Rozszerzenie dostępu do gotówki, ochrona przed pomyłkami w przelewach i skutkami oszustw płatniczych – oto tylko niektóre nowości wykuwającego się pakietu regulacji płatniczych. Szykuje się największa zmiana od czasu dyrektywy PSD2.
27 listopada 2025 r. Rada Europejska i Parlament Europejski ogłosiły wstępne porozumienie polityczne w sprawie unijnego pakietu płatniczego. To kolejny krok na drodze do zmodernizowania przepisów, które stanowią fundament działania rynku płatności. Przypomnijmy, że PSD2, czyli druga dyrektywa, weszła w życie już 8 lat temu i przyniosła takie nowości jak wymóg stosowania silnego uwierzytelnienia użytkownika (SCA) czy usankcjonowanie usług otwartej bankowości.
Przedstawiony po raz pierwszy we wstępnej postaci w 2023 r. pakiet regulacji dla usług płatniczych składa się z dwóch części. Dyrektywa (PSD3) koncentruje się na kwestiach bardziej strategicznych (np. licencjonowanie), a bardziej praktyczne i szczegółowe zagadnienia zawarto w PSR (Payment Services Regulation). Będzie to akt bezpośrednio obowiązujący w krajach UE, niewymagający wdrożenia do krajowego porządku prawnego.
Chociaż ostateczne teksty trzeciej dyrektywy w sprawie usług płatniczych (PSD3) i rozporządzenia w sprawie usług płatniczych (PSR) nie są jeszcze dostępne, komunikaty prasowe wskazują, że ostatnie negocjacje koncentrowały się na trzech kluczowych obszarach: zapobieganiu oszustwom, przejrzystości i otwartej bankowości.
Cashback w nowym wydaniu
„Aby zapewnić lepszy dostęp do gotówki, zwłaszcza na obszarach oddalonych i wiejskich, sklepy detaliczne będą mogły umożliwiać wypłatę gotówki do maksymalnej kwoty 150 euro, ale minimalnej 100 euro, bez konieczności dokonywania przez klienta jakichkolwiek zakupów” – wskazano w informacji prasowej Parlamentu Europejskiego.
W poprzedniej wersji planowanej regulacji przyjęto, że świadczenie takiej usługi nie wymagałoby pozwolenia pod warunkiem:
- Ograniczenia kwoty jednorazowej wypłaty do równowartości 50 euro.
- Poinformowania klienta przed świadczeniem usługi o wysokości ewentualnej opłaty za wypłatę środków.
Limity kwotowe zostaną zatem zwiększone, ale pozostaną na stosunkowo niskim poziomie. Mają one sprawić, że cashback nie stanie się zagrożeniem dla operatorów bankomatów. Proponowane regulacje przewidują także ułatwienia (rezygnacja z wymogu licencjonowania) dla części operatorów bankomatów.
Płatności z dodatkową weryfikacją
Na łamach Bankier.pl przypominaliśmy ostatnio, jakie efekty przynoszą obecne regulacje dotyczące odpowiedzialności za pomyłki w zleceniach płatniczych. Dziś istotne znaczenie ma wyłącznie numer rachunku odbiorcy, a dane dodatkowe (np. nazwisko, adres) nie są sprawdzane przy realizacji transakcji.
Nowe regulacje próbują zaadresować ten problem – obowiązkowe stanie się porównanie danych odbiorcy przelewu podanych przez płatnika z danymi posiadacza rachunku docelowego. Tzw. IBAN/name check będzie warunkiem koniecznym do przesłania dalej każdego zlecenia uznaniowego, nie tylko przelewu natychmiastowego (gdzie w przypadku waluty euro wymóg ten już obowiązuje w strefie wspólnej waluty).
Dodatkowa ochrona ma objąć ofiary oszustw, w których przestępcy podszyli się pod dostawcę usługi płatniczej (np. bank). Zmanipulowani w ten sposób płatnicy odzyskają pieniądze. Wprowadzone zostaną także „okresy ochronne” dla realizacji najbardziej ryzykownych zleceń – np. zmian limitów płatności w kanałach elektronicznych.
Przeciwko pladze fałszywych reklam
Wśród najnowszych zmian w projektach regulacji wymienić należy poszerzenie odpowiedzialności platform cyfrowych za oszustwa finansowe. Tego typu kroki były proponowane od dawna przez przedstawicieli banków i instytucji płatniczych.
Platformy internetowe będą ponosiły odpowiedzialność wobec dostawców usług płatniczych (PSP), którzy zwrócili oszukanym klientom pieniądze, jeśli zostaną oni poinformowani o fałszywych treściach na swojej platformie i nie usuną ich. Stanowi to rozwinięcie i rozszerzenie ochrony przewidzianej w ustawie o usługach cyfrowych (DSA, Digital Services Act).
Reklamodawcy usług finansowych będą musieli przed skorzystaniem z opcji umieszczania reklam w wyszukiwarkach i na platformach (dominujących podmiotów na rynku, nazwanych w DSA odpowiednio VLSE i VLOP), że w danym kraju mają prawne pozwolenie (lub są oficjalnie zwolnieni z tego obowiązku) na oferowanie tych usług lub że reklamują się w imieniu podmiotu, który ma takie pozwolenie.
Pakiet na ostatniej prostej
Ostateczny tekst ustaw może zostać sfinalizowany jeszcze w 2025 r. Biorąc pod uwagę ewentualne opóźnienia po drodze, prawdopodobnie regulacje PSR wejdą w życie w drugiej połowie 2026 r.
