Surowce drożeją nie tylko przez wojnę w Iranie. Możliwe długotrwałe problemy

Wzrost cen na rynkach surowcowych wykracza poza skutki konfliktu w Iranie i wskazuje na poważniejsze ograniczenia strukturalne – wskazuje w swoim raporcie bank UniCredit. Oznacza to nowe wyzwania dla gospodarek, banków centralnych i inwestorów, zmuszonych do mierzenia się z presją inflacyjną.

Rynki surowcowe znów wysyłają sygnały ostrzegawcze. Chociaż rosnące ceny są w dużej mierze reakcją na eskalację konfliktu z Iranem, który zwiększa obawy o bezpieczeństwo i koszty globalnych przepływów handlowych, problem ma znacznie głębsze podłoże – wskazują analitycy UniCredit.

Wzrost cen odzwierciedla ich zdaniem również ograniczenia strukturalne. Lata niedoinwestowania, częstsze szoki klimatyczne oraz utrzymujące się napięcia geopolityczne doprowadziły do erozji wolnych mocy produkcyjnych oraz zmniejszenia elastyczności samej produkcji i transportu. W rezultacie globalne łańcuchy dostaw stały się mniej elastyczne w porównaniu do poprzednich cykli i są dużo bardziej podatne na zakłócenia.

„Biorąc pod uwagę ostatnie ruchy cen surowców, uważamy, że prawdopodobnie mamy do czynienia z przedłużającym się okresem zakłóceń cen surowców” – oceniają ekonomiści.

Drożeje niemal wszystko: od gazu po kwas siarkowy

Poniższy wykres przedstawia notowania indeksów surowcowych z punktem startowym na poziomie 100 pkt w 2015 r. Widać z niego, że obecny wzrost cen jest ponownie szeroko zakrojony i obejmuje niemal wszystkie kluczowe segmenty rynku.

Ropa i gaz drożeją w związku z wyższą premią za ryzyko geopolityczne (konflikt w Iranie), kurczącymi się mocami przewozowymi i rosnącymi kosztami ubezpieczeń. Podążają za nimi metale przemysłowe. Miedź jest wspierana przez ograniczoną podaż z kopalń, niskie zapasy oraz popyt związany z elektryfikacją. Z kolei za wzrostem cen aluminium i niklu stoją wysokie koszty energii oraz ograniczone moce przerobowe.

Ogromna presja widoczna jest również na rynku surowców chemicznych. Ceny kwasu siarkowego podskoczyły z powodu przerw w pracy hut, spadku produkcji ubocznej przy rafinacji metali oraz de facto zakazu eksportu wprowadzonego przez Chiny w maju 2026 r. Sytuację dodatkowo pogarszają ograniczone przepływy siarki z Bliskiego Wschodu. Cierpi także rynek nawozów – opóźnienia w dostawach zbiegają się z początkiem sezonu zasiewów na półkuli północnej, co rodzi potężne ryzyko dla plonów i utrzymuje rosnącą presję na ceny żywności.

Ból głowy banków centralnych i inwestorów

Obecna sytuacja rodzi istotne konsekwencje makroekonomiczne. Inflacja napędzana przez surowce różni się od cykli napędzanych popytem tym, że wprost podnosi koszty firm, ogranicza ich marże i uszczupla realne dochody gospodarstw domowych – wskazują eksperci.

Dla banków centralnych oznacza to powrót do trudnych dylematów – łagodna polityka wspierająca aktywność gospodarczą grozi ponownym rozbudzeniem presji inflacyjnej, podczas gdy zbyt restrykcyjne nastawienie mogłoby zaostrzyć nadchodzące spowolnienie wzrostu.

Warto zaznaczyć, że skutki szoków podażowych będą rozkładać się nierównomiernie. Europa pozostaje wysoce narażona na zawirowania ze względu na swój energochłonny przemysł oraz silne uzależnienie od importu metali. W uprzywilejowanej sytuacji znajdują się natomiast Stany Zjednoczone, które powinny być stosunkowo dobrze chronione dzięki własnej produkcji energii i zdywersyfikowanej bazie surowcowej.

Niska elastyczność podaży oznacza, że nawet umiarkowane wstrząsy mogą wywołać nieproporcjonalny i długotrwały wzrost cen, i to nawet w sytuacji osłabienia globalnego popytu. Presja kosztów utrzyma ryzyko inflacyjne na podwyższonym poziomie. Dla inwestorów zapowiada to znacznie trudniejszy okres, w którym jednoczesne poszukiwanie ochrony przed inflacją, ekspozycji na wzrost i korzyści z dywersyfikacji będzie stanowiło niezwykle wymagające wyzwanie.

Źródło: