Dziś trzeci i jednocześnie ostatni dzień Europejskiego Kongresu Finansowego. Zapraszamy na naszą relację z Sopotu.
EKF powstał w 2010 r. w odpowiedzi na światowy kryzys finansowy, by szukać rozwiązań problemów sektora bankowego i publicznego.
Hasłem przewodnim tegorocznego Europejskiego Kongresu Finansowego jest wiarygodność w czasach kryzysu zaufania. Podczas trzech dni Kongresu w debatach i wystąpieniach zostaną poruszone tematy dotyczące m.in.: nowego porządku na świecie, w Europie i w Polsce, nowy ład w sektorze finansowym oraz nowe technologie w finansach.
Relacja z pierwszego dnia EKF znajduje się tutaj.
Relacja z drugiego dnia EKF znajduje się tutaj.
[15:50] "Sektor może nie być w stanie sprostać rosnącym potrzebom finanansowania gospodarki". Debata prezesów banków
Sektor bankowy w Polsce mierzy się z wieloma zagrożeniami dla zachowania zdolności do finansowania gospodarki, a potrzeby w tym zakresie będą coraz większe - oceniają prezesi banków.
„To nie jest tak, że my nie jesteśmy w stanie finansować gospodarki – jesteśmy w stanie, ale ta gospodarka będzie w ciągu najbliższych lat wymagać więcej, w przeciwnym razie będziemy cofać się cywilizacyjnie” – powiedział podczas debaty prezesów na Europejskim Kongresie Finansowym w Sopocie Brunon Bartkiewicz prezes ING Bank Śląski.
Zdaniem prezesa Związku Banków Polskich Tadeusza Białka sektor bankowy stoi przed wieloma zagrożeniami dla zachowania zdolności do finansowania gospodarki.
„Banki nie są atrakcyjne dla inwestorów, pozyskiwanie kapitału z rynków stało się trudne (…) wśród zagrożeń dominującą role odgrywa ryzyko prawne, koszty tego ryzyka wzrastają w skokowym tempie (…). Podstawowym problemem staje się niedopasowanie poziomu kapitałów w bankach do skali potrzeb z zakresie finansowania gospodarki” – powiedział Białek. Ocenił, że proces erozji kapitałów banków następuje bardzo szybko i przyspieszył w ostatnich 3 latach.
Wśród makroekonomicznych rekomendacji bankowi eksperci wskazali na konieczność poprawy przejrzystości finansów publicznych, efektywną politykę fiskalną, w tym obniżenie deficytu i redukcję transferów socjalnych przy podniesieniu nakładów na cele prorozwojowe. Wśród rekomendacji znalazło się także m.in. przewidywalność i stabilność regulacji, stymulowanie aktywności zawodowej, politykę antyinflacyjną, czy rozwiązanie sporu z UE.
Na mapie zagrożeń dla stabilności sektora finansowego wskazano na ryzyko prawne kredytów hipotecznych. Do technologicznych rekomendacji zaliczono m.in. umiejscowienie chmury w strategii banków, a członkowie ryzyka banków rekomendowali m.in. ustabilizowanie otoczenia prawnego funkcjonowania sektora bankowego, y przywrócić zdolność sektora do pozyskiwania kapitału z zewnątrz, uspójnienie i zacieśnienie polityki fiskalnej i monetarnej w walce z inflacją oraz zaprzestanie nieuzasadnionych ekonomicznie ingerencji ustawowych w relacje kredytowe.
Według ekspertów ewentualne wsparcie dla kredytobiorców powinno być tylko ograniczone tylko do tych, którzy rzeczywiście mają problemy ze spłatą zobowiązań.
"Podstawowym wyzwaniem w Polsce jest dylemat, jak bankowość ma funkcjonować w kraju, w którym stosunki zobowiązaniowe nie są honorowane(…). UOKiK nie rozumie istoty działalności, którą prowadzimy, nadzieja jest w KNF, ale on trochę jest +bezzęby+. Jesteśmy w sytuacji trudnej” – powiedział prezes mBanku Cezary Stypułkowski.
Zwrócił uwagę, że banki są efektywne, ale nisko rentowne. „Powstaje pytanie, na ile jesteśmy w stanie jako sektor obronić się przez prawnikami i politykami. Olbrzymia część energii, pieniędzy i intelektu jest wydawana na coś kompletnie nieproduktywnego. Prowadzimy działalność w nienormalnych warunkach i cudem bronimy się przed tym, żeby nie sięgać po państwową pomoc” – powiedział Stypułkowski.
Michał Gajewski, prezes Santander Bank Polska, powiedział, że na rozwój sytuacji patrzy optymistycznie, zwrócił uwagę, że z wieloma wyzwaniami, przed którym stoi krajowy sektor bankowy, mierzą się banki także w innych krajach.
„Pomimo wyzwań, które są, pomimo tej niepewności, uważam, że są ogromne szanse. (…) W Europie wszyscy mi zazdroszczą wskaźnika kosztów dochodów (…), ale oni też mają ogromne wyzwania” – powiedział Gajewski.
„Nie umniejszam wyzwań, szczególnie tych związanych z frankami czy ze zmianą WIBOR-u, ale na całość patrzę optymistycznie” – dodał.
Elżbieta Czetwertyńska, prezes Citi Handlowy, oceniła, że czerwcowy wyrok TSUE w sprawie kredytów walutowych będzie miał znaczący wpływ na kapitały i wyniki banków sektora bankowego.
Odniosła się do kwestii zaufania klientów do sektora bankowego w epoce cyfrowej. „Pytanie, jak powinniśmy prowadzić dialog z klientami w czasach, gdy media społecznościowe mają tak dużą rolę” – Czetwertyńska.
Przemek Gdański, prezes BNP Paribas Bank Polska, ocenił, że w Polsce sytuacja, w której znalazł się SVB, nie mogłaby mieć miejsca. „Krajobraz sektora wygląda dużo lepiej, co nie zmienia tego, że obserwując to, co się dzieje w polskim sektorze bankowym przyprawia mnie o smutek i nostalgię. (…) W 2014 roku zwrot na kapitale planował nas na 5. miejscu w Unii Europejskiej, a obecnie jesteśmy na 20 miejscu w UE. Sektor się kurczy, jest poddawany erozji i nie jest to efektem tego, że my źle zarządzamy tylko dlatego, że jesteśmy poddawani nadmiarowo obciążeniom o charakterze fiskalnym i dlatego, że nie rozwiązaliśmy strukturalnie problemu kredytów hipotecznych” – powiedział Gdański.
Ocenił, że nie ma zagrożenia upadłością banków, ale mogą się pojawić problemy z finansowaniem potrzeb gospodarki w odpowiedniej skali.
Dariusz Szwed, wiceprezes kierujący pracami zarządu PKO BP, zwrócił uwagę, że pomimo pandemii i wybuchu wojny na Ukrainie sektor bankowy pozostaje stabilny. „Czy da radę w przyszłości? Oczywiście, że tak. Z optymizmem patrzę na przyszłość” – powiedział Szwed.
Jego zdaniem jeżeli wyrok TSUE będzie skrajnie niekorzystny to zdolność sektora do finansowania przez pewien czas może być niższa.
[13:00] Bankowcy z obszaru ryzyka o sektorze. "Ewentualne przedłużenie wakacji kredytowych nie powinno obejmować wszystkich klientów"
"Ryzyko kredytowe wzrosło, ale jeszcze tego nie widzimy. Nie widzimy z dwóch powodów. Po pierwsze klienci detaliczni, jak i firmy miały pewne nadwyżki, które teraz są wykorzystywane, widzimy to teraz na rachunkach naszych klientów detalicznych, jak i na rachunkach firmowych. A drugim czynnikiem jest to, że banki w ciągu ostatnich 2-3 lat dotworzyły sporo rezerw, antycypując to, że to ryzyko rośnie w dwóch obszarach – w obszarze rezerw portfelowych na branże podwyższonego ryzyka i na warunki makroekonomiczne” – powiedział podczas panelu na Europejskim Kongresie Finansowym w Sopocie wiceprezes PKO BP nadzorujący obszar zarządzania ryzykiem Piotr Mazur.
„W rachunku wyników tego nie widzimy, widzimy natomiast już to po wzroście przeterminowań na rachunkach (…), aczkolwiek bez paniki, to nie jest w tej chwili największy problem sektora bankowego w Polsce. Największe to ryzyko prawne. To ryzyko nie wzrosło dlatego, że z jednej strony ryzyko nam rośnie, ale z drugiej strony tworzymy rezerwy, czyli netto trzymamy poziom tego ryzyka, ale w rachunku wyników to są olbrzymie kwoty” – dodał.
Do kluczowych spraw wymagających działań Mazur zaliczył kwestię wypracowania modelu kredytów hipotecznych oraz sprawę nieautoryzowanych transakcji na rachunkach klientów. „Uważam, że ta skala (nieautoryzowanych transakcji) będzie rosła i powinniśmy z jednej strony zrobić sporo rzeczy technologicznych, żeby klientów przed tym chronić, a z drugiej trzeba uzgodnić pewne kwestie prawne” – powiedział Mazur.
Poinformował, że należący do grupy PKO BP ukraiński Kredobank cały czas ma dobrą płynność. „Ryzyko kredytowe na obszarze, w którym weszło wojsko rosyjskie oczywiście wzrosło, a spłacalność kredytów na obszarze wolnym od okupacji w dalszym ciągu jest bardzo wysoka” – powiedział Mazur.
Wojciech Kembłowski, wiceprezes BNP Paribas Bank Polska, podał, że bank nie obserwuje pogorszenia jakości portfela kredytowego. Ocenił, że ewentualne przedłużenie wakacji kredytowych nie powinno obejmować wszystkich klientów. Podał, że dotychczasowy koszt wakacji kredytowych dla BNP wyniósł około 900 mln zł.
„Jeżeli przyjdzie nam ponownie zmierzyć się z wakacjami kredytowymi, to uważam, że powinno być to dedykowane tylko dla tych, którzy tego potrzebują, a nie dla wszystkich. (…) Osoby, które potrzebują wsparcia, powinny je dostać” – powiedział Kembłowski.
Wiceprezes ING Banku Śląskiego nadzorująca pion ryzyka Joanna Erdman wskazała, że obecna sytuacja kapitałowa banków jest przyzwoita, ale strategicznie musi być wyjaśnionych wiele kwestii, by banki mogły w pełni wykorzystać szansę związaną między innymi z odbudową Ukrainy czy transformacją krajowego sektora energetycznego.
„Czeka nas odbudowa Ukrainy (…) wszyscy mamy nadzieję, że relatywnie szybko nastąpi faza odbudowy, ale to, jak skutecznie się w to zaangażujemy będzie w pewnym sensie zależało od kondycji sektora bankowego, który tę odbudowę musi wspomóc, zwłaszcza w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw” – powiedziała Erdman.
"Jeżeli złożymy to z wszystkim wyzwaniami, z którymi jako sektor się borykamy i z tymi płynącymi z warunków ekonomicznych jak wysoka inflacja, stopy procentowe (…), to dojdziemy do wniosku, że sektor na razie nie jest w pełni gotowy, by te wezwania podjąć” – powiedziała Erdman.
„Transformacja energetyczna jest przed nami (…) Jeżeli to wszystko złożymy, to widać wyraźnie, że wszelkie niedokończone tematy – saga CHF, wakacje kredytowe czy kwestionowanie WIBOR-u, po prostu nas osłabia, osłabia naszą pozycję kapitałową, ale osłabia też zdolność do tego, by wykorzystać ten moment, żeby maksymalnie zaistnieć i zwiększyć swoje szanse strategicznie na przyszłość” – dodała.
Barbara Sobala, wiceprezes Banku Handlowego oceniła, że portfel obligacji polskich banków pozostaje bezpieczny. Jako jedno z działań mających wpływ na poprawę bezpieczeństwa tego portfela wymieniła aktywne zarządzanie terminami zapadalności. „Dzięki temu przebudowując portfel, możemy to ryzyko ograniczać” – powiedziała Sobala.
Zwróciła uwagę, że w obecnych warunkach prawnych w Polsce sytuacja, która spowodowała upadek banku SVB, nie byłaby możliwa. „Papiery, które miał SVB nie mogłyby się znaleźć w portfelu banków polskich” - powiedziała Sobala.
[12:00] Od WIBOR-u do WIRON-u
"Działania [w sprawie reformy i WIRON-u - przyp. red.] powinny być zrozumiałe, wtedy będzie mniejszy obszar na demony, które się tworzą. Tu złych intencji nie ma. Proszę o zainteresowanie się tematem. Warto efektom naszych prac poświęcić trochę czasu, zanim wyrobimy sobie opinię" - Brunon Bartkiewicz, prezes zarządu, ING Bank Śląski SA.
"Chcielibyśmy, żeby III kw. był tym momentem, kiedy rozpoczniemy emisje skarbowych papierów opartych na nowym wskaźniku. To pozwoli rynkowi przechodzić przez kolejne etapy tego procesu" - powiedział Patkowski. Wcześniej MF informowało, że myśli o emisjach SPW z WIRON-em w II połowie br.
"Jest to historyczna reforma, jeśli chodzi o rynek stóp procentowych i modelująca rynek na kolejne kilkadziesiąt lat. Biorąc pod uwagę poziom skomplikowania tej reformy, wytłumaczenie tego klientom nie jest prostym zadaniem. Zwłaszcza że trzeba zmienić sposób patrzenia na rynek – zamiast do przodu (WIBOR) trzeba patrzeć na to, co już się wydarzyło (WIRON)" - Marek Lusztyn, wiceprezes zarządu ds. zarządzania ryzykiem, mBank SA.
"Wybór zamiennika wpłynął na cały rynek finansowy i potrzeby konsumentów. Ta reforma już trwa. Nie było jednego dnia, kiedy się zaczęła, i nie będzie też dnia, w której nasze prace się zakończą. Utrwalanie kolejnych kroków nadal będzie istotne. Kluczowe z punktu MF jest to, że występujemy w roli dwojakiej: jesteśmy częścią strony publicznej i musimy brać jej opinie pod uwagę. Ale występujemy też jako regulator państwa. I te dwie role czasami nam się zderzają" - Piotr Patkowski, wiceminister finansów. "Trzymamy się zasady, że wszystkie ważne decyzje będą zapadać w drodze konsensusu. To się nam udaje" – dodał.
"GPW Benchmark rozpoczęła prace nad wskaźnikami alternatywnymi 4 lata temu. Zdefiniowaliśmy szeregi rynków, które warto jest mierzyć. Uwzględniliśmy to, co banki przekazują do nas. Wybór WIRON-a miał miejsce po konsultacjach społecznych. Jest to wskaźnik oparty bezpośrednio na transakcjach. WIRON bezpośrednio korzysta z transakcji. Maksymalizuje informacje z realnie żywego rynku. WIBOR ma w sobie coś, co dotyczy oczekiwań. WIRON patrzy na to, co jest dzisiaj. Ma wiedzę z rozszerzonego spektrum rynku bankowego" - Aleksandra Bluj, wiceprezes GPW Benchmark.
[10:50]
W studio Bankier.pl na EKF Wojciech Boczoń rozmawiał z Tadeuszem Białkiem, prezesem Związku Banków Polskich.
[09:15] Kryzys bankowy w USA i jego wpływ na Europę i Polskę
Środę zaczęliśmy od panelu "Czy gdy Ameryka kicha to Europa dostanie kataru? Jaki wpływ na bankowość w Polsce i Europie mogą mieć problemy amerykańskich banków regionalnych?", na którym obecny był nasz redaktor Wojciech Boczoń.
"System gwarantowania depozytów do pewnej wysokości jest po to, by się zabezpieczać przed pokusą nadużycia. Np. gwarantowaniem miliardów rosyjskich oligarchów ulokowanych w cypryjskich bankach. W darmowy lunch, czyli 100 proc. gwarancji depozytów w bankach, nie wierzę" - Marek Lusztyn.
"100-proc. gwarancja depozytów klientów? Nie pójdziemy w tym kierunku, bo państwa nie są w stanie udźwignąć takiego ciężaru. Państwa nie są na to gotowe. To by nie było bezkosztowe. Trzeba by się wówczas zastanowić nad wyższymi składkami na BFG, być może wyższymi opłatami za prowadzenie rachunków itp. Nie sądzę, byśmy doprowadzili do sytuacji, gdy wszystkie depozyty są ubezpieczone" - Zajdel-Kurowska.
"Nie zazdroszczę amerykańskim bankom jakości nadzoru. Zazdroszczę sprawczości i tempa działania. My do wszystkich procesów resolution (4) przygotowywaliśmy się miesiącami" - Piotr Tomaszewski, prezes zarządu, Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
"Credit Suisse był targany różnymi ryzykami od kryzysu 2008. Bank upada spektakularnie w jednym momencie, ale nie prowadzi do tego jedno nagłe wydarzenie, tylko seria błędów w kulturze zarządzania ryzykiem. To, co odróżnia polski system bankowy na plus, to zupełnie inna sieć bezpieczeństwa i jakość nadzoru nad bankami. Bardzo dużo osób patrzy bankierom na ręce. W Ameryce jest kultura tego, że dość łatwo doprowadza się banki do upadłości. W Europie po kryzysie 1929 r. mamy awersję do tego, by doprowadzać banki do kontrolowanej upadłości" - Marek Lusztyn, wiceprezes zarządu ds. zarządzania ryzykiem, mBank SA.
"Bezpośrednich efektów amerykańskich upadłości nie ma, nie spodziewamy się ich, natomiast patrząc na to, co się wydarzyło, szukamy rozwiązań, które wspomogą nasz sektor finansowy. Jest to lekcja na ten moment dla nas bezpłatna. Możemy ją przeanalizować i wyciągać wnioski" - Marcin Mikołajczyk, zastępca przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego
"Wiele od roku 2008 się nauczyliśmy. Powstały instytucje, które chronią rynek i konsumentów. W Ameryce na przestrzeni ostatnich lat padło znacznie więcej banków. Amerykanie mają inne podejście do upadłości. W Europie dominuje pogląd, że trzeba ratować co się da. Rynek bankowy w Ameryce finansuje zaledwie 30 proc. gospodarki. W Europie proporcje są odwrotne, jeśli chodzi o finansowanie gospodarki. System w Polsce jest stabilny i konserwatywnie zarządzany. Jesteśmy odporni na efekt zarażenia" - powiedziała Katarzyna Zajdel-Kurowska, doradca prezesa zarządu PFR, dyrektor wykonawcza, World Bank w latach 2018-2022.
