W sezonie 2022/2023 Polska wyeksportowała rekordowe 11,7 mln ton ziarna, o 46 proc. więcej niż w poprzednim sezonie. Zdaniem Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolników pozwoliło to przygotować magazyny na zboże z tegorocznych zbiorów. Zgodnie z danymi Marka Sawickiego w maju zalegało go ponad 12 mln ton, kiedy rząd mówiło o 3 mln.
W zakończonym niedawno sezonie z Polski wywieziono 5,7 mln ton pszenicy, czyli 49 proc. eksportowanego ziarna, a także 4,3 mln ton kukurydzy (37 proc. eksportu). Poziom eksportu tych ziaren był wyższy niż w poprzednim sezonie - w przypadku pszenicy wolumen eksportu zwiększył się blisko 2-krotnie, a kukurydzy był wyższy o 34 proc. - zaznaczył wicedyrektor KOWR Marcin Wroński.
"Nadwyżki zbóż odnotowane w kraju spowodowane były głównie wzrostem cen na rynku globalnym w 2022 r., co doprowadziło do zmniejszeniem się popytu na zboża na świecie. Nie bez znaczenia był również napływ zbóż z Ukrainy. Te czynniki doprowadziły do podjęcia działań, których celem była poprawa możliwości logistycznych i transportowych. Duże znaczenie miały również dopłaty do zbóż, które zachęciły rolników do ich sprzedaży, pozwalając na pozyskanie środków m.in. na dalszą produkcję rolną" – podkreślił Wroński.
Druga odsłona kryzysu zbożowego. Tranzyt ukraińskiego zboża zablokuje polski eksport
- Zostaniemy jeśli nie ze zbożem ukraińskim, to z naszym polskim. To jest sytuacja, która absolutnie wymaga rozwiązania - podkreśla Monika Piątkowska, prezes Izby Zbożowo-Paszowej. Zwraca uwagę na fakt, że po tegorocznych żniwach ok. 10 mln t nadwyżki z Polski trzeba będzie wyeksportować. Jednocześnie Ukraina - ze względu na zerwanie przez Rosję umowy zbożowej - będzie musiała transportować swoje zboże przez granicę lądową UE. To zaś oznacza większy tranzyt przez Polskę oraz większe obciążenie infrastruktury portowej i kolejowej.
W tej sytuacji - jak wskazał - podaż zbóż do skupu wzrosła, co umożliwiło zwiększenie sprzedaży za granicę. "Jednocześnie eksport stymulowany był korzystnym dla eksporterów kursem złotego wobec euro i dolara amerykańskiego" - dodał.
Z danych KOWR wynika, że eksporterzy lokowali zboże przede wszystkim na rynku unijnym, gdzie sprzedano 65 proc. ziarna - przede wszystkim do Niemiec (4,4 mln ton) oraz do Niderlandów (1,3 mln ton). Do krajów pozaunijnych trafiło 35 proc. eksportowanego ziarna, najwięcej do Nigerii (1,1 mln ton) i RPA (0,6 mln ton).
Wroński zaznaczył, że większość – ponad 6,6 mln ton eksportowanego ziarna zbóż w sezonie 2022/2023 - opuściło nasz kraj za pośrednictwem portów morskich. Eksport ziarna zbóż tą drogą był o ok. 70 proc. większy niż w sezonie 2021/2022, w którym wyniósł 3,9 mln ton.
Przez porty morskie wywożona była przede wszystkim pszenica; w sezonie 2022/2023 drogą morską wyeksportowano ponad 4,4 mln ton wobec blisko 2,1 mln ton w sezonie 2021/2022, a także kukurydza - tu wywieziono ponad 2 mln ton wobec około 1,3 mln ton w poprzednim sezonie. Poprzez krajowe porty Morza Bałtyckiego wyeksportowano również 74 tys. ton pszenżyta, 68 tys. ton żyta, 64 tys. ton jęczmienia oraz 16 tys. ton owsa - wyliczył wicedyrektor KOWR.
"Eksport zboża odbywał się przede wszystkim poprzez port morski w Gdyni, za pośrednictwem którego wywieziono blisko 3,5 mln ton zbóż (52 proc. wolumenu eksportu drogą morską) oraz przez port w Gdańsku, przez który wyeksportowano około 2 mln ton zbóż (31 proc. wolumenu)" - poinformował Wroński. Jak dodał, przez port morski Szczecin-Świnoujście wyeksportowano ok. 1,1 mln ton zbóż (17 proc. wolumenu). Ziarno wywożono również przez mniejsze porty, m.in. w Kołobrzegu.
autor: Anna Wysoczańska
awy/ pad/
