Donald Tusk ma rację w sporze o polski Trybunał Konstytucyjny, ale taktyka rządu jest ryzykowna – ocenił brytyjski dziennik „Guardian” we wtorkowym komentarzu redakcyjnym. Gazeta podkreśliła, że wydarzenia w Warszawie mogą być zapowiedzią kolejnych napięć w przyszłości.
„Fakty prawne i moralne w tej sprawie są po stronie Tuska” - napisał dziennik, przywołując konkluzje Komisji Weneckiej oraz stanowisko Komisji Europejskiej, mówiące o tym, że sędziowie mają konstytucyjne prawo zająć stanowiska niezależnie od poparcia prezydenta.
„Ministrowie PiS podejmowali w ciągu dwóch kadencji skoordynowane próby zastraszania sędziów i manipulowania systemem sądowniczym, aby stworzyć nierówne warunki rywalizacji w swoich walkach politycznych. Dramatyczne wydarzenia weekendu są rezultatem uzasadnionej próby Tuska, by uporać się z bezprawnymi działaniami, których się wtedy dopuszczono” - ocenił „Guardian”.
Gazeta spekuluje, że polski premier musi czasem spoglądać z zazdrością ku Budapesztowi, gdzie zdecydowane zwycięstwo Petera Magyara „pozwoliło mu działać z bezwzględną determinacją w celu oczyszczenia polityki kraju”. Według „Guardiana” koalicja, na czele której stoi Tusk, mierzy się z podobnym problemem, co przeciwnicy Orbana: „dziedzictwem rządu podważającego rządy prawa i normy demokratyczne”, ale „jego wysiłki są nieustannie ograniczane przez taktykę blokowania, stosowaną przez popieranego przez PiS prezydenta Karola Nawrockiego”.
Dziennik podkreślił jednak, że posunięcie rządu jest ryzykowne w kontekście przyszłorocznych wyborów i głębokich podziałów w polskim społeczeństwie. Gazeta wyraziła przekonanie, że stwarza ono polityczną szansę liderowi PiS Jarosławowi Kaczyńskiemu, który potrzebuje zagadnienia, wokół którego można by zjednoczyć podzieloną prawicę.
„Guardian” przypomniał, że wybory zbliżają się także w Hiszpanii i Francji. W tym kontekście ocenił, że europejska skrajna prawica wykonuje obecnie manewry w nadziei, że wkrótce uda się zmienić równowagę sił w polityce na kontynencie i doprowadzić do konfrontacji z Brukselą.
Dziennik przywołał wypowiedź polityczki francuskiej skrajnej prawicy Marine Le Pen, która „wykorzystała kryzys, by potępić »metody siłowe« UE”. „Biorąc pod uwagę intencję Le Pen, by zakwestionować prymat unijnego prawa w kwestii migracji, ona sama wkrótce uwikła się w prawne kontrowersje, jeśli wygra wybory prezydenckie” - przewiduje dziennik.
„Przez osiem lat sprawowania władzy podstawową taktyką polskiej skrajnej prawicy było swobodne traktowanie rządów prawa i atakowanie tych, którzy się sprzeciwiają jako »wrogów ludu«. Powrót tej taktyki w Warszawie w miniony weekend wygląda jak złowieszcza zapowiedź nadchodzących konfrontacji” - ocenił dziennik.
Do kryzysu w Trybunale Konstytucyjnym doszło po ogłoszeniu w piątek na stronach TK przerwy w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Osobą kierującą pracami Trybunału została ogłoszona sędzia Anna Korwin-Piotrowska, wybrana przez obecny Sejm.
Wobec tych zdarzeń w piątek wieczorem prezydent Nawrocki przerwał lot do Senegalu i w nocy przyjechał do siedziby TK. W mediach opublikowano nagrania pokazujące jego wejście do budynku oraz spór między przedstawicielami prezydenta a sędziami Trybunału wybranymi przez Sejm.
Po opuszczeniu TK Nawrocki ogłosił zwołanie pilnych konsultacji z udziałem sił parlamentarnych, argumentując, że doszło do naruszenia porządku konstytucyjnego. Z kolei premier Donald Tusk oświadczył, że „przywracanie rządów prawa jest naszym obowiązkiem”.
W sobotę wieczorem orędzie wygłosił premier Donald Tusk, który ocenił m.in., że „atak na Trybunał Konstytucyjny i jego sędziów to kolejna odsłona procesu niszczenia rządów prawa w Polsce przez PiS i prezydentów Andrzeja Dudę i Karola Nawrockiego”, a „państwo musi być silne i zdolne do egzekwowania sprawiedliwości”. (PAP)
ada/ rtt/ jcs/
