W poniedziałek w południe rozpoczęło się posiedzenie sejmowej komisji śledczej ds. Pegasusa, która ma wybrać swoich doradców, złożyć wnioski dowodowe i ustalić pierwszą listę świadków.
Szefowa komisji Magdalena Sroka (PSL-TD) powiedziała PAP, że podczas posiedzenia komisja wybierze doradców, złoży wnioski dowodowe, ustali pierwszą listę świadków, a ona sama zaprezentuje plan pracy.
Potwierdziła, że jednymi z pierwszych osób, które mają być wezwane przed komisję będą: były minister sprawiedliwości i prokurator generalny Zbigniew Ziobro, była premier Beata Szydło, były szef MSWiA i Minister Koordynator Służb Specjalnych Mariusz Kamiński oraz sekretarz Kolegium do Spraw Służb Specjalnych, były wiceszef MSWiA Maciej Wąsik.
Według Sroki termin drugiego posiedzenia komisji, podczas którego przesłuchani zostaną pierwsi świadkowie będzie uzależniony od czasu przekazania komisji dokumentów przez NIK i resorty. "Chcemy opierać się o konkrety, a nie o to, co zostało powiedziane w przestrzeni publicznej” – dodała. "Wszystkim zależy na tym, by komisja rozpoczęła prace jak najszybciej, dlatego drugie posiedzenie komisji powinno odbyć się w terminie nie dłuższym niż 2-3 tygodnie od pierwszego” - dodała.
Komisja śledcza ds. Pegasusa ma zbadać legalność, prawidłowość i celowość czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych z wykorzystaniem tego oprogramowania m.in. przez rząd, służby specjalne i policję w okresie od 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r. Komisja ma też ustalić, kto był odpowiedzialny za zakup Pegasusa i podobnych narzędzi dla polskich władz. Będzie również badała, czy działania operacyjno-rozpoznawcze prowadzone z wykorzystanie Pegasusa wobec polskich obywateli były legalne, prawidłowe i celowe.
Pracami komisji kieruje Magdalena Sroka (PSL-TD). Wiceszefami komisji są Marcin Bosacki (KO), Paweł Śliz (Polska 2050-TD), Tomasz Trela (Lewica) i Przemysław Wipler (Konfederacja). Zasiadają w niej również Mariusz Gosek (PiS), Sebastian Łukaszewicz (PiS), Marcin Przydacz (PiS), Joanna Kluzik-Rostkowska (KO), Jacek Ozdoba (PiS) i Witold Zembaczyński (KO).
Kto mógł być podsłuchiwany?
Podczas obrad padła lista tych, którzy mogli być inwiligowani. Wymieniono takie nazwiska: Adam Hoffman, Andrzej Długosz, Andrzej Malinowski, Dawid Jackiewicz, Ewa Wrzosek, Grzegorz Napieralski, Jacek Karnowski, Katarzyna Kaczmarek, Krzysztof Brejza, Magdalena Łośko, Mariusz Antoni Kamiński i Sławomir Nowak, Michał Kołodziejczak, Paweł Tamborski, Roman Giertych, Ryszard Brejza, Tomasz Szwajgiert, Waldemar Skrzypczak.
Powołano pierwszych świadków
Komisja śledcza ds. Pegasusa powołała na świadków m.in. Jarosława Kaczyńskiego, Beatę Szydło, Macieja Wąsika, Zbigniewa Ziobrę, Krzysztofa Brejzę, Mariusza Kamińskiego, Mariana Banasia.
Wiemy, że najważniejsze decyzje zapadały na Nowogrodzkiej, dlatego chcemy, by Jarosław Kaczyński zeznał pod przysięgą, co wie o Pegasusie – powiedziała w poniedziałek po pierwszym posiedzeniu komisji ds. Pegasusa przewodnicząca komisji Magdalena Sroka (PSL-TD).
Złożono wnioski dowodowe
Wnioski złożono w imieniu posłów: Magdaleny Sroki (PSL-TD), Tomasza Treli (Lewica), Pawła Śliza (Polska 2050-TD), Marcina Bosackiego (KO), Joanny Kluzik-Rostowskiej (KO), Witolda Zembaczyńskiego (KO).
Pierwszy wniosek, przedstawiony przez Srokę, skierowano do KPRM. „Pierwszy wniosek dowodowy, jako grupa posłów, składamy do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (…) o niezwłoczne przedstawienie dokumentów jawnych, jak i niejawnych dot. ustaleń na temat zakupu systemu Pegasus, a także udzielenie pisemnych wyjaśnień w związku ze szczytem premierów państw Grupy Wyszehradzkiej z premierem Izraela Benjaminem Netanjahu w Budapeszcie 19. 07. 2017 r. W szczególności dokumentów obejmujących informacje dot. delegacji polskiej z uwzględnieniem przedstawicieli przedsiębiorców” – oświadczyła szefowa komisji.
Jak dodała, drugi punkt kierowanego do KPRM wniosku dotyczy dokumentów obejmujących informacje ze wszystkich spotkań, które odbyły się z przedstawicielami polskiej delegacji podczas szczytu premierów w Budapeszcie oraz dokumentów obejmujących informacje o wszystkich ustaleniach ze szczytu premierów.
Drugi wniosek posłowie komisji z koalicji 15 października skierowali do ministra koordynatora służb specjalnych w celu przedstawienia dokumentów w zakresie stosowania oprogramowania Pegasus lub innego podobnego oprogramowania. Kolejne wnioski złożono m.in. do szefów ABW, AW, CBA, SKW, SWW oraz do Prokuratora Generalnego i Najwyższej Izby Kontroli. Złożono również wnioski do resortów: sprawiedliwości, spraw zagranicznych, obrony narodowej, finansów oraz spraw wewnętrznych i administracji.
Wnioski dowodowe złożono też do Sądu Okręgowego w Warszawie, Prokuratury Okręgowej w Ostrowie Wielkopolskim, Prokuratury Okręgowej w Gdańsku, Sądu Okręgowego w Bydgoszczy oraz Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu.
Oprócz tego, wnioski skierowano do szefa Kancelarii Senatu, firmy Matic S.A., Parlamentu Europejskiego, ośrodka badawczego Citizen Lab, fundacji Panaoptykon i Helsińskiej Fundacja Praw Człowieka. Wszystkie wnioski zostały przyjęte przez komisję w drodze głosowania.
Opinie polityków
"Wszyscy zostaliśmy okłamani przez PiS, który początkowo próbował wyprzeć się jakoby miał kupić system Pegasus, mówiąc, że jest to koń ze skrzydłami. Dzisiaj chyba nikt nie ma wątpliwości, że Pegasus to system, który był stosowany przez polskie służby" - dodała Sroka.
Wiceszef komisji Marcin Bosacki (KO) przekazał, że komisja będzie działać dwutorowo. Podkreślił, że należy zbadać "zakup Pegasusa z Funduszu Sprawiedliwości, czyli funduszu, który miał służyć pomocy ofiarom przestępstw". "Po drugie musimy zbadać, kto podejmował decyzje i na jakich zasadach, co do osób, które inwigilowano" - dodał.
Zapytany o to, kto powinien zostać przesłuchany jako pierwszy przyznał, że komisji zależy na przesłuchaniu byłego szefa MSWiA Mariusza Kamińskiego, ale "najpierw powinien być przesłuchany (b.szefa CBA) Ernest Bejda, który powie nam o roli swoich szefów". Dodał, że wezwany przed komisję powinien "być może zostać też Jarosław Kaczyński, jako wicepremier ds. bezpieczeństwa w części okresu, który badamy". Jego zdaniem Kaczyński "z całą pewnością powinien mieć wiedzę na ten temat".
Mariusz Gosek (PiS), który zasiada w komisji ocenił, że "trzeba wyjaśnić przede wszystkim jak działało państwo Donalda Tuska i służby w tym zakresie z lat 2007-2015". "Mam nadzieję, że nie będzie to taka komisja, gdzie będzie nam odbierano głos i że będziemy mogli przedstawić wszystkie fakty, bo Polacy zasługują, żeby je poznać" - dodał.
"Nie wierzę w to, że jakikolwiek funkcjonariusz podjąłby się działania bez podstawy prawnej, tym bardziej wobec polityka ówczesnej opozycji" - stwierdził Jacek Ozdoba (PiS), który również zasiada w komisji. "Mogę państwa zapewnić, ze jeżeli cokolwiek będzie wskazywało na to, że były obóz rządzący dokonywał jakiś niewłaściwych kroków to na pewno państwo się o tym dowiecie" - zapewnił.
"Ktoś coś słyszał, ktoś coś powiedział i na tej podstawie się dzisiaj członkowie komisji wypowiadają. Nikt z nas nie miał dostępu do dokumentów, to jakim cudem są dziś wyadawane werdykty czy i kto był podsłuchiwany" - dodał. (PAP)
Przyjęto plan pracy
Komisja śledcza ds. Pegasusa przyjęła w poniedziałek przedstawiony przez przewodniczącą komisji Magdalenę Srokę (PSL-TD) plan pracy. Zawiera on m.in. ustalenie tożsamości osób odpowiedzialnych za zakup oprogramowania Pegasus lub podobnego oraz ustalenie tożsamości osób inwigilowanych oprogramowaniem.
W poniedziałek, podczas pierwszego posiedzenia komisji śledczej ds. Pegasusa, Sroka przedstawiła plan pracy komisji. Według niej, jest to najważniejsza komisja śledcza w obecnej kadencji Sejmu.
Pierwszym punktem, który obejmie działanie komisji będzie ujawnienie możliwości inwigilacyjnych oprogramowania Pegasus lub podobnego oraz zbadanie i ocena legalności, prawidłowości oraz celowości zakupu oprogramowania Pegasus lub podobnego.
Następnie komisja ma ustalić tożsamość osób odpowiedzialnych za zakup oprogramowania Pegasus lub podobnego. "Ten, kto podjął decyzję o zakupie takiego systemu powinien zadbać o to, aby stosowne dostosować przepisy i normy prawne, tak aby służby w Polsce mogły legalnie korzystać z tego typu oprogramowania" - powiedziała Sroka.
Trzeci punkt pracy to zbadanie i ocena legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych wykonywanych przy wykorzystywaniu programu Pegasus.
Jako kolejne Sroka wymieniła ustalenie liczby czynności operacyjno-rozpoznawczych zrealizowanych wobec obywateli, w następstwie decyzji i pod wpływem członków Rady Ministrów oraz ustalenie tożsamości osób, wobec których zostały podjęte czynności operacyjne z wykorzystaniem oprogramowania Pegasus.
Komisja ma też ustalić, czy miały miejsce przypadki naruszenia lub nadużycia prawa lub podstaw faktycznych stosowania czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych na polecenie, za zgodą lub wiedzą członków Rady Ministrów
Jako kolejne komisja ustali tożsamość osób, spośród członków Rady Ministrów, prokuratury, służb specjalnych, policji oraz organów powołanych do ścigania przestępstw, które dopuściły do ewentualnego, nielegalnego ujawnienia danych na temat zainteresowań polskich służb specjalnych obcym wywiadom. "Czy system działał bez akredytacji, bez odpowiednich dopuszczeń - to również jest bardzo poważna kwestia, która mogła narazić na niebezpieczeństwo interes państwa" - powiedziała szefowa komisji.
Ostatnim punktem będzie ustalenie tożsamości osób, wśród Rady Ministrów, prokuratury, służb specjalnych, policji oraz organów powołanych do ścigania przestępstw, które dopuściły się nielegalnego ujawnienia danych z kontroli operacyjnej mediom. Sroka podkreśliła, że samo ujawnienie danych z kontroli operacyjnej jest przestępstwem.
Plan pracy przedstawiony przez Srokę został przyjęty przez członków komisji. (PAP)
Autorki: Delfina Al Shehabi, Daria Al Shehabi
Autorki: Daria Al Shehabi, Delfina Al Shehabi
dsk/ del/ par/
