Kreml oznajmił we wtorek, że Rosja ma dużo metali ziem rzadkich i jest otwarta na współpracę z USA w ich wydobyciu. Według Władimira Putina chodzi też o złoża w Donbasie. Dzień wcześniej prezydent Donald Trump powiedział, że USA są bliskie zawarcia porozumienia z Ukrainą w sprawie tych surowców.
„Amerykanie potrzebują metali ziem rzadkich. My ich mamy dużo” – oświadczył rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow. „Mamy własne plany eksploatacji strategicznych zasobów, ale są tu całkiem duże możliwości współpracy” – oznajmił.
W poniedziałek rosyjski przywódca Władimir Putin powiedział w telewizji, że Rosja jest otwarta na wspólne projekty z partnerami, w tym amerykańskimi, dotyczące dostępu do jej surowców mineralnych, również na terenach okupowanych Ukrainy.
Prezydent USA Donald Trump zapowiedział zaś „duże transakcje dotyczące inwestycji gospodarczych z Rosją”. Amerykański prezydent oznajmił też w poniedziałek, że spodziewa się, iż USA podpiszą w tym tygodniu umowę z Ukrainą dotyczącą metali ziem rzadkich. „Wygląda na to, że jesteśmy już bardzo blisko” – oznajmił.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski nie zgodził się na forsowaną w ostatnich tygodniach przez Waszyngton umowę zakładającą przejęcie przez USA połowy dochodów z wydobycia ukraińskich zasobów naturalnych, w tym metali ziem rzadkich, jako rekompensaty za dotychczasową pomoc w wojnie obronnej z Rosją.
W projekcie USA nie było żadnych konkretnych gwarancji bezpieczeństwa dla Kijowa, które - zdaniem Zełenskiego - muszą być warunkiem porozumienia.
Trump zareagował złością na odmowę ukraińskiego przywódcy. Według mediów Waszyngton wywierał presję na Kijów w sprawie przyjęcia porozumienia, grożąc m.in. zablokowaniem ukraińskiemu wojsku dostępu do systemu łączności satelitarnej Starlink.
Metale ziem rzadkich to 17 pierwiastków, które są wykorzystywane do produkcji magnesów umożliwiających przetwarzanie energii w ruch pojazdów elektrycznych. Są też wykorzystywane w telefonach komórkowych, systemach rakietowych, turbinach wiatrowych i innym sprzęcie elektronicznym.
Mają one istotne znaczenie dla Stanów Zjednoczonych, gdyż globalny łańcuch dostaw tych metali zdominowały Chiny, największy producent metali ziem rzadkich na świecie. Brak kontroli nad zasobami tych surowców stanowi dla USA strategiczną słabość, którą od lat próbują zniwelować.
Ukraina posiada złoża 22 z 34 minerałów określanych przez Unię Europejską jako krytyczne, w tym niektóre metale ziem rzadkich. Znaczna część tych złóż znajduje się jednak na terytorium kontrolowanym obecnie przez Rosję.
Ukraina ma złoża metali ziem rzadkich takich jak: lantan i cer wykorzystywane w telewizorach i oświetleniu, neodym używany w turbinach wiatrowych i akumulatorach samochodów elektrycznych, a także erb i itr, mające liczne zastosowania, od energetyki nuklearnej po lasery. Według opracowania UE Ukraina ma też złoża skandu.
Rosja jest natomiast na piątym miejscu wśród państw mających najwięcej złóż metali ziem rzadkich - po Chinach, Brazylii, Indiach i Australii.(PAP)
mw/ akl/
