Jak wykazać zakupy w deklaracji w przypadku braku sprzedaży?

Podatnicy VAT mają obowiązek składania deklaracji VAT w terminie do 25. dnia miesiąca (kwartału) następującego po każdym kolejnym miesiącu (kwartale). Wynika to z art. 99 ustawy z dnia 11 marca o VAT - Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm. Powyższy zapis oznacza, że niezależnie od tego, czy w danym miesiącu (kwartale) podatnik wykonał czynności podlegające opodatkowaniu, czy w ogóle nie wykonywał działalności gospodarczej, czy też dokonał tylko zakupów towarów (usług) - ma obowiązek złożenia deklaracji.

Złożenie deklaracji tzw. "zerowej" (brak sprzedaży i zakupów) generalnie nie ma wpływu na rozliczenie VAT. Jednak w sytuacji kiedy w deklaracji za miesiąc, w którym nie wystąpiły czynności podlegające opodatkowaniu, a jedynie dokonano zakupu towarów (usług) rozliczenie to jest już istotne. Dla rozliczenia podatku VAT bardzo ważnym elementem jest podatek naliczony. Przepisy o VAT określają, że odliczanie podatku naliczonego musi nastąpić w określonych w ustawie terminach. Dlatego też, pomimo że w danym okresie rozliczeniowym podatnik nie wykonał czynności opodatkowanych, a nabywał tylko towary (usługi), od których przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego, podatek ten powinien znaleźć odzwierciedlenie w deklaracji VAT.

Jak wynika z podstawowej zasady zawartej w art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie towarów (usług) w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę albo dokument celny. Jeżeli w rozliczeniu za ten okres podatnik nie odliczył podatku naliczonego, może to uczynić w rozliczeniu za następny okres rozliczeniowy (art. 86 ust. 11 ustawy o VAT). Jednak "obniżenie" to nastąpi dopiero gdy wystąpi u niego podatek należny. Bowiem jak określa przepis art. 86 ust. 19 ustawy o VAT, jeżeli w danym okresie, w którym podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, podatnik nie wykonał czynności opodatkowanych, kwotę podatku naliczonego za ten okres przenosi się do rozliczenia na następny okres rozliczeniowy. A więc podatnik może przenosić (rozliczać) podatek naliczony w kolejnych deklaracjach aż do chwili, kiedy to wystąpią u podatnika czynności opodatkowane. Wtedy będzie miał prawo do rozliczenia kumulowanego wcześniej podatku naliczonego.

Jak wypełnić deklarację?

W praktyce zdarza się, że podatnicy mają problem z prawidłowym wypełnieniem deklaracji VAT właśnie w sytuacji braku czynności podlegających opodatkowaniu.

Zasady sporządzania deklaracji VAT-7 (VAT-7K) określone zostały w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 19 września 2005 r. w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 185, poz. 1545). Załącznik nr 3 do tego rozporządzenia zawiera objaśnienia do deklaracji VAT-7(VAT-7K). Jak z nich wynika podatnik ma obowiązek wypełnić m.in. część D. deklaracji "Rozliczenie podatku naliczonego". W części tej wykazuje wyłącznie wartość towarów i usług oraz kwotę podatku naliczonego (z uwzględnieniem korekt), w takiej wysokości, w jakiej podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od należnego lub zwrot podatku naliczonego, na zasadach określonych w przepisach art. 86-93 ustawy, w okresie rozliczeniowym, za który składana jest deklaracja.

W pozycji 42 deklaracji "Kwota nadwyżki z poprzedniej deklaracji" podatnik uwzględnia podatek naliczony nierozliczony w poprzednich okresach, w związku z tym, że nie były wykonywane czynności opodatkowane (art. 86 ust. 19 ustawy). Ten sam podatek naliczony wykazać należy również w pozycji 55 deklaracji.

Jak wynika z powyższych objaśnień, w sytuacji kiedy w danym miesiącu podatnik nie wykonał żadnej czynności podlegającej opodatkowaniu, ale dokonał zakupów towarów (usług), to w deklaracji składanej za ten miesiąc (kwartał) wypełnia tylko część D.2. "Nabycie towarów i usług oraz podatek naliczony z uwzględnieniem korekt", czyli pozycje 44, 45 (w przypadku zakupu środków trwałych), 46, 47 (w przypadku zakupu pozostałych towarów) deklaracji VAT-7 (VAT-7K). Następnie wypełni pozycje 50, 55, oraz pozycję 59, w której nierozliczoną (ze względu na brak czynności opodatkowanych) kwotę podatku naliczonego wykaże jako kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.

W rozliczeniu za następny miesiąc (kwartał) kwotę, którą w poprzedniej deklaracji podatnik ujął w pozycji 59, należy wykazać w pozycji 42 w części D.1. Natomiast zakupy towarów (usług) z bieżącego miesiąca ująć w części D.2. deklaracji. I tak będzie postępował do czasu, kiedy wystąpią u niego czynności opodatkowane. Wówczas rozliczy podatek na ogólnych zasadach, pamiętając o ujęciu do rozliczenia również nieodliczonego uprzednio podatku naliczonego z pozycji 42.

Zaznaczyć należy, że pomijamy tu przypadek, w którym podatnik nie wykazując opodatkowanej sprzedaży na terytorium kraju dokonuje dostawy towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju (które wykazuje w poz. 21 deklaracji) i czynności te uprawniają go do odliczenia, a nawet zwrotu podatku naliczonego (art. 86 ust. 8 pkt 1 oraz art. 87 ust. 5 ustawy o VAT).

Reasumując, w przypadku braku czynności opodatkowanych w danym okresie rozliczeniowym, podatnik nie może wykazać podatku naliczonego od dokonanych zakupów jako kwoty do zwrotu bezpośredniego, aż do chwili gdy wystąpią u niego czynności opodatkowane.

Propozycje zmian

Na koniec należy dodać, że wśród obszernych propozycji zmian do ustawy o VAT znalazł się wniosek, aby w sytuacji gdy w danym okresie rozliczeniowym podatnik nie wykonał czynności opodatkowanych na terytorium Polski oraz nie wykonał czynności poza terytorium kraju (wymienionych w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy), na wniosek złożony wraz z deklaracją przysługiwało mu prawo do zwrotu podatku naliczonego. Zwrot ten następowałby w terminie 180 dni od dnia złożenia rozliczenia. Przy czym projekt zmian przewiduje możliwość złożenia zabezpieczenia majątkowego w urzędzie skarbowym, jeżeli podatnik chciałby nadwyżkę tę otrzymać w terminie 70 dni.

Źródło: