-16, kiedy analogiczne wyniki oscylowały na poziomie ponad 30%.

Rodzi się zatem pytanie, dlaczego rodzime zakłady ubezpieczeń wciąż wypłacają tak dużo świadczeń związanych z wypadkami drogowymi sprzed lat. Eksperci porównywarki ubezpieczeniowej Ubea.pl postanowili na nie odpowiedzieć. Jest to szczególnie ważne dla tych osób, które mogą jeszcze zgłaszać do zakładu ubezpieczeń roszczenia za szkody komunikacyjne sprzed wielu lat. 

Nowelizacja kodeksu cywilnego z 2008 roku kluczowa

Wśród blisko stu dotychczasowych nowelizacji kodeksu cywilnego (KC) znajdziemy takie, które były zarówno bardzo istotne, jak i mniej ważne. Zmiany KC z 3 sierpnia 2008 r. na pewno można uznać za kluczowe. W tym dniu zaczął bowiem obowiązywać artykuł 446 paragraf 4 kodeksu cywilnego. Wspomniany przepis mówi, że „sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę”.

Po zmianie przepisów pojawiły się wątpliwości, czy bliscy zmarłego mogą dochodzić podobnego zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z wypadku, który miał miejsce przed 3 sierpnia 2008 r. Warto zwrócić uwagę, że ustawa dodająca art. 446 par. 4 kodeksu cywilnego nie odpowiadała na tak zadane pytanie. „Kwestią czasu była zatem konieczność zajęcia odpowiedniego stanowiska przez Sąd Najwyższy” - mówi Andrzej Prajsnar, ekspert porównywarki ubezpieczeniowej Ubea.pl.   

Sąd Najwyższy pomógł wielu rodzinom ofiar wypadków 

W kilku dotychczasowych sporach prawnych dotyczących wypłat z OC ofiary wypadku drogowego oraz ich osoby najbliższe mogły liczyć na korzystne stanowisko Sądu Najwyższego. Sytuacja związana z zadośćuczynieniami dla krewnych za szkody sprzed 3 sierpnia 2008 r. nie stanowi wyjątku. Już 22 października 2010 roku Sąd Najwyższy podjął uchwałę o sygnaturze akt III CZP 76/10. Wskazuje ona, że zadośćuczynienie pieniężne dla najbliższego członka rodziny zmarłego za doznaną krzywdę powinno przysługiwać na podstawie bardziej ogólnego artykułu 448 kodeksu cywilnego, jeżeli śmierć była skutkiem niedozwolonego działania (deliktu) sprzed 3 sierpnia 2008 r.

Wspomniana uchwała SN była istotna nie tylko w kontekście wypadków drogowych. „Istnieje bowiem cały szereg sytuacji niezwiązanych z ruchem na drodze, w których bliscy zmarłego również mogą dochodzić roszczeń na podstawie przepisów kodeksu cywilnego” - zaznacza Paweł Kuczyński, prezes porównywarki ubezpieczeniowej Ubea.pl.  

Praktyka pokazała niestety, że pomimo podjęcia przez SN Uchwały z dnia 22 października 2010 roku wyroki sądów cywilnych w kwestii zadośćuczynienia dla krewnych za wypadki sprzed 3 sierpnia 2008 r. nadal były niejednolite. Sytuację poprawiła kolejna Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r. (III CZP 32/11), w której czytamy, że najbliższy członek rodziny zmarłego może otrzymać zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę na podstawie art. 448 KC (w związku z art. 24 par. 1 KC), jeśli śmierć nastąpiła przed 3 sierpnia 2008 r. wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. „Po uchwale SN z 2011 r. orzecznictwo ustabilizowało się już na tyle, że najważniejszy polski sąd odmówił podjęcia kolejnej uchwały na wniosek ówczesnego Rzecznika Ubezpieczonych (zobacz: Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2014 r., III CZP 2/14)” - dodaje Andrzej Prajsnar.  

W przypadku przestępstw szkoda przedawnia się długo 

Zakłady ubezpieczeniowe ostatecznie musiały zaakceptować argumentację Sądu Najwyższego, co oznaczało wzrost wartości wypłat z OC. Można przypuszczać, że dodatkowe koszty związane ze wzrostem sumy zadośćuczynień dla bliskich zmarłego po części były „przerzucane” na kierowców wykupujących obowiązkową ochronę. To uboczny efekt wszystkich rozstrzygnięć prawnych, które są korzystne dla ofiar wypadków oraz ich najbliższych. Ubezpieczyciele jeszcze dość długo będą musieli wypłacać zadośćuczynienia zgłaszającym się do nich krewnym ofiar wypadków sprzed 3 sierpnia 2008 r. „Kodeks cywilny informuje bowiem, że dla szkód wynikłych ze zbrodni lub występku okres przedawnienia roszczeń wynosi aż 20 lat od daty popełnienia przestępstwa” - przypomina Paweł Kuczyński.

Wspomniany dwudziestoletni termin obowiązuje bez względu na dzień, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Co ważne, bieg terminu przedawnienia przerywa np. każda czynność przed sądem. Dlatego rodzime sądy czasem rozpatrują jeszcze sprawy, których początek sięga lat 90. Powyższe zasady przedawnienia mają zastosowanie również do innych roszczeń za starsze szkody komunikacyjne niż tylko te dochodzone przez krewnych na podstawie art. 448 KC. „Można przypuszczać, że suma 54 mln zł, którą ubezpieczyciele wypłacili w II kw. 2022 r. za szkody osobowe sprzed 3 sierpnia 2008 r., dodatkowo obejmuje np. wieloletnie renty oraz samodzielne roszczenia ofiar (rannych) o wyższe świadczenia za cierpienie i koszty leczenia” - uważa Andrzej Prajsnar.

Pomoc eksperta prawnego w sądzie będzie nieodzowna

Osoby zainteresowane uzyskaniem świadczenia za stare szkody na podstawie opisywanych powyżej orzeczeń Sądu Najwyższego na pewno powinny skorzystać z pomocy prawnej. Powództwo bazujące na art. 448 KC jest bowiem nieco trudniejsze, gdyż wymaga wykazania zarówno więzi rodzinnych ze zmarłym, jak i więzi emocjonalnych oraz naruszenia dobra osobistego. Z drugiej strony łatwiejsze dochodzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 446 par. 4 kodeksu cywilnego zostało kodeksowo zastrzeżone tylko dla najbliższych członków rodziny zmarłego. Pojęcie najbliższych członków rodziny jest niestety dość nieostre i wzbudza kontrowersje.

„Można przypuszczać, że sąd oprócz formalnego pokrewieństwa weźmie pod uwagę także charakter relacji zmarłego z osobą domagającą się zadośćuczynienia (zobacz np. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2018 r. - VI ACa 2039/16)” - podsumowuje Paweł Kuczyński.

Źródło:
Tematy
Znajdź pracownika na Pracuj.pl już od 41,70 zł!

Znajdź pracownika na Pracuj.pl już od 41,70 zł!

Advertisement

Komentarze (0)

dodaj komentarz

Powiązane: Prawo dla każdego

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki