Niedokończone molochy z betonu i stali straszą w całej Polsce. Obwieszone banerami reklamowymi potrafią latami psuć architekturę zabytkowych miast. Opuszczone budowy stają się azylem dla pijaków, narkomanów i bezdomnych. Oto nasze subiektywne zestawienie przeklętych inwestycji, których realizacja trwa latami, kosztuje miliony i jest tyleż efektywna, co karkołomna.
foto: thinkstock
Wrocław
Budowę parkingu wielopoziomowego przy ul. Kolejowej we Wrocławiu rozpoczęto w 2000 r. Inwestorem i głównym wykonawcą była Grupa Jedynka Wrocławska SA. Na krótko przed oddaniem stanu surowego w 2001 r. w firmie pojawiły się pierwsze problemy finansowe, które ostatecznie doprowadziły w 2004 roku do upadłości firmy. W 2006 r. Wrocławską Jedynkę przejął Narodowy Fundusz Inwestycyjny „Progress”. Nowa spółka Progress Inwestycje Jedynka Bis chciała przerobić upiorny szkielet na kompleks biurowo-handlowo-hotelowy o pow. 27 tys. mkw. Po analizie dokonanej przez Zbigniewa Maćkowa, wrocławskiego architekta, okazało się jednak, że budynek jest w kiepskim stanie, co oznaczałoby konieczność poniesienia gigantycznych kosztów. W 2012 r. niedokończony budynek kupiła spółka Nowy Ład, która do tej pory nie poinformowała, jakie są jej plany względem swojego nabytku.
Latami ciągnie się też budowa Narodowego Forum Muzyki, które miało być dumą i wizytówką miasta. W 2009 r. przetarg na budowę nowoczesnej sali koncertowej wygrał Mostostal. Firma zadeklarowała, że zbuduje ją za 301 mln zł. Niestety, w październiku 2012 r. firma Mostostal wypowiedziała umowę na budowę NFM. Kolejną podpisano 15 lipca 2013 r. z konsorcjum firm PB Inter-System S.A. i Elektromontaż Rzeszów S.A. Dokończenie budowy ma kosztować 244 mln zł. i przypadnie dopiero na I kw. 2015 r.
Źródło: Budowa Narodowego Forum Muzyki - 8.10.2013, youtube.pl
Warszawa
O budowie biurowca przy pl. Politechniki mówi się „Moda na sukces”, bo rozpoczęto ją w 1992 r. i jeszcze nie zakończono. Zaczęło się od tego, że 22 lata temu burmistrz Śródmieścia i ówczesny prezydent Warszawy podpisali porozumienie ze Spółdzielnią Budowlano-Mieszkaniową Bratniak. Początkowo budowa miała zakończyć się 31 grudnia 1993 r. Z powodu opóźnień spółdzielnia zalega miastu ponad 192 tys. zł kary.
Ciekawym przypadkiem w Warszawskiej architekturze jest również budynek EuRoPol GAZ-u. Skorupa o powierzchni 36 tys. m kw. przy ul. Literackiej stoi w stanie surowym od 2002 r. Budowy, która zaczęła się w 2000 r. nie udało się ukończyć, a EuRoPol Gaz cały czas ponosi koszty jej utrzymania. Potencjalni inwestorzy chcieli zapłacić za nieruchomość 70 mln zł, ale właściciel chciał za nią dwa razy tyle. Zdesperowani udziałowcy chcieli nawet oddać konstrukcję w ręce miasta. Władze Warszawy stwierdziły jednak, że nie stać ich na to, żeby zapłacić 26 mln zł podatku od darowizny. Niewiadomo, jaka przyszłość czeka niedokończony biurowiec.
Poznań
W północno-zachodniej części miasta mieści się dzielnica Strzeszyn. To tutaj przy ul. Suwalskiej znajduje się opuszczony wieżowiec „Budomel” – lub jak mówią na niego bywalcy – „schizownia”. Zaczęto go budować pod koniec lat 70. jako ośrodek szkolenia kadr rolniczych. Ostatnie poważne prace budowlane zakończono jednak w 1983 r. Krakowski inwestor odpowiedzialny za jego późniejsze wykończenie do celów mieszkalnych uciekł z pieniędzmi za granicę. Od tego czasu nie były prowadzone żadne prace budowlane. Obecnie cała konstrukcja, jak i tereny przyległe, stanowią własność osób, które wykupiły mieszkania. Nie miały one jednak okazji wprowadzić się do budynku. Wszystkie udziały własności „Budomelu” próbuje wykupić firma Nickel, która chce go wyburzyć i wykorzystać teren zgodnie ze swoimi planami. Obiekt jest bowiem w dużym stopniu zdewastowany. Wiele elementów zostało rozkradzionych przez zbieraczy złomu.
Budomel, Poznań, źródło: wikicommons
Łódź
Budowa Centrum Kliniczno-Dydaktycznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi trwała… 38 lat. Rozpoczęła się w 1976 r. Szpital miał pomieścić 1500 łóżek. Niestety, podczas gdy na południowym skraju miasta powstawał Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki, prace nad CKD powoli wyhamowały. Monumentalna budowla (20 kondygnacji podziemnych i naziemnych, o łącznej powierzchni 70 tys. mkw.) rodem z lat osiemdziesiątych była wielokrotnie poprawiana. Zaniedbane mury zagrzybiały, brakowało sieci informatycznej, systemu oddymiania, a stare windy były za ciasne. Na doprowadzenie molocha do stanu używalności wydano 50 mln zł. Kiedy w końcu 13 grudnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał pozwolenie na użytkowanie CKD, okazało się, że potrzeba jeszcze 50 mln zł na wyposażenie medyczne. Władze Uniwersytetu Medycznego szacują, że uda się zakupić niezbędny sprzęt do połowy 2014 r.
Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, źródło: wikicommons
Kraków
 |
| Szkieletor, Kraków, źródło: Janusz Klimek, wikicommons |
„Szkieletor” – pod takim hasłem figuruje w Wikipedii nieukończony biurowiec NOT (Naczelnej Organizacji Technicznej) mieszczący się przy Rondzie Mogilskim w Krakowie. Budowę mierzącego 92 metry wieżowca rozpoczęto w 1975 r. Wykonawcą była firma Mostostal. Cztery lata zajęło postawienie konstrukcji, którą można podziwiać do dzisiaj. Żelbetową konstrukcję widać doskonale spod licznych banerów reklamowych. Historia klęski budowlanej jest standardowa – w 1979 r. na dokończenie elewacji i wykończenie wieżowca zabrakło pieniędzy. W latach 90. „Szkieletorem” interesowała się nawet znana sieć hoteli, ale finalnie do sprzedaży nie doszło. Kolejną przeszkodą w dokończeniu budowy były protesty ekologów w 2010 r. Pod koniec 2011 r. decyzję o warunkach zabudowy uchylił po skardze obrońców zieleni Wojewódzki Sąd Administracyjny. W związku z tym rozpoczęcie przebudowy planowane jest na 2014 r., prace mają potrwać 1,5 roku.
Lublin
Nazywany przez mieszkańców Lublina „teatrem w budowie” obiekt zaczął powstawać w 1974 r. Ukończono tylko część, w której siedziby mają Filharmonia Lubelska i Teatr Muzyczny. W 2006 r. dokończenie budynku zostało wpisane na listę kluczowych inwestycji w regionie przez ówczesnego marszałka województwa Edwarda Wojtasa. W końcu w 2012 r. podpisano umowę na ukończenie 40-letniego gmachu teatru. Zajmuje się tym konsorcjum Budimeksu i hiszpańskiej firmy Ferrovial Agroman. Koszty oszacowano na 201 mln zł, z czego 114 mln zł będzie pochodzić z unijnego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego, zaś pozostałe koszty pokryją samorządy województwa lubelskiego i Lublina oraz dotacja z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Termin zakończenia inwestycji według umowy upływa w czerwcu 2015 r.
Częstochowa
Niedokończony apartamentowiec przy ul. Pułaskiego w Częstochowie też doczekał się pieszczotliwej nazwy. „Tokio”, bo tak mówią o nim rdzenni częstochowianie, miało być nowoczesnym osiedlem z podziemnymi garażami. W 1999 r. warszawska firma BM Corona wydzierżawiła od miasta 1,9 hektara ziemi. Między zleceniodawcą a wykonawcą (firmą Okap) doszło do nieporozumienia. Okap, na mocy wyroku sądowego, za niezapłacone przez Coronę rachunki przejął teren. Teraz na opuszczonej przez wiele lat budowie stoi dźwig i kręcą się robotnicy. Grunt przejęła bowiem firma Dolcan, jeden z pierwszych polskich deweloperów. Wykorzysta żelbetowy szkielet pierwszego budynku i fragment drugiego i zbuduje cztery budynki wielorodzinne. W sumie powstanie 276 mieszkań, czyli więcej niż planowano na początku. Pierwszy budynek zostanie oddany do użytku w I kwartale 2015 r.
"Tokio" w Częstochowie, źródło: Justyna Niedbał, Bankier.pl
W ciągu ostatnich dwudziestu lat nasze miasta zmieniły się nie do poznania. Skala i tempo wielu inwestycji budzi podziw. Często jednak, z przyczyn finansowych, wiele z nich przerasta inwestorów, którzy zmuszeni są je porzucić. Pozostałe po fiasku, żelbetowe szkielety straszą mieszkańców latami, stając się jednocześnie azylem pijaków i bezdomnych. Gołe konstrukcje wystawione na zmienne warunki atmosferyczne są w bardzo złym stanie technicznym. Cofnięcie procesu erozji i osuszanie jest zbyt kosztowne, zwykle więc brakuje chętnych, którzy doprowadziliby budowę do końca.
Justyna Niedbał
Bankier.pl
j.niedbal@bankier.pl
