Będzie powołany pełnomocnik rządu ds. programu SAFE, który jest elementem planu dozbrajania Europy. Projekt rozporządzenia w tej sprawie opublikowano na rządowej stronie. Pełnomocnik ma koordynować działania zmierzające do skorzystania z programu pożyczek, w którym Polsce przyznano blisko 44 mld euro.
Pełnomocnikiem rządu do spraw Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy („instrument SAFE”) ma być sekretarz albo podsekretarz stanu w kancelarii premiera, co - jak zaznaczono w uzasadnieniu projektu rozporządzenia - związane jest z koordynacyjną rolą KPRM w administracji rządowej.
Unijny program preferencyjnych pożyczek SAFE opiewa na 150 mld euro. Polsce przyznana została największa część z tej puli - 43,7 mld euro. Pożyczki w ramach SAFE, udzielane krajom UE, a zaciągane przez Komisję Europejską, będą gwarantowane unijnym budżetem. Środki będzie można przeznaczać zarówno na sprzęt wojskowy, jak i amunicję.
Program SAFE został ustanowiony w czasie polskiego przewodnictwa w Radzie UE, o co zabiegała polska prezydencja. Jest elementem planu dozbrajania Europy w związku m.in. z rozwijaniem potencjału militarnego przez Rosję.
Warunkiem uzyskania pomocy finansowej z programu SAFE jest złożenie do Komisji Europejskiej, do 30 listopada 2025 r., wniosku i planu inwestycji w europejskim przemyśle obronnym.
W uzasadnieniu dla powołania pełnomocnika rządu podkreślono, że działania zmierzające do skorzystania z programu SAFE wymagają nie tylko współpracy między ministerstwami, ale także „z innymi podmiotami sektora finansów publicznych (np. agencjami wykonawczymi) oraz podmiotami gospodarczymi – przede wszystkim przedsiębiorstwami sektora zbrojeniowego”.
Ponadto - podkreślono - niezbędne jest skoordynowanie „przygotowania propozycji zmian legislacyjnych oraz zmian w rządowych dokumentach strategicznych, kontaktów z Komisją Europejską, organizacjami międzynarodowymi oraz innymi państwami członkowskimi i Ukrainą”, a także ważna jest spójna promocja i komunikacja dotycząca programu SAFE.
Aby zapewnić efektywne wykonywanie tych działań, wymagających zaangażowania zarówno administracji publicznej jak i gospodarki, powołany ma zostać pełnomocnik rządu, który koordynował będzie przygotowania do skorzystania z pomocy finansowej w ramach programu SAFE jak i „właściwe wykorzystanie i rozliczenie tej pomocy”.
Według harmonogramu zamieszczonego na stronie KE kraje, które chcą skorzystać z preferencyjnych pożyczek w ramach SAFE mają dostarczyć krajowe plany inwestycji obronnych. W następnym kroku do stycznia 2026 r. Rada UE ma przyjąć decyzje wdrażające SAFE, a do lutego ma nastąpić negocjacja umów pożyczkowych na te inwestycje i uruchomienie prefinansowania. (PAP)
ero/ mok/ par/
