Prawie 6 tys. uczestników, blisko 131 tys. transakcji i 170 mln wirtualnych złotych obrotu – tak w liczbach wygląda tegoroczna edycja konkursu Wakacje na Giełdzie. Choć zwycięzca osiągnął niemal 48-procentową stopę zwrotu, średni zysk uczestników, którzy zakończyli grę na plusie, wyniósł około 3,5 proc. Dlaczego podczas giełdowej hossy większości inwestorów nie udało się pokonać indeksów?
O strategiach, ryzyku i psychologii inwestowania opowiada w studiu Bankier.tv Maciej Krzysztoszek, rzecznik Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.
Tegoroczna edycja konkursu trwała siedem tygodni i jeden dzień. W tym czasie główne indeksy warszawskiej giełdy wyraźnie rosły i ustanawiały historyczne rekordy. WIG zyskał nieco ponad 7 proc., a WIG20 około 6,7 proc. Dobra koniunktura sprzyjała uczestnikom, ale – jak pokazują wyniki – sama hossa nie gwarantowała sukcesu.
– Inwestowanie na rynku kapitałowym nie gwarantuje zysku. Ale dzięki temu, że możemy inwestować na wirtualnym „żywym organizmie”, uczestnicy mogli się o tym przekonać bez ryzykowania własnych pieniędzy – podkreśla Maciej Krzysztoszek.
Dlaczego średni dodatni wynik uczestników był niższy niż wzrost najważniejszych indeksów? Jakie strategie przyniosły laureatom kilkudziesięcioprocentowe stopy zwrotu i dlaczego nawet wirtualne straty wywołują prawdziwy stres? Zapraszamy do obejrzenia całej rozmowy.
Prawie 48 proc. zysku. Zwycięzca zmienił strategię w trakcie konkursu
Najlepszy uczestnik konkursu osiągnął stopę zwrotu na poziomie blisko 48 proc. Początkowo inwestował w akcje polskich spółek, ale później przeniósł znaczną część portfela do instrumentów opartych na kryptowalutach. Elastyczność i gotowość do zmiany strategii okazały się w jego przypadku kluczowe.
Inną drogę wybrali zdobywcy kolejnych miejsc. Dwóch laureatów skoncentrowało kapitał na akcjach jednej spółki – XTB. Było to podejście znacznie mniej zdywersyfikowane, które w realnym inwestowaniu oznaczałoby podjęcie wysokiego ryzyka.
– To są pewnego rodzaju strategie, ale nie rozwiązania zero-jedynkowe, które można po prostu przekopiować. Konkurs trwał niecałe dwa miesiące, dlatego wymuszał szybsze decyzje i wywierał większą presję niż inwestowanie długoterminowe – zaznacza rzecznik GPW.
Indeksy rosły szybciej niż przeciętny zysk uczestników
Mimo bardzo dobrej sytuacji na warszawskiej giełdzie średnia stopa zwrotu wśród uczestników, którzy zakończyli konkurs z dodatnim wynikiem, wyniosła około 3,5 proc., czyli mniej więcej 700 zł na rachunku konkursowym. Było to wyraźnie mniej niż wzrost WIG-u i WIG20 w tym samym okresie.
To jeden z najbardziej interesujących wniosków płynących z tegorocznej edycji. Nawet podczas hossy wybór konkretnych spółek, moment zawarcia transakcji, przyjęta strategia oraz emocje mogą sprawić, że inwestor osiągnie wynik słabszy od szerokiego rynku.
– Dobra koniunktura mogła sprzyjać lepszym rezultatom, ale wyniki uczestników były różne. Część osiągnęła zyski, a część traciła. To pokazuje, że sytuacja rynkowa nie zawsze przekłada się automatycznie na wynik konkretnego portfela – mówi Maciej Krzysztoszek.
ETF z dźwignią dał 40 proc., choć Nasdaq tracił
Po raz pierwszy w konkursie pojawił się osobny ranking portfeli ETF. Jego zwycięzca osiągnął około 40-procentową stopę zwrotu, inwestując w lewarowane ETF-y powiązane z indeksem Nasdaq 100. Co ciekawe, sam indeks w okresie trwania konkursu stracił około 1 proc.
Ten wynik pokazuje zarówno możliwości, jak i ryzyko związane z wykorzystywaniem dźwigni finansowej. Może ona zwielokrotnić zysk, ale w przypadku niekorzystnego ruchu rynku równie szybko zwiększa skalę straty.
ETF-y zyskują popularność także poza konkursem. Pozwalają inwestować w cały indeks, branżę, grupę spółek, surowce lub inne aktywa bez konieczności samodzielnego wybierania pojedynczych firm. Nie oznacza to jednak, że każdy fundusz tego typu jest prostym i bezpiecznym produktem – szczególnie gdy wykorzystuje mechanizm dźwigni.
Wirtualne pieniądze, prawdziwe emocje
Jednym z najważniejszych wątków rozmowy jest psychologia inwestowania. Choć uczestnicy obracali wirtualnymi środkami, podejmowanym decyzjom towarzyszyły prawdziwe emocje: stres, chęć szybkiego odrobienia strat, presja związana z pozycją w rankingu oraz pokusa podjęcia większego ryzyka.
– Psychologicznie czujemy, że ponosimy stratę albo osiągamy zysk. To przekłada się na świadomość decyzji, które podejmujemy – wyjaśnia rzecznik GPW.
Konkurs pozwalał więc nie tylko sprawdzić znajomość instrumentów finansowych, lecz także obserwować własne reakcje. Uczestnicy mogli przekonać się, czy potrafią zachować przyjętą strategię, czy pod wpływem presji zaczynają podejmować coraz bardziej ryzykowne decyzje.
Zdaniem Macieja Krzysztoszka największą wartością takich projektów jest możliwość poznania dwóch perspektyw jednocześnie: potencjalnego zysku oraz ryzyka potrzebnego do jego osiągnięcia. Dopiero zrozumienie relacji między nimi pozwala świadomie poruszać się po rynku kapitałowym.
Czy niemal 48-procentowy wynik zwycięzcy można byłoby powtórzyć, inwestując prawdziwe pieniądze? Dlaczego podczas hossy przeciętny uczestnik nie pokonał indeksów? Czego konkurs może nauczyć nie tylko początkujących, lecz także doświadczonych inwestorów? Zapraszamy do obejrzenia całej rozmowy z Maciejem Krzysztoszkiem.
Finał konkursu Wakacje na Giełdzie odbędzie się 15 września na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Podczas wydarzenia zostaną nagrodzeni najlepsi uczestnicy. W programie znalazła się również debata „OKI, inwestorzy i emitenci. Czy polską giełdę czeka nowe otwarcie?”.
Wakacje na Giełdzie to wspólny projekt Bankier.pl i Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.
