Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek powiedział, że jest za wcześnie, aby mówić o motywach sprawcy ataku w Krakowie. – Nie chcę ujawniać materiałów z postępowania, ale mamy pewne dowody, które rzucają głębsze światło na cały ten dramat – powiedział w niedzielę wieczorem w TVP szef resortu sprawiedliwości.
W sobotę po południu zamaskowany 24-latek wjechał autem na krakowski Rynek i zaczął strzelać do przebywających tam ludzi. Po wymianie ognia z policją został ranny i zatrzymany. Miał pozwolenie na broń i nie był wcześniej karany ani notowany. W jego samochodzie funkcjonariusze znaleźli liczne egzemplarze broni i amunicję.
W niedzielę wieczorem minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek powiedział na antenie TVP, że jest jeszcze za wcześnie, aby mówić o motywach sprawcy ataku w Krakowie. – Czy te motywy to były rzeczywiście jakieś problemy rodzinne, czy też podłoże było zupełnie inne, tego nie wiemy, ale nie możemy wykluczyć tutaj tych właśnie motywacji, które legły u podstaw tak dramatycznych zdarzeń. Nie chcę ujawniać materiałów z postępowania, ale mamy pewne dowody, które rzucają głębsze światło na cały ten dramat – mówił.
Minister nie chciał ujawnić kolejnych informacji dotyczących sprawcy. - Służby bardzo skrupulatnie analizują przedmioty, które znaleziono przy nim i to, co posiadał także w domu. Wydaje mi się, że możemy z bardzo dużym prawdopodobieństwem powiedzieć, że działał sam – mówił Żurek.
Dodał, że „samotne wilki” popełniające takie przestępstwa to „często osoby zaburzone”, a zapobieżenie takim czynom jest bardzo trudne. – Widzieliśmy bardzo dobrą, wręcz wzorcową akcję służb: policji i strażników miejskich. Muszę to podkreślić raz jeszcze: praktycznie po trzech minutach od momentu rozpoczęcia tego zabójczego rajdu policjanci oddali pierwsze strzały – mówił minister.
Przypomniał, że zostało wszczęte śledztwo, a sprawcy grożą bardzo poważne zarzuty. – Jeżeli sprawca przeżyje, to grozi mu dożywocie. I tutaj musimy poczekać, aż służby i policja zbadają te wszystkie jego kontakty telefoniczne, internetowe. Sprawdzą, z kim się kontaktował, czy stały jeszcze za tym jakieś organizacje, czy inne osoby – mówił prokurator generalny, podkreślając, że w dniu ataku 24-latek z pewnością działał sam.
Pytany o „radykalne poglądy” sprawcy, Żurek powiedział, że nie chce się na ten temat wypowiadać. – Jako prokurator generalny mam pewne ograniczenia związane z postępowaniem przygotowawczym, ale też wiem, że było ogromne oczekiwanie wobec ministra (Marcina-PAP) Kierwińskiego i to jest zrozumiałe, że opinia publiczna chce mieć takie informacje, więc moim zdaniem minister miał przesłanki do tego, żeby w tym momencie takiej informacji udzielić. Ja zamilknę – mówił.
Dodał, że jeżeli prokuratura uzna, że postępowanie jest na takim etapie, iż informacja o motywach sprawcy nie zaszkodzi śledztwu, to będzie na ten temat informować.
Minister poinformował, że w badanie sprawy zaangażowanych zostało siedmiu prokuratorów, z prokuratury rejonowej, okręgowej i zamiejscowego wydziału Prokuratury Krajowej ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji.
- Właśnie prokurator z tej jednostki jest szefem zespołu – zaznaczył Żurek. Dodał, że Ostrowcu Świętokrzyskim do działań zadysponowano trzech prokuratorów. Szef resortu sprawiedliwości zapowiedział, że kadra będzie „uzupełniana”, jeśli będzie to konieczne.
- Teraz musimy te dowody do końca, dokładnie zebrać, a później będzie praca analityczna, która będzie doprowadzać nas do jakichś wniosków – stwierdził Żurek.
Potwierdził, że śledczy zakwalifikowali zdarzenie jako „czyn terrorystyczny” i było to „jedyna możliwa” kwalifikacja z KK. Zagrożona najsurowszą karą, dożywotniego pozbawienia wolności.
- Widzieliśmy wszyscy rajd, widzieliśmy karabiny automatyczne, dużą ilość amunicji i chęć zamordowania jak największej liczby osób – powiedział Żurek.
Minister zwrócił uwagę, że ojciec sprawcy posiadał dużą liczbę legalnej broni, ale także Michał O. był członkiem klubu strzeleckiego i legalnie posiadał broń. - Widać, że był dobrym strzelcem, ale to, co zrobił, jest niebywałą tragedią – ocenił Żurek.
Poinformował, że samochód, którym poruszał się zamachowiec, należał do jego ojca. Po zabójstwie rodziców i siostry Michał O., jak wskazał minister, „zgromadził w dużej ilości, broń i amunicję, i jechał od Krakowa z celem dokonania tej masakry”. Zaznaczył, że na razie nie jest w stanie „przesądzić definitywnie”, która broń należała legalnie do sprawcy, a która do jego ojca.
Pytany, co wiadomo o sytuacji rodzinnej Michała O., minister stwierdził: - Wydawało się z zewnątrz, że to jest normalna rodzina.
Żurek dodał, że niektórzy z sąsiadów zwracali uwagę „na pewne zachowania” Michała O. i postrzegali go jako „osobę zamkniętą w sobie”.
- Jak oceniamy czasem profile psychologiczne tego typu sprawców, to niestety są to osoby, które mają jakieś wewnętrzne problemy, ze sobą bądź w rodzinie, i często jest tak, że na zewnątrz, zupełnie otoczenie nie jest w stanie tego zobaczyć wcześniej – ocenił minister sprawiedliwości.
Żurek podkreślił, że „terroryści mają różne motywacje”. Powiedział, że mogą to być osoby zaburzone psychicznie, podatne na różnego rodzaju ideologii.
- Ale czasem to są też osoby, których sprawstwo jest wywołane jakimś dramatem w najbliższym otoczeniu. Tutaj mamy jeszcze trzy zabójstwa najbliższych osób w rodzinie. Sugerowałyby, że ten sprawca miał jakieś ogromne problemy w pewnym momencie swojego życia – zdiagnozował szef resortu sprawiedliwości.
Pytany, czy wydarzenia w Krakowie wskazują konieczność wprowadzenia zmian prawnych, które podniosą poziom bezpieczeństwa, usprawnią działania służb – minister zaznaczył, że sytuacja powinna zostać „bardzo głęboko” przeanalizowana.
- Dzisiaj widzę także po reakcjach na świecie, że część komentatorów jest jednak zadziwiona szybkością działania naszych służb. Ja myślę, że ten system działa naprawdę bardzo dobrze – ocenił Żurek. - Nawiązanie ognia i ta odwaga naszych funkcjonariuszy to jest po prostu ponad standard. To bym chciał podkreślić. Dzisiaj chylimy głowy przed polskim mundurem – podsumował.
"W tym trudnym czasie jesteśmy u boku narodu polskiego"
W tym trudnym czasie jesteśmy u boku narodu polskiego; zamach terrorystyczny w Krakowie jest wstrząsający – oświadczyła w niedzielę Iryna Wereszczuk, zastępczyni szefa Biura Prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego.
„Składam szczere kondolencje rodzinom i bliskim ofiar śmiertelnych. Życzę powrotu do zdrowia wszystkim rannym. W tym trudnym czasie jesteśmy u boku narodu polskiego” – napisała w serwisach społecznościowych.
Urzędniczka wyraziła podziw dla odwagi i profesjonalizmu krakowskich policjantów.
„Dwóch młodych chłopaków. Zwykli patrolowi. Nie specjaliści od zwalczania terroryzmu. Podjęli walkę z napastnikiem, który był w pełnym ekwipunku i miał broń automatyczną. Obaj zostali ranni. Ale zatrzymali przestępcę. Ryzykowali własne życie, by chronić swoich obywateli” – podkreśliła.
„Wielki szacunek dla obu. Życzę im jak najszybszego powrotu do zdrowia” – dodała Wereszczuk.
Polska straciła status kraju wyjątkowo bezpiecznego
Pierwsza masowa strzelanina wstrząsnęła Polską, krajem, który stracił status wyjątkowo bezpiecznego – pisze w niedzielę dziennik „Dagens Nyheter", odnosząc się do sobotnich wydarzeń w Krakowie.
Autor komentarza przypomniał, że historia Polski naznaczona jest inwazjami, wojnami i okupacją, a w ostatnich latach także sporami politycznymi. „Mimo to współczesna Polska wolna była od zjawisk, które w wielu krajach stają się coraz powszechniejsze: ataków terrorystycznych i masowych strzelanin” – podkreślił.
Zwrócił uwagę, że do tragedii doszło w momencie, gdy kraj znajduje się w samym centrum wewnętrznego konfliktu wokół Trybunału Konstytucyjnego między koalicyjnym rządem premiera Donalda Tuska a prawicową opozycją. Prawica przełożyła planowane przeciwko rządowi demonstracje z powodu ogłoszenia przez prezydenta dwudniowej żałoby narodowej. „Oznacza to, że - przynajmniej na razie - intensywna konfrontacja polityczna nieco przycichła” – zaznaczył.
Według autora komentarza polskie obywatelstwo napastnika oraz podejrzenie, że mógł on fascynować się ideologiami skrajnie prawicowymi, utrudnia opozycji wykorzystanie tego ataku jako oręża politycznego przeciwko Tuskowi. „Łatwo sobie wyobrazić, że gdyby sprawca był Ukraińcem lub inną osobą obcego pochodzenia, nacjonaliści i inne ksenofobiczne środowiska zyskałyby nowy argument przeciwko rządowi” – podkreślił autor.
Odnotował, że niektóre prawicowe media próbowały szerzyć dezinformację i wykorzystać tragedię do celów politycznych. Telewizja Republika twierdziła, że na Rynku Głównym, gdzie doszło do strzelaniny, nie było policji, a kanał wPolityce24, że „przestępczość wzrośnie, ponieważ rząd jest zajęty niszczeniem demokracji”. „W rzeczywistości wydaje się, że policja działała według wzorów i błyskawicznie. Na miejsce wysłano trzydzieści radiowozów, a sprawca został postrzelony i tym samym unieszkodliwiony w ciągu zaledwie kilku minut” – podkreślił.
"Trzeba rozważyć zaostrzenie dostępu do broni"
Zaostrzenie zasad dostępu do broni, w tym ograniczenie liczby egzemplarzy posiadanych przez jedną osobę, powinno być przedmiotem dyskusji po strzelaninie w Krakowie – oceniła w niedzielę wiceminister obrony narodowej Magdalena Sobkowiak-Czarnecka na antenie Polsat News. Zaznaczyła, że sprawca miał broń legalnie.
– Ta dramatyczna sytuacja z Krakowa najlepiej pokazuje, że nie ma co rozmawiać o rozszerzeniu dostępu do broni. Dzisiaj jest on stosunkowo łatwy – powiedziała wiceminister. Jak wskazała, osoba, która ukończyła 21 lat, przeszła badania i zdała wymagane testy, może uzyskać pozwolenie, deklarując sportowy cel posiadania broni.
Sobkowiak-Czarnecka zwróciła uwagę, że sprawca strzelaniny dysponował w swoim domu kilkoma sztukami legalnie posiadanej broni. Jej zdaniem należy zastanowić się, czy dostęp do takiej liczby egzemplarzy i różnych rodzajów broni powinien być możliwy w przypadku osób deklarujących wykorzystywanie jej do celów sportowych.
Wiceminister odniosła się również do pojawiających się w internecie informacji, jakoby sprawca był żołnierzem lub byłym żołnierzem. Podkreśliła, że był Polakiem, ale nie służył w wojsku, a jego ubiór i naszywki nie miały związku z Wojskiem Polskim. Ostrzegła przed rozpowszechnianiem niesprawdzonych zdjęć, nagrań i doniesień, które mogą być wykorzystywane do dezinformacji.
– Elementem wojny hybrydowej jest próba podważania zaufania do państwa, do wojska czy do policji – wyjaśniła. Zastrzegła przy tym, że nie łączy samego ataku w Krakowie z wojną w Ukrainie ani ostrzeżeniami dotyczącymi zagrożeń dla infrastruktury krytycznej.
Sprawca zmarł w szpitalu
Sprawca sobotnich tragicznych wydarzeń na Rynku Głównym w Krakowie zmarł w poniedziałek nad ranem w szpitalu – poinformowała małopolska policja.
„Informujemy, że sprawca tragicznych wydarzeń zmarł dzisiaj nad ranem w szpitalu” – przekazała policja w mediach społecznościowych.
Powinniśmy skupić wszelkie wysiłki na utrzymaniu dobrej opinii o Polsce
Prezydencki minister Marcin Przydacz ocenił w niedzielę, że obecnie należy skupić wszelkie wysiłki na utrzymaniu dobrej opinii o Polsce jako miejscu bezpiecznym i przyjaznym. Według niego szkody dla wizerunku Polski, jakie przyniosła niedawna wypowiedź szefa MSWiA Marcina Kierwińskiego, są ogromne.
„Szkody dla pozytywnego wizerunku Polski, jakie w oczach opinii międzynarodowej przyniosła wypowiedź min. Kierwińskiego są ogromne i trudne do odrobienia. W tym trudnym momencie powinniśmy skupić wszelkie wysiłki na utrzymaniu dobrej opinii o Polsce, jako miejscu bezpiecznym i przyjaznym” - napisał na X szef Biura Polityki Międzynarodowej w KPRP Marcin Przydacz.
Według niego „honoru Polski broni fakt, że dzięki dzielności naszych Policjantów i ich bezkresnej odwadze udało się szybko unieszkodliwić sprawcę i zapobiec dalszej tragedii”. „Im należy się wielki szacunek i podziękowanie za służbę. Taki obraz powinniśmy pokazywać na świat. Polski bezpiecznej, której stabilności bronią także odważni Policjanci” - podkreślił Przydacz.
(PAP)
pdo/ tma/ mhr/
