Tylko w pierwszej połowie 2025 r. Serbia wyeksportowała do Izraela więcej amunicji niż w całym, już rekordowym, roku 2024; wartość serbskiego eksportu w pierwszych sześciu miesiącach tego roku wyniosła 55,5 mln euro - podały we wtorek we wspólnym raporcie portal BIRN (Balkan Investigative Reporting Network) i dziennik „Haarec”.
W 2024 r. Serbia wyeksportowała do Izraela amunicję o wartości 47,9 mln euro. Wśród odbiorców tego uzbrojenia znalazła się firma, którą sprawozdawczyni ONZ Francesca Albanese określiła w swoim raporcie mianem „spekulanta”, wykorzystującego „ludobójstwo” trwające w Strefie Gazy - ujawniły BIRN i „Haarec”, powołując się na dane celne serbskich służb.
Prezydent Serbii Aleksandar Vuczić przyznał w czerwcowym wywiadzie z izraelską gazetą „Jerusalem Post”, że jego kraj jest jedynym państwem w Europie, który sprzedaje amunicję Izraelowi. Pod koniec tego samego miesiąca Vuczić ogłosił jednak, że w związku z konfliktem Izraela z Iranem Belgrad wstrzymał eksport uzbrojenia dla strony izraelskiej.
„Mimo to, tego samego dnia, na lotnisku w Belgradzie wylądował izraelski samolot transportowy Boeing 747, który opuścił Serbię dzień później i udał się do bazy lotniczej Newatim w Izraelu” - zauważono w raporcie BIRN/„Haarec”.
Daty eksportu amunicji w pierwszej połowie 2025 r. pokrywają się z datami 16 izraelskich lotów z Belgradu do bazy lotniczej Newatim. Dziennikarze zidentyfikowali te rejsy za pośrednictwem kilku stron internetowych, śledzących loty na żywo.
Belgrad unika ujawnienia oficjalnych danych dotyczących eksportu broni i amunicji do Izraela, odrzucając wnioski o dostęp do informacji, złożone przez BIRN w marcu 2024 r. i lipcu 2025 r. Władze Serbii argumentują, że żądane informacje mają „ściśle poufny” charakter.
Spośród całego eksportu sprzętu wojskowego z Serbii do Izraela w pierwszej połowie tego roku, którego wartość wyniosła łącznie 55,5 mln euro, ponad 50 mln euro przypadło na państwową firmę Jugoimport-SDPR, a pozostała część - na cztery firmy prywatne. Największą wartość sprzedaży w tym roku odnotowano w styczniu i maju.
Jakub Bawołek (PAP)
jbw/ szm/
