Jeden z kluczowych wniosków jaki towarzyszył dyskusjom panelowym w ramach 34. edycji Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach dotyczył tego, że zapewnienie kompleksowego finansowania modernizacji armii stało się jednym z najważniejszych wyzwań ekonomicznych XXI wieku. Wymaga ono pełnej synergii instytucji państwowych, na które odpowiedzią w krajowych warunkach jest inicjatywa Team Poland, która w Kielcach przedstawiła swoją kompleksową ofertę dla przedsiębiorców z sektora zbrojeniowego i technologii podwójnego zastosowania dotyczącą wsparcie na każdym etapie – od wczesnego finansowania innowacji po zagraniczną ekspansję kapitałową.
Podczas 34. Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego (MSPO) w Kielcach wyraźnie wybrzmiało, że rekordowe nakłady na obronność – sięgające w Polsce w 2026 roku ponad 200 miliardów złotych, co stanowi historyczne 4,81% PKB – nie mogą być traktowane wyłącznie jako obciążający budżet koszt. Państwo odgrywa rolę architekta systemowego wsparcia, którego zadaniem jest przekształcenie wydatków militarnych w impuls rozwojowy dla rodzimej gospodarki i przemysłu wysokich technologii. Odpowiadając na te wyzwania, na targach MSPO w Kielcach swoją ofertę przedstawiła inicjatywa Team Poland, zrzeszająca kluczowe instytucje wspierające rozwój.
Tworzące ją Polski Fundusz Rozwoju (PFR), Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych (KUKE), Polska Agencja Inwestycji i Handlu (PAIH), Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) oraz Agencja Rozwoju Przemysłu (ARP), zaprezentowały podczas kieleckich targów wspólny mandat operacyjny oparty na formule „Sześć instytucji, jedna oferta”.
Wspólna strefa wystawiennicza, scena Team Poland oraz zorganizowane we współpracy z redakcjami Pulsu Biznesu i Bankier.pl i studio pozwoliły na stworzenie platformy dialogu pomiędzy szefami instytucji rozwoju, kadrą dowódczą Sił Zbrojnych RP, Ministerstwem Obrony Narodowej oraz prywatnymi i państwowymi firmami oferujących rozwiązania podwójnego zastosowania. Głównym przesłaniem obecności pod hasłem „Kapitał na rozwój, nowe rynki i profesjonalne doradztwo” było zaoferowanie przedsiębiorstwom szerokiej ścieżki wzrostu: od wczesnych faz badawczo-rozwojowych i kapitału zalążkowego, poprzez zabezpieczenie gruntów i infrastruktury przemysłowej, aż po kredytowanie wielkich projektów, jak budowa fabryki, gwarancje skarbowe oraz ekspansja eksportowa na rynki zagraniczne.
Finansowanie bezpieczeństwa
Tematyka finansowania dominowała w prezentacjach strefy Team Poland, pokazując wielowarstwową architekturę pozyskiwania kapitału. Kluczowym filarem operacyjnym pozostaje Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych w BGK, zasilany między innymi gigantycznymi środkami z unijnego programu SAFE w wysokości 43 miliardów euro, co pozwala na sprawną realizację zagranicznych i krajowych kontraktów zbrojeniowych.
Ogromne zainteresowanie wzbudził prezentowany na targach Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności o wartości 23,7 miliarda złotych ze środków KPO, obejmujący 16 miliardów złotych na preferencyjne pożyczki BGK m.in. dla samorządów i kolei oraz 7 miliardów złotych na bezpośrednie wejścia kapitałowe realizowane przez spółkę celową Chrobry S.A. Oferta instytucjonalna została uzupełniona o program STEP w PARP ze wsparciem od 10 do 140 milionów złotych na technologie krytyczne, fundusz PFR Deep Tech o wartości 600 milionów złotych na inwestycje venture capital oraz szeroką ofertę pożyczkową, gwarancyjną (w tym InvestEU) i leasingową ze strony ARP oraz BGK Vinci.
PFR wskazywał na udany model zaangażowania kapitałowego w spółkach dojrzałych – fundusz posiada 26,44% akcji Grupy WB, największego prywatnego koncernu zbrojeniowego w kraju, co zapewnia spółce stabilność kapitałową przy zachowaniu dynamiki rozwoju i elastyczności decyzyjnej. Na przykładzie wehikułu Vinci S.A. i jego inwestycji w Sybilla Technologies zaprezentowano z kolei model finansowania krajowych technologii kosmicznych i optoelektronicznych zdolnych do globalnej ekspansji na rynkach obronnych.
Ale nie tylko o pieniądzach rozmawiano. Podawano także przykłady zmian w prawie, które ułatwiają inwestowanie w branże obronną. Dzięki jednej z nich od lipca 2025 roku branża została włączona do wsparcia w ramach specjalnych stref ekonomicznych, co pozwala firmom korzystać z wieloletnich zwolnień podatkowych na reinwestycje technologiczne. Z kolei przyjęte przez Radę Ministrów przepisy wprowadziły do porządku prawnego klauzulę „interesu obronności”, redefiniując mandat Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych, który dotychczas wykluczał gwarancję dostaw na rzecz Wojska Polskiego.
Local content, ale też local value
Podczas paneli i debat w strefie Team Poland wielokrotnie podkreślano, że budowanie odporności kraju wymaga konsekwentnego zwiększania udziału rodzimego przemysłu (local content). Jako flagowy przykład podawano kompleksową modernizację Marynarki Wojennej, w tym budowę fregat programu Miecznik (na czele z wodowaną fregatą Wicher), niszczycieli min Kormoran, okrętów rozpoznawczych Delfin czy pozyskanie okrętów podwodnych w programie Orka.
Przedstawiciele PGZ Stoczni Wojennej, firmy Enamor oraz CTM wskazywali, że choć ciężkie silniki czy licencje pochodzą polskie podmioty budują kluczowe kompetencje w obszarze oprogramowania, integracji systemów oraz zaawansowanego uzbrojenia od partnerów zagranicznych, to. Zwrócono uwagę na potężny efekt mnożnikowy – jedno miejsce pracy w stoczni generuje dziesięć etatów w otoczeniu biznesowym – oraz na fakt, że prawdziwy zysk polega na wieloletnim utrzymaniu i modernizacji sprzętu.
W trakcie kluczowej debaty poświęconej problematyce local content, paneliści zdefiniowali zjawisko pozornej polonizacji. Eksperci dowodzili, że zakup nowoczesnego sprzętu zagranicznego bez transferu kodów źródłowych, dokumentacji serwisowej i praw do modyfikacji generuje wielomiliardowe koszty w 30-letnim cyklu życia wyrobów. Pojęcie wkładu krajowego należy rozszerzyć do formuły local value, obejmującej polski przemysł, kadry inżynieryjne oraz zaplecze naukowo-badawcze. Uczestnicy dyskusji zaapelowali, aby instytucje z grupy Team Poland uzależniały poziom preferencji finansowych od rzeczywistego udziału polskich poddostawców w projektach modernizacyjnych.
Kompetencje biznesowe i cyfrowe wyzwania
Niezwykle szczera dyskusja przetoczyła się podczas panelu „Mamy kapitał. Gdzie jest startupowy czempion dual-use?”, poświęconego barierom komercjalizacji innowacji. Eksperci doszli do gorzkiej konkluzji: w Polsce nie brakuje ani środków finansowych, ani wybitnych kompetencji inżynieryjnych na światowym poziomie. Główną ścianą okazuje się brak wiedzy biznesowej po stronie młodych spółek oraz niezwykle skomplikowane i zamknięte procedury zakupowe wojska. Jako remedium wskazano strategię dual-use, polegającą na budowaniu produktów w oparciu o rynek komercyjny – co zapewnia bieżące przychody i stabilność finansową – przy jednoczesnym projektowaniu rozwiązań z myślą o ich natychmiastowym wykorzystaniu w sytuacjach zagrożenia obronnego.
Ważnym tematem poruszanym na scenie Team Poland było wdrażanie nowoczesnych technologii cyfrowych do sił zbrojnych, w tym wykorzystanie obrazowania Ziemi dostarczanego przez Polską Agencję Kosmiczną oraz potencjału sztucznej inteligencji, która staje się absolutnie niezbędna przy rosnącej lawinowo liczbie ataków w cyberprzestrzeni. Zwrócono uwagę na sztywność procedur zamówień publicznych, które tradycyjnie faworyzują dostawy sprzętu materialnego, nie radząc sobie z ciągłymi aktualizacjami kodu, oprogramowaniem autonomicznym i chmurami obliczeniowymi.
Realne działania i nowe umowy
Wymiernym rezultatem obecności Team Poland na 34. MSPO było podpisanie szeregu strategicznych porozumień zacieśniających współpracę sektorów publicznego, naukowego i prywatnego. Najważniejszą umowę parafowały Polski Fundusz Rozwoju i Ministerstwo Obrony Narodowej reprezentowane przez wiceprezesa Mikołaja Raczyńskiego i wiceministra Cezarego Tomczyka. Stronami porozumienia zostały także Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna oraz Krakowski Park Technologiczny. Umowa rozszerzyła inicjatywę IDA (Investments and Dual-use tech Adaptation), która tworzy dla innowatorów bezpośrednią ścieżkę od pomysłu do wojskowych wdrożeń.
Najważniejszą transakcją o charakterze fuzji i przejęć ogłoszoną w przestrzeni Team Poland było podpisanie umowy inwestycyjnej przez notowaną na GPW spółkę Arlen S.A. Polski producent odzieży ochronnej i mundurów nabył pakiet kontrolny akcji w czeskim przedsiębiorstwie Prabos ze Slavičína – wiodącym środkowoeuropejskim wytwórcy profesjonalnego obuwia wojskowego i taktycznego. Zawarcie tej transakcji w obecności przedstawicieli Team Poland stało się praktycznym dowodem na realność międzynarodowej ekspansji kapitałowej rodzimego biznesu wspieranej przez państwowe agencje rozwoju.
Pełen pakiet na rzecz bezpieczeństwa od Team Poland
Tegoroczny Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego pokazał, że w polskiej polityce nastąpiła zasadnicza reorientacja paradygmatu rozwojowego. Przemysł zbrojeniowy przestał być traktowany wyłącznie w kategoriach resortowego kosztu obciążającego finanse publiczne, a zaczął być postrzegany jako koło zamachowe innowacyjności, reindustrializacji i ekspansji międzynarodowej.
Zintegrowanie instrumentów ARP, BGK, KUKE, PAIH, PARP i PFR po szyldem Team Poland zamknęło lukę
strukturalną w obsłudze przedsiębiorstw
