Rada Fiskalna ocenia, że założone na lata 2029-2030 tempo wzrostu PKB w Polsce wydaje się zbyt wysokie w świetle skali i koncentracji planowanej konsolidacji fiskalnej - podano w komunikacie po posiedzeniu Rady. W ocenie Rady, strategia zarządzania długiem potwierdza narastanie ryzyka dla stabilności makroekonomicznej związanego z zadłużeniem.
Poinformowano, że rada na posiedzeniu omówiła "Strategię zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2027–2030".
"W ocenie Rady, założone na lata 2029-2030 tempo wzrostu PKB wydaje się zbyt wysokie w świetle skali i koncentracji planowanej konsolidacji fiskalnej. Bez przedstawienia struktury działań konsolidacyjnych oraz czynników, które miałyby równoważyć ich oddziaływanie na gospodarkę trudno uznać prognozowaną ścieżkę wzrostu za dostatecznie uzasadnioną" - napisano w komunikacie.
"Słabszy wzrost utrudniłby z kolei osiągnięcie zakładanej redukcji deficytu i oznaczałby ryzyko wyższej relacji długu do PKB, niż przewidziana w Strategii (czyli długu Skarbu Państwa na poziomie 59,9 proc. PKB w 2030 r.)" - dodano.
Rada Fiskalna podała, że nawet przy założeniu znacznego ograniczenia deficytu w latach 2029-2030 nie przewiduje się stabilizacji długu sektora instytucji rządowych i samorządowych w horyzoncie przedstawionej prognozy.
"Rada ostrzega przed skutkami społecznymi i ekonomicznymi klifu fiskalnego, czyli konieczności znaczącego obniżenia deficytu, w latach 2029-2030, na które przypada zdecydowana większość zakładanej poprawy wyniku pierwotnego" - napisano w komunikacie.
W ocenie Rady, utrzymywanie rosnącej części zadłużenia poza zakresem krajowej definicji długu osłabia jej funkcję ochronną.
"Zmiana miejsca zaciągania zobowiązań nie jest konsolidacją finansów publicznych – nie zmniejsza ekonomicznego ciężaru długu ani konieczności jego obsługi. Dodatkowo, efektywne koszty obsługi długu zaciąganego przez BGK są większe niż koszty obsługi długu Skarbu Państwa" - napisano w komunikacie.
Według Rady, strategia zarządzania długiem potwierdza narastanie ryzyka dla stabilności makroekonomicznej związanego z zadłużeniem.
Rada ma zastrzeżenie co do zarządzania długiem
Projekt strategii zarządzania długiem publicznym powinien być przygotowywany i konsultowany równolegle ze wstępnym projektem ustawy budżetowej - wskazała we środę Rada Fiskalna.
Pod koniec września Rada Ministrów przyjęła strategię zarządzania długiem sektora finansów publicznych na lata 2027-2030. Dokument zakłada m.in. wzrost relacji państwowego długu publicznego do PKB do 59,2 proc. w 2029 r. oraz jej spadek do 58,3 proc. w 2030 r. Środowe posiedzenie Rady Fiskalnej poświęcone było omówieniu dokumentu.
„Strategia potwierdza, że ocena budżetu na 2027 r. bez uwzględnienia jego wieloletnich konsekwencji prowadziłaby do pominięcia najważniejszych zagrożeń dla finansów państwa” - wskazano w komunikacie po posiedzeniu.
Strategia zakłada zmniejszenie deficytu pierwotnego sektora instytucji rządowych i samorządowych z 4,0 proc. PKB w 2027 r. do 0,6 proc. PKB w 2030 r., przy czym na dwa ostatnie lata przypada około 85 proc.zakładanej poprawy. Według Rady wdrożenie tych założeń może doprowadzić do tzw. klifu fiskalnego, czyli konieczności znaczącego obniżenia deficytu, w latach 2029-2030, i negatywnych skutków społeczno-ekonomicznych.
Rada uznała też, że strategia potwierdza narastanie ryzyka dla stabilności makroekonomicznej związanego z zadłużeniem. Przypomniała prognozy Ministerstwa Finansów, z których wynika, że dług sektora instytucji rządowych i samorządowych według definicji unijnej wzrośnie z 59,7 proc. PKB w 2025 roku do 69,3 proc. PKB w 2027 r. i 76,6 proc. PKB w 2030 r. „Przewidywany w ostatnim roku prognozy spadek relacji państwowego długu publicznego (PDP) do PKB nie oznacza zatem stabilizacji zadłużenia całego sektora” - podkreślono.
Kolejnym niepokojącym zjawiskiem jest według Rady wzrost kosztów obsługi zadłużenia sektora publicznego z 2,5 proc. PKB w 2025 roku do 3,6 proc. PKB w 2030 r. „Należy również wskazać, że od 2029 roku tzw. efekt kuli śnieżnej, czyli łączny wpływ oprocentowania i nominalnego wzrostu PKB na relację długu do PKB, staje się dodatni. Wynosi około 0,12 pkt proc. w 2029 roku i 0,31 pkt proc. w 2030 roku. Oznacza to, że realny wzrost gospodarczy i wzrost cen nie wystarczają już do skompensowania wpływu odsetek na relację zadłużenia” - podano.
Jak zaznaczono, w ocenie Rady Fiskalnej istotne wybory dotyczące podatków, wydatków i finansowania zadań państwa wymagają odpowiednio wczesnego dialogu rządu z partnerami społecznymi oraz szerokiej debaty parlamentarnej i publiczne. „Z tego powodu Rada Fiskalna postuluje zmiany przepisów regulujących proces budżetowy tak, aby projekt Strategii był przygotowywany równolegle ze wstępnym projektem ustawy budżetowej i wraz z nim przekazywany Radzie Fiskalnej i Radzie Dialogu Społecznego oraz udostępniany opinii publicznej. Oba dokumenty powinny opierać się na spójnych założeniach i przedstawiać wieloletnią ścieżkę fiskalną, skalę zakładanego dostosowania oraz najważniejsze ryzyka” - podsumowano w komunikacie. (PAP)
