Przywódcy Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Włoch wezwali Izrael do wstrzymania rozbudowy osiedli na okupowanym Zachodnim Brzegu Jordanu. W wydanym w czwartek wspólnym oświadczeniu skrytykowali niedawną decyzję o ogłoszeniu przetargu na budowę nowego osiedla E1 w pobliżu Jerozolimy.
„Decyzja rządu Izraela o ogłoszeniu przetargu na osiedle E1 jest niedopuszczalna. Społeczność międzynarodowa od dawna sprzeciwia się tej budowie. (...) Osiedle E1 podważy perspektywę rozwiązania dwupaństwowego, wbijając klin w Zachodni Brzeg i rozrywając ciągłość terytorialną Terytoriów Palestyńskich” - napisano w oświadczeniu.
Planowane osiedle E1 leży między Ma'ale Adumim a Jerozolimą Wschodnią. Jego budowa grozi odizolowaniem Jerozolimy Wschodniej od Zachodniego Brzegu i podzieleniem tego palestyńskie terytorium na niepołączone ze sobą części: południową i północną.
Projekt był w przeszłości krytykowany m.in. przez USA i państwa europejskie. Prace nad E1 były przez wiele lat zamrożone. Budowę osiedla zatwierdzono w sierpniu 2025 r., a we wtorek ogłoszono przetarg na pierwszy etap prac.
„Prawo międzynarodowe jednoznacznie stwierdza, że izraelskie osadnictwo na Zachodnim Brzegu jest nielegalne” - podkreślono we wspólnym stanowisku Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Włoch. Zaznaczono, że decyzja izraelskiego rządu jest tym bardziej niepokojąca, ponieważ podjęto ją w momencie „poważnej niestabilności na Zachodnim Brzegu i bezprecedensowego poziomu przemocy osadników wobec cywilów”.
Od czasu zajęcia Zachodniego Brzegu i Wschodniej Jerozolimy podczas wojny sześciodniowej w 1967 r. Izrael wybudował tam setki osiedli, w których mieszka około 700 tys. Żydów. Na tych terenach mieszka też ok. 3,8 mln Palestyńczyków. Dalsza rozbudowa osiedli jest wspierana przez obecny, prawicowy rząd Izraela. Osadnicy przenoszą się do nich z powodu niższych kosztów życia niż w Izraelu i zachęt finansowych ze strony państwa, ale również z przyczyn religijnych.
Palestyńczycy od dawna uważają ekspansję żydowskiego osadnictwa za próbę faktycznej aneksji i przeszkodę w budowie swojego przyszłego niepodległego państwa.
Obecny izraelski rząd sprzeciwia się powstaniu niepodległej Palestyny. Utworzenie takiego państwa w ramach szerszego planu pokojowego dla regionu, znanego jako rozwiązanie dwupaństwowe, popierają m.in. ONZ i Unia Europejska.
Jerzy Adamiak(PAP)
adj/ mal/
