REKLAMA

Polskie bastiony gotówki. 5 ciekawych faktów z najnowszego badania NBP

Michał Kisiel2021-05-21 15:00analityk Bankier.pl
publikacja
2021-05-21 15:00
Polskie bastiony gotówki. 5 ciekawych faktów z najnowszego badania NBP
Polskie bastiony gotówki. 5 ciekawych faktów z najnowszego badania NBP
fot. Andrzej Rostek / / Shutterstock

Stragan na targu, mały sklep i… Poczta Polska to „bastiony gotówki”. Z badania przeprowadzonego przez NBP wynika, że Polacy chętnie korzystają z płatności bezgotówkowych, ale są scenariusze, w których gotówka nadal zwycięża.

We wrześniu i październiku 2020 r. Narodowy Bank Polski przeprowadził kolejną edycję badania zwyczajów płatniczych Polaków. Tym razem przypadło ono na niecodzienny moment – pandemii COVID-19.

Badanie składało się z części ankietowej, po której respondenci zostali poproszeni o prowadzenie tzw. dzienniczka płatności. Odnotowywano w nim m.in. wykonywane w ciągu kolejnych 3 dni transakcje (z wyjątkiem opłacania rachunków notowanych również „wstecz”). Reprezentatywna próba losowa liczyła 1265 osób powyżej 15. roku życia.

Bank centralny opublikował właśnie skrócony raport, a pełne wyniki zostaną zaprezentowane na przełomie 2021 i 2022 r. Przypomnijmy, że NBP pracuje nad projektem Narodowej Strategii Bezpieczeństwa Gotówki, a w połowie kwietnia bank zaproponował wprowadzenie ustawowego obowiązku akceptowania płatności gotówkowych.

1. Najbardziej ubankowione są małe miasta

Wyniki badania przyniosły ze sobą nowy szacunek poziomu ubankowienia. 88,5 proc. respondentów posiadało co najmniej jeden rachunek bankowy lub rachunek płatniczy. Najwyższy odsetek odnotowano wśród mieszkańców małych miast (94 proc.), a nie dużych miejscowości (90,2 proc.).

fot. / / NBP

Stereotypom nie przeczą natomiast pozostałe zależności zaobserwowane w badaniu – odsetek posiadaczy rachunków rośnie wraz z poziomem wykształcenia. Jest najniższy w przypadku osób powyżej 64. roku życia.

2. Powyżej 50 zł karty na prowadzeniu

Gotówka dzierży pierwsze miejsce w kategorii formy płatności wykorzystanej chociażby raz w ciągu ostatniego roku. W wynikach badania dzienniczkowego widać jednak, jak prezentuje się miejsce pieniądza gotówkowego w codziennych transakcjach.

fot. / / NBP

W przypadku operacji na kwotę nieprzekraczającą 25 zł gotówka miała ponad 69-procentowy udział. W przedziale 25,01 zł do 50 zł ta forma płatności wygrywała jeszcze z kartami (52,7 proc.), ale w wyższych przedziałach wyraźnie im ustępowała. Warto podkreślić, że transakcje poniżej 50 zł to ilościowo ponad połowa wszystkich operacji wykonywanych przez badanych. Wartościowo odpowiadały one za 20,3 proc. odnotowanych transakcji.

3. Gotówka chętnie używana w usługach

NBP sprawdził także, gdzie były wykonywane transakcje respondentów i z jakich form płatności skorzystano w poszczególnych przypadkach. Pieniądz gotówkowy wygrywa przede wszystkim w usługach, a najwyższy odsetek takich transakcji (ilościowo) odnotowano w urzędach i poczcie (84,6 proc.).

fot. / / NBP

W handlu podobny udział transakcji gotówkowych zaobserwowano na targowiskach, straganach i w kioskach. Karty płatnicze zdecydowanie dominują natomiast na stacjach paliw (83,1 proc. transakcji).

4. W sieci karty płatnicze przegrywają z bezgotówkowymi konkurentami

O ile w transakcjach w fizycznym świecie liczą się wyłącznie gotówka i karty płatnicze (pozostałe formy w większości przypadków odpowiadały za mniej niż 1 proc. operacji), to w zakupach zdalnych prym wiodą przelewy. Kategoria ta obejmuje również tzw. pay-by-link (szybkie przelewy wewnętrzne zlecane w bankowości internetowej lub mobilnej) i odpowiada za ponad 2/3 wartości transakcji.

fot. / / NBP

Warte odnotowania są udziały schematu PayPal (11 proc. wartościowo), nieco tylko niższe niż kart płatniczych używanych bezpośrednio do opłacania zakupów (11,8 proc.).

5. Przy bankomacie rządzi tradycja

W badaniu zapytano o to, skąd respondenci pozyskali gotówkę. Odpowiedzi mogą zaskakiwać. Najpopularniejszym źródłem są bankomaty, ale za nimi znalazły się mniej oczekiwane wskazania – od rodziny i przyjaciół (12,2 proc. wypłat ilościowo) oraz z rezerw przechowywanych w domu (10 proc.). Cashback, czyli wypłata w punktach handlowych, jest nadal mniej popularny niż wizyta w oddziale lub na poczcie.

fot. / / NBP

NBP sprawdził także, jak realizowana jest wypłata w bankomacie. Tylko 1,3 proc. takich transakcji odbyło się za pomocą „zbliżenia”, a tyle samo przy użyciu aplikacji mobilnej (np. kodem BLIK). Zdecydowana większość badanych wybiera tradycyjny schemat – włożenie plastiku do urządzenia.

Źródło:
Michał Kisiel
Michał Kisiel
analityk Bankier.pl

Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z psychologią finansów, analizuje jak płacą i zadłużają się Polacy. Doktor nauk ekonomicznych, zwolennik idei społeczeństwa bez gotówki. Pomysłodawca finansowego eksperymentu "2 tygodnie bez portfela", w ramach którego banknoty i karty płatnicze zamienił na smartfona.

Tematy
Sprawdź jak zyskać z Kontem Jakie Chcę

Sprawdź jak zyskać z Kontem Jakie Chcę

Advertisement

Komentarze (11)

dodaj komentarz
carlito1
Coś ostatnio za dużo o wolności gotówkowej ..... Coś się kroi niedobrego
barysza51
Aby załapać się na drugą kadencję Glapa musi wypuścić banknot obiegowy z Kaczyńskim.
innowierca
Nie rozumiem czemu doktor-redaktor jest zwolennikiem spoleczenstwa bezgotowkowego.Jak redaktor nie lubi uzywac gotowki to niech nie uzywa i smartphonem sobie zawsze placi.Ja place gotowka i karta w tym stosunku 70% platnosci w sklepach gotowka i 30% karta wliczajac w te 30% wyplaty z bankomatu.
Gotowka jest jednym z najwygodniejszych
Nie rozumiem czemu doktor-redaktor jest zwolennikiem spoleczenstwa bezgotowkowego.Jak redaktor nie lubi uzywac gotowki to niech nie uzywa i smartphonem sobie zawsze placi.Ja place gotowka i karta w tym stosunku 70% platnosci w sklepach gotowka i 30% karta wliczajac w te 30% wyplaty z bankomatu.
Gotowka jest jednym z najwygodniejszych i odpornych na problemy infrastruktury sposobem platnosci.Moje hobby to cyfrowe technologie ale lubie tez zabytkowe przedmioty::)) Nie badzmy zwolennikami spoleczenstwa jakiegos tam , tylko niech spoleczenstwo bedzie zwolennikiem tego czego chce spoleczenstwo. Dodatkowo dlaczego bankowe algorytmy maja skanowac moje zakupowe przyzwyczajenia i nalogi i dokladnie wiedziec wszystko w 100% co kupilem np. Ile zjadam miesiecznie paczkow i ile piwa wypilem. Moja sprawa.
jas2
"Ja place gotowka i karta w tym stosunku 70% platnosci w sklepach gotowka i 30% karta wliczajac w te 30% wyplaty z bankomatu.
Gotowka jest jednym z najwygodniejszych i odpornych na problemy infrastruktury sposobem platnosci."

Najlepszy schemat, to pójście do bankomatu, wypłacenie gotówki, zapłacenie gotówką
"Ja place gotowka i karta w tym stosunku 70% platnosci w sklepach gotowka i 30% karta wliczajac w te 30% wyplaty z bankomatu.
Gotowka jest jednym z najwygodniejszych i odpornych na problemy infrastruktury sposobem platnosci."

Najlepszy schemat, to pójście do bankomatu, wypłacenie gotówki, zapłacenie gotówką w sklepie i pójście do wpłatomatu, aby wpłacić wydana w sklepie resztę.
innowierca odpowiada jas2
A tutaj kolega mnie zaciekawil. Staralem sie zrozumiec sens takiego posuniecia jak wplacanie reszty z zakupow do wplatomatu, ale niestety nie znalazlem uzasadnienia
logicznego dla tego typu posuniecia.
Istnieja natomiast bardzo dobre sposoby na zagospodarowanie reszty.
Banki kiedys oferowaly taka "fajna" usluge
A tutaj kolega mnie zaciekawil. Staralem sie zrozumiec sens takiego posuniecia jak wplacanie reszty z zakupow do wplatomatu, ale niestety nie znalazlem uzasadnienia
logicznego dla tego typu posuniecia.
Istnieja natomiast bardzo dobre sposoby na zagospodarowanie reszty.
Banki kiedys oferowaly taka "fajna" usluge ze podczas platnosci karta zaokraglaly kwote i te drobniaki ktorych brakowalo nam do pelnej sumy przesylaly na konto oszczednosciowe.Bylo to pomoc dla tych co nie umieja oszczedzac. Byl to super pomysl z tym ze mial jedna duza wade, bo te "zaskorniaki" pozostawaly w banku a powinny byc to tzw. zaskorniaki podreczne w razie czego, czyli te drobne oszczednosci powinnismy miec w domu. Dlatego mozna miec fajna puszke-skarbonke do ktorej wrzucamy kazdego dnia wieczorem po zakupach przykladowo monety 1, 2 i 5 PLN.(dodatkowa mala poduszka finansowa)
Sam tak robie. Juz po uplywie okolo roku w nasze skarbonce moze znalezc sie kwota za ktora mozna nabyc pralke albo tani telewizor. A co najwazniejsze kiedy na Bankierze jest komunikat zeby zaopatrzyc sie w gotowke na weekend bo awarie bankow to my juz nie musimy tracic na to czasu, bo pieniadze na sytuacje awaryjne sa pod reka. A juz samo trzymanie wszystkich pieniedzy razem z tym drobnym funduszem awaryjnym na tym samym koncie he he he to juz chyba braku logiki i nie muszec tlumaczyc, bo to jak trzymanie zapasowego kluczyka do kasetki zamknietego w kasetce he he Niestety bankowi finanansowi spin-doctorzy chca likwidacji gotowki a tym samym zaistnienia sytuacji gdzie sytuacja jednej strony moze byc porownywalna do stanu osoby ubezwlasnowolnionej gdzie ktos inny decyduje na jakich zasadach masz dostep do pieniedzy. Utrata mozliwosci.
jasiek2017
99% moich płatności to gotówka i tak zostanie.
pstrzezek
to i tak dobrze że odszedłeś od barteru, zawsze to jakiś progres
innowierca odpowiada pstrzezek
Mysle ze po likwidacji gotowki barter w jakiejs skali wroci. Powstana zapewne platformy internetowe ulatwiajace wymiane przedmiotow ktore oczywiscie beda pobierac prowizje.Jak zwykle co za tym idzie rozwinie sie szara strefa barterowa ::))
barysza51 odpowiada pstrzezek
Zakładasz, że Jasiek wie co to jest barter.
jas2
"99% moich płatności to gotówka i tak zostanie."

Staraj się o rentę inwalidzką. Dostaniesz bez problemu.

Powiązane: Wojna z gotówką

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki