Szokowy scenariusz przedstawiony przez Ministerstwo Finansów w "Wieloletnich założeniach makroekonomicznych na lata 2026-2030” jest stosunkowo optymistyczny, zarówno w odniesieniu do skali szoku cen surowców energetycznych, jak i czasu trwania - oceniła Rada Fiskalna w opinii do założeń. Zaniżona ścieżka inflacji może prowadzić do zbyt optymistycznego założenia dotyczącego ścieżki stóp procentowych.
"Scenariusz makroekonomiczny oparto na założeniach sprzed wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie, mimo że prace nad dokumentem trwały jeszcze przez ponad miesiąc po rozpoczęciu konfliktu. W ocenie Rady Fiskalnej budzi to istotne wątpliwości co do realistyczności scenariusza bazowego oraz jego oparcia na najaktualniejszych dostępnych informacjach" - napisano w dokumencie.
"Założenia dodatkowego scenariusza szokowego mimo wszystko wydają się stosunkowo optymistyczne, zarówno w odniesieniu do skali szoku cen surowców energetycznych, jak i czasu trwania. W Wieloletnich założeniach makroekonomicznych słusznie wskazano, że niepewność wokół prezentowanego scenariusza makroekonomicznego jest relatywnie wysoka, a bilans czynników ryzyka negatywny" - dodano.
W Wieloletnich założeniach makroekonomicznych na lata 2026-2030 resort finansów założył, że wzrost PKB Polski w 2026 r. wyniesie 3,6 proc., a inflacja średnioroczna znajdzie się na poziomie 2,5 proc.; scenariusz ten nie uwzględnia jednak konsekwencji wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie.
W scenariuszu szokowym MF założył z kolei, że w 2026 r. wzrost PKB znajdzie się na poziomie 3,4 proc., a średnioroczna inflacja wyniesie 3,2 proc. - przy założeniu, że cena ropy Brent wyniesie w tym roku średnio 83 USD za baryłkę.
W dokumencie resort finansów wskazywał, że ewentualne uwzględnienie szoku energetycznego w scenariuszu bazowym będzie możliwe w lipcu, poprzez rewizję założeń przed opracowaniem projektu budżetu na 2027 r.
W ocenie Rady Fiskalnej, prognoza dynamiki PKB zawarta w Wieloletnich założeniach makroekonomicznych nie budzi zasadniczych zastrzeżeń na poziomie agregatu.
"Jest ona spójna z aktualnym konsensusem rynkowym, choć wyższa niż prezentowana przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Możliwość oceny struktury wzrostu pozostaje jednak ograniczona przez brak wystarczającego uzasadnienia wysokiej dynamiki inwestycji w 2027 r., brak wyróżnienia inwestycji publicznych i prywatnych oraz brak szczegółowych informacji o rozłożeniu w czasie dużych projektów publicznych, dostaw sprzętu wojskowego i wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności" - napisano.
Rada wskazuje, że wątpliwości budzą również założenia dotyczące eksportu i importu, w szczególności wobec nieaktualnych założeń dla strefy euro oraz braku informacji o importochłonności dużych inwestycji.
"Prognoza ścieżki inflacji jest w ocenie Rady Fiskalnej niedoszacowana, zwłaszcza na rok 2026 r. Wynika to zarówno z nieuwzględnienia szoku cen surowców energetycznych w scenariuszu bazowym, jak i zawartego w Wieloletnich założeniach makroekonomicznych stwierdzenia o istnieniu dodatniej luki produktowej" - napisano.
"Zaniżona ścieżka inflacji może także prowadzić do zbyt optymistycznego założenia dotyczącego ścieżki stóp procentowych i kosztu kapitału" - dodano.
Rada Fiskalna wskazuje, że zakres informacji fiskalnych prezentowanych w dokumencie jest niewystarczający, co utrudnia ocenę spójności scenariusza makroekonomicznego.
"W szczególności zakres informacyjny scenariusza makroekonomicznego nie jest zgodny z minimum wynikającym z art. 2 pkt. 9 o Ustawy o finansach publicznych. Brakuje ponadto założeń dotyczących przyszłej konsolidacji fiskalnej. W Wieloletnich założeniach makroekonomicznych nie określono precyzyjnie momentu wdrożenia działań sanacyjnych po przekroczeniu progu 55 proc. PKB przez państwowy dług publiczny ani zakresu tych działań" - napisano.
"Analiza ex post prognoz makroekonomicznych Ministerstwa Finansów z lat 2014-2024 wskazuje, że historyczne błędy tych prognoz są porównywalne lub niższe niż w przypadku pozostałych instytucji, a prognozy nie wykazują systematycznego obciążenia. Świadczy to pozytywnie o narzędziach analitycznych dotychczas wykorzystywanych do opracowania prognoz makroekonomicznych w MF" - dodano.
W dokumencie Rada Fiskalna przedstawiła szereg rekomendacji.
"Rada Fiskalna rekomenduje traktowanie scenariusza wzrostu cen ropy związanego z wojną na Bliskim Wschodzie, silniejszego niż ten rozważany w 'scenariuszu szokowym', jako bazowego" - napisano w dokumencie.
"(Rada rekomenduje) rewizję prognozy inflacji uwzględniającą skutki wojny na Bliskim Wschodzie oraz zawarte w Wieloletnich założeniach makroekonomicznych założenie kształtowania się tempa wzrostu PKB powyżej potencjalnego" - dodano.
Rada Fiskalna rekomenduje ponadto uzupełnienie uzasadnienia scenariusza o informacje pozwalające ocenić strukturę zakładanego wzrostu PKB, w szczególności nt. rozłożenia w czasie dużych inwestycji publicznych, wartości dostaw sprzętu wojskowego i wykorzystania środków z KPO.
"(Rada rekomenduje) rozszerzenie informacji o przewidywanym harmonogramie i zakresie działań konsolidacyjnych w trybie art. 86 Ustawy o finansach publicznych (tj. po przekroczeniu progu 55 proc. PKB przez państwowy dług publiczny), jak również innych reguł krajowych i unijnych" - napisano w dokumencie.
Rada Fiskalna rekomenduje ponadto uzupełnianie zakresu informacyjnego Wieloletnich założeń makroekonomicznych o zakładane w prognozie parametry polityki budżetowej, zgodnie z definicją scenariusza makroekonomicznego zawartą w Ustawie o finansach publicznych.
Rada rekomenduje też uzupełnianie Wieloletnich założeń makroekonomicznych o tempo wzrostu produkcji potencjalnej i lukę PKB, założenia demograficzne (w tym liczbę ludności i emerytów) oraz dynamikę zapasów. (PAP Biznes)
pat/ osz/
