Jak zastosować kwartalne rozliczenie VAT po rezygnacji z metody kasowej?

Jeżeli stosujesz kasową metodę rozliczania VAT i zamierzasz z niej zrezygnować, pamiętaj że będziesz musiał zastosować szczególne zasady do rozliczenia zarówno podatku należnego jak i naliczonego po tej rezygnacji. Poniżej przeczytasz jak zastosować kwartalne rozliczenie VAT po rezygnacji z metody kasowej.

Po rezygnacji z kasowej metody rozliczania VAT, zachowując jednocześnie status małego podatnika, masz prawo przyjąć jeden ze sposobów rozliczania VAT: kwartalne rozliczanie podatku bez stosowania metody kasowej albo miesięczne rozliczanie VAT na zasadach ogólnych.

Aby móc skorzystać z pierwszej z ww. form rozliczeń, musisz posiadać nadal status małego podatnika VAT oraz musisz rozliczać VAT kasową metodą co najmniej przez 12 miesięcy (aby móc z niej zrezygnować). Aby przejść na tę formę rozliczania VAT, musisz ponadto dokonać zawiadomienia fiskusa o zmianie formy rozliczania VAT przez Twoją firmę. W zgłoszeniu aktualizacyjnym (na druku VAT-R) informującym o zmianie sposobu rozliczania firmy z kwartalnego (kasowego) na kwartalne (bez metody kasowej), wypełniasz odpowiednie pola wskazane w poniższym przykładzie.

PRZYKŁAD

Załóżmy, że Twoja firma po półtorarocznym okresie stosowania metody kasowej postanowiła zrezygnować z niej od IV kwartału 2009 r. i przejść na rozliczanie kwartalne bez jej stosowania. W składanym formularzu VAT-R wypełnisz, więc następujące pozycje:

• W polu 4 kwadrat 2 "Aktualizacja danych".
• W polu 39 kwadrat 3 "Podatnik rezygnuje (zrezygnował) z metody kasowej".
• W polu 40, 41 podasz kwartał i rok od którego rezygnujesz z metody kasowej tj. kwartał IV rok 2009.
• W polu 44 zaznaczysz kwadrat 1 przez co wskażesz, że wybierasz (wybrałeś) możliwość rozliczania się za okresy kwartalne.
  

Przyjęcie kwartalnego sposobu rozliczania VAT bez stosowania metody kasowej polega na tym, że deklaracje podatkowe składasz za okresy kwartalne, na formularzu deklaracji VAT-7K (natomiast jeżeli nie posiadasz statusu małego podatnika ze względu na wysokość obrotów i stosujesz kwartalne rozliczanie VAT składasz wówczas deklarację VAT-7D), przy jednoczesnym rozliczaniu podatku należnego i naliczonego na zasadach ogólnych tj. takich samych jak przy rozliczaniu miesięcznym z tą jedynie różnicą, że rozliczenia VAT dokonujesz co kwartał, a nie co miesiąc.

Deklarację składasz w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po kwartale, którego rozliczenie dotyczy. Obowiązują Cię również ogólne zasady przy wystawianiu faktur VAT dokumentujących sprzedaż. Nie oznaczasz ich, więc jako "Faktury VAT-MP" ale jako "zwykłe" faktury VAT. Przyjmując kwartalne rozliczanie VAT (bez metody kasowej), podatek należny wykazujesz w rozliczeniu za ten kwartał, w którym na zasadach ogólnych powstał obowiązek podatkowy dla wykonanej w danym okresie czynności.

Metoda kwartalnego rozliczenia VAT jest korzystna dla Twojej firmy wówczas, gdy występuje u Ciebie stała nadwyżka podatku należnego nad naliczonym. Skutkuje ona w tym przypadku przesunięciem zapłaty zobowiązania podatkowego od wykonanych czynności mimo, że obowiązek podatkowy powstaje od nich na zasadach ogólnych - czyli często wcześniej. Z opóźnieniem, zatem wpłacasz też należny podatek. Metoda ta nie jest natomiast korzystna wówczas, gdy firma ma stałą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu oraz w sytuacji, gdy dokonuje zakupów inwestycyjnych, które powodują powstanie nadwyżki. Stosując rozliczenie kwartalne otrzymuje wówczas zwrot tej nadwyżki później, niż otrzymywałaby go przy rozliczaniu miesięcznym.

PRZYKŁAD

Po rezygnacji z kasowego rozliczania VAT Twoja firma przyjęła kwartalne rozliczanie na zasadach ogólnych, począwszy od IV kwartału 2009 r. W dniu 12 października wydała towar nabywcy. W dniu 15 października 2009 r. wystawiłeś fakturę VAT dokumentującą tę sprzedaż, na łączną kwotę 17.000 zł plus należny VAT w wysokości 3.740 zł. Obowiązek podatkowy od tej sprzedaży powstał w dniu wystawienia faktury tj. w październiku. Kwartalne rozliczenie VAT spowoduje natomiast, że rozliczysz go dopiero w deklaracji za IV kwartał, którą powinieneś złożyć do 25 stycznia 2010 r.

Podobnie będziesz rozliczał podatek naliczony od zakupów towarów i usług dokonanych podczas stosowania tej formy rozliczania VAT. Podatek naliczony podlegający odliczeniu wynikający z otrzymanych faktur lub dokumentów celnych, rozliczał będziesz w rozliczeniu za ten kwartał (lub w jednym z 2-ch następnych), w którym dokumenty te otrzymałeś (tj. przysługuje Ci prawo do odliczenia VAT na zasadach ogólnych), bez konieczności spełnienia innych dodatkowych warunków, odnośnie uregulowania wynikających z nich należności.

Musisz jednak pamiętać, że powyższe zasady mają zastosowanie tylko do rozliczanych kwot podatku należnego i naliczonego od zakupów i sprzedaży zaistniałych w trakcie stosowania kwartalnego rozliczania (bez metody kasowej). Nie możesz ich natomiast zastosować do tych zdarzeń, które zaistniały w trakcie stosowania metody kasowej i nie zostały rozliczone w okresie jej stosowania. Będziesz go wówczas rozliczał na takich samych zasadach, jakie stosowałeś przed zmianą formy rozliczenia tj.

• Podatek należny z wystawionych faktur potwierdzających zrealizowaną sprzedaż rozliczysz po otrzymaniu zapłaty, a w przypadku jej braku 90. dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.
• Kwoty podatku naliczonego z otrzymanych faktur ujmiesz w rozliczeniu za ten kwartał, w którym nastąpi uiszczenie należności z nich wynikających.
  

PRZYKŁAD

Załóżmy, że począwszy od IV kwartału 2009 r. Twoja firma zmieniła formę rozliczania VAT z kasowej na kwartalną bez stosowania metody kasowej. W IV kwartale miały miejsce następujące zdarzenia:

• Zakupy o łącznej wartości 38.000 zł plus VAT w wysokości 8.200 zł.
• Sprzedaż o łącznej wartości 42.000 zł plus VAT w wysokości 9.240 zł.
  

Ponadto w III kwartale Twoja firma dokonała m.in.:

• Zakupów towarów i usług na kwotę 7.000 zł - VAT w kwocie 1.540 zł. Należność z faktury uregulowałeś dopiero 15 października.
• Sprzedaży towarów udokumentowanych 3 fakturami na łączną kwotę 12.000 zł (VAT w kwocie 2.640 zł), z których do końca III kwartału nie otrzymałeś należności.
  

Zapłatę z dwóch faktur dostałeś dopiero 5 i 8 listopada, natomiast z jednej nie otrzymałeś w ogóle. Faktura ta wystawiona została 15 września 2009 r. i dotyczyła sprzedaży o wartości 5.000 plus VAT w kwocie 1.100 zł. Obowiązek podatkowy od tej sprzedaży (przy braku należności) powstał 14 grudnia 2009 r.

W deklaracji za IV kwartał rozliczysz, zatem VAT następująco:

• Łączna wartość sprzedaży wyniesie: 42.000 + 12.000 = 54.000 zł.
• Należny VAT od sprzedaży to: 9.240 + 2.640 = 11.880 zł.
• Łączna wartość zakupów: 38.000 + 7.000 = 45.000 zł.
• Łączna wartość podatku naliczonego podlegającego odliczeniu to: 8.200 + 1.540 = 9.740 zł.
  

Nadwyżka podatku należnego nad naliczonym (podlegające wpłacie do urzędu skarbowego) wynosi, więc 11.880 - 9.740 = 2.140 zł.

Zwróć uwagę, że stosując kwartalne rozliczenie VAT (bez metody kasowej) składasz druk deklaracji VAT-7K, (natomiast jeżeli nie posiadasz statusu małego podatnika ze względu na wysokość obrotów i stosujesz kwartalne rozliczanie VAT - składasz wówczas deklarację VAT-7D) w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po danym kwartale, za który rozliczasz VAT. W tym samym terminie zobowiązany jesteś wpłacić wynikający z deklaracji podatek na rachunek urzędu skarbowego.

Pamiętaj, że z kwartalnego sposobu rozliczania VAT możesz również zrezygnować i przejść na rozliczanie miesięczne. Podobnie jak przy rezygnacji z metody kasowej możesz tego dokonać dopiero po upływie czterech kwartałów, w których rozliczenie to Twoja firma stosowała. Warunkiem jest także zawiadomienie o tej rezygnacji fiskusa w terminie do dnia złożenia deklaracji podatkowej za pierwszy miesięczny okres rozliczeniowy, nie później jednak, niż z dniem upływu terminu do jej złożenia (art. 99 ust. 4 ustawy o VAT).

PRZYKŁAD

Twoja firma (mały podatnik) wybrała kwartalne rozliczanie VAT od IV kwartału 2009 r., po uprzedniej rezygnacji z kasowego rozliczania. Musisz, więc tę formę rozliczania stosować, co najmniej do końca III kwartału 2010 r. Jeżeli od października 2010 r. zdecydujesz o rozliczaniu miesięcznym - zawiadomienie powinieneś złożyć najpóźniej do 25 listopada 2010 r. Jeżeli natomiast deklarację VAT z tym rozliczeniem złożysz przed upływem tego terminu - zawiadomienia tego powinieneś dokonać nie później, niż w dniu jej złożenia. W sytuacji natomiast, gdy przed upływem 12 miesięcy stosowania tej metody, Twoja firma utraci status małego podatnika (w wyniku uzyskania sprzedaży na poziomie przekraczającym określoną kwotę limitu) - wówczas zobowiązany będziesz zmienić obligatoryjnie sposób rozliczania VAT. Pamiętaj, że kwartalna forma rozliczania VAT na zasadach ogólnych, stosowana może być jedynie przez małych podatników VAT.

Ewa Lisiecka - pracownik organów skarbowych

Źródło: