Iran próbuje zbliżyć się do Europy i tym samym zwiększyć presję wywieraną na USA. Dlatego minister spraw zagranicznych Abbas Aragczi po weekendowych rozmowach z USA w Islamabadzie telefoniczne rozmawiał ze swoimi odpowiednikami z Francji i Niemiec - ocenił we wtorek brytyjski dziennik „Guardian”.
Aragczi poinformował europejskie stolice o „charakterze oferty, jaką Iran był skłonny złożyć USA w sprawie swoich zapasów wysoko wzbogaconego uranu i przyszłego zarządzania cieśniną Ormuz” podczas weekendowych rozmów w stolicy Pakistanu - zauważył dziennik. Minister rozmawiał również z ministrami spraw zagranicznych Arabii Saudyjskiej, Omanu i Kataru.
W kwestii Iranu Europa jest od ponad roku odsuwana na boczny tor przez prezydenta USA Donalda Trumpa - ocenił „Guardian”. Trump koncentruje się na współpracy z Izraelem, zaś Teheran w dużej mierze dotychczas lekceważył europejskie rządy. Jednak oznaki pogłębiającego się rozłamu transatlantyckiego i silna presja, jakiej w wyniku zablokowania przez Iran cieśniny Ormuz poddawane są gospodarki europejskie skłoniły Iran do zrewidowania stanowiska wobec Europy jako potencjalnego narzędzia nacisku na Trumpa.
Kraje europejskie odpowiadając na żądanie Trumpa dotyczące udzielenia wsparcia militarnego w wojnie, rozpoczętej 28 lutego atakiem na Iran, skupiły się na budowaniu defensywnego, bezstronnego sojuszu morskiego, który miałby po zakończeniu konfliktu nadzorować swobodę żeglugi w cieśninie Ormuz. Plan wymaga delikatnych rozmów na temat zasad zaangażowania, prawdopodobnie zaczerpniętych z doświadczeń UE na Morzu Czerwonym, gdzie odpierała ataki Huti podczas operacji Aspides - twierdzi brytyjska gazeta.
Trita Parsi, dyrektor amerykańskiego Quincy Institute for Responsible Statecraft, ocenił, że Irańczycy będą prawdopodobnie sprawdzać, czy możliwe jest przyciągnięcie Europejczyków na swoją stronę. Będą też interesować się, czy w Europie może nastąpić głębszy podział, dzięki któremu nie wszystkie państwa będą podążać kursem wytyczonym przez Berlin, Paryż czy Londyn.
W perspektywie krótkoterminowej Iran będzie wzywał kraje posiadające trałowce – Niemcy, Wielką Brytanię i Włochy – do przeciwstawienia się naciskom ze strony USA, by rozpocząć oczyszczanie cieśniny z min. Ich usuwanie jest ryzykowne nawet w czasie pokoju, w tym zaś wypadku, operacja byłaby przeprowadzana pod ostrzałem irańskich dronów - twierdzi „Guardian”. Brytyjscy ministrowie zapowiedzieli, że kwestia irańskich min zostanie omówiona na konferencji francusko-brytyjskiej.
Iran ma zamiar przejąć pełną kontrolę nad cieśniną Ormuz na Zatoce Perskiej, przez którą przed wojną przechodziło 20 proc. światowej ropy i gazu. Zapowiedział wprowadzenie opłat dla całego ruchu komercyjnego. Zdaniem „Guardiana” Teheran odkrył, że zamkniecie cieśniny Ormuz jest skuteczniejszym środkiem odstraszania niż staranie się o bombę atomową. (PAP)
os/ ap/
